tibbiy deontologiya va uning ahamiyati

DOCX 7 pages 207.6 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 207.6 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

мавзу № 11. тиббий деонтология ва унинг ахамияти. “deontologiya” atamasi ( termin) xix – asrda ingliz faylasufi bentam tamonidan muomilaga kiritilgan. deontologiya degani grekcha “deon, deont (os)”, bo’lishi kerak, odatdagidek va logos - fan ma’nolaridan iborat bo’lib, tibbiyot deontologiyasi deganda, tibbiyot xodimlarining hulq, odob (etika) va vazifalarini bajarishlari uchun zarur bo’lgan muomila, muloqat me’orlari yig’indisidan iborattushunchalarni tushunish kerak. tibbiyot deontologiyasi va etikasi bir – birini to’ldirib, shifokor faoliyatida nihoyatda katta o’rin tutadi. tibbiyot deontologiyasi tibbiyot fanining bir bo’lagi sifatida insonparvarlik tuyg’ulari bilan uyg’unlashadi. 1– rasm. bemor bilan shifokorning o’zaro muomila mezonlari tibbiyot deontologiyasi bemor bilan shifokorning o’zaro muomila mezonlari hisoblanadi va davolashning muhim bosqichi, omili sifatida baholanadi, ahamiyat kasb etadi. shifokorning odobi, ahloqi, bemor bilan muomilasi – muloqatining shakllanishi va o’zgarib borishi, uning qaysi jamiyat, siyosiy muhit, ijtimoyi – iqdisodiy va sinfiy munosabatlar, madaniyat, milliy an’analar, diniy urf – odatlar, bu to’g’risidagi davlat amaldagi qonunlari darajalariga qarab uzoq vaqtlardan beri …

2 / 7

ifokorlarining faoliyatida katta ahamiyat kasb etadi. gippokrat asarlari – to’plamlarida “ qasamiyod”, “qonun”, “shifokor haqida” , “yaxshi ahloq to’g’risida” kabi boblar bor. gippokrat, shifokor donishmand kishi bo’lishi zarurligi to’g’risidagi fikrlari, hali ham dolzarb hisoblanadi: “donishmandda bo’lgan barcha xislatlar tibbiyotda mavjud, chunonchi; pulga nisbatan jirkanchlik, insofli, diyonatli va kamtar bo’lish, kiyinishda oddiy, hurmatli, mulohazali, qat’iyatli, saramjon, fikrga boy - ko’p fikrli, hayot uchun zarur narsalar to’g’risida yetarli ma’lumotlar bekami - ko’st”. gippokrat o’zining “qasamyod”ida shifokorning bemor oldidagi ma’suliyati – javobgarligini quyidagicha ifodalaydi: “ o’z hayotim va shifokorlik san’atini pokiza va benuqson olib boraman. qaysi uyga kirishimdan qat’iy nazar, men u yerga kasal foydasi uchun kiraman, har qanday nohaqlik , murtad narsalardan uzoqda bo’laman.sirlarni saqlayman, xech kimga odamzod hayoti to’g’risida aytilmaydigan sirlarni saqlayman ”. tibbiyot deontologiya asoslari madaniyati, gullab yashnagan sharq mamlakatlari, hususan, o’rta osiyoda kozim va shunga o’hshash buyuk hamyurtlarimiz asarlarida keng yuritilgan. abu ali ibn sinoning “ tib qonunlari” qomusida …

3 / 7

ligiga, kasalliklar oldini olish chora – tadbirlarini o’tkazishga ham faol ta’sir ko’rsata oladi. demak, bemorning ijtimoyi, iqtisodiy, ma’naviy, madaniy, ahloqiy jihatlari va qaysi kasallik bilan murojat etishidan qat’iy nazar, shifokor unga yordam berishi shart. bemor shifokorni tanlashi mumkin, lekin shifokor bemorni tanlay olmaydi. shifokor odamni yaxshi ko’rishi – insonparvarlik, keng bag’rli, ilmli, sabrli, irodali, mulohazali, qat’iyatli bo’lishi kerak. har kim ham shifokor, masalan, stomatolog bo’lib ishlay olmaydi. ba’zida stomatolog o’ta havfli va yuqumli kasalliklar – ikkilamchi immun tanqisligi (spid), zaxm (sifilis), sil (tuberkulyoz), moxov ( lepra, prokaza), botkin kasalligi, bolalarda ko’proq uchraydigan qizamiq (kor), bo’g’ma ( difteriya), skarlatina kabilar bilan og’rigan bemorlarni qabul qiladi. bu kasalliklari bor bo’lgan bemorlarning o’zlari bilmasliklari mumkin, chunki ma’lum bir tish yoki milk kasalliklar bilan stomatologga murojat etishlari va stomatolog og’izdagi xos o’zgarishlarga tayanib, u yoki bu yuqumli kasalliklar borligini taxmin qiladi., yoki aniqlaydi. bunday bemorlarni albatta tegishli mutaxasis shifokorlarga yo’llash kerak bo’ladi. bunda stomatolog …

4 / 7

k kasbini “mag’zi”, “qaymoq”idir. shifokor o’z kasbini sevish bilan bir qatorda, uni xizmat qilishi, e’zozlashi shart. agar shunday bo’lsa, bemorni, umuman odamni yaxshi ko’rishi – insonparvar shifokor ekanligi tez orada xodimlar orasida, maxalla, shahar va shunga o’xshash katta – kichik joylarda bilinadi, taniladi va obro’ – e’tiborga sazovar bo’ladi. shifokor o’z kasbini puxta egallab borishi, uni takomillashtira borishi, ya’ni shifokorlik ustamonligini rivojlantira borishi kerak. ana shundagina, shifokor deontalogiya qoidalarini, talablarini bajargan hisoblanadi. shifokor ustaligi deganda, faqat texnik hunarmandligi emas, balki uning bilimi, ma’naviy va ma’rifiy darajasining oshishi, kasbining aurim cho’qqilarini o’zlashtira borishi, uning klinik fikrlashi, tafakkurga yega bo’lish darajasini tushunish kerak. bemorning yashash va turmush sharoitlari, tanasining o’ziga xosligi, ruxiyati va shunga o’xshash omillarni hisobga olgan holda yig’ilgan, to’planganturli ma’lumotlardan kerakliklarini ajratish va ularni taxlil qilb, kasallik tashxisini iloji boricha to’g’ri aniqlashga, kasallikni ham to’hri va to’liq davolashga kirishish, shifokor faoliyatining darajasini aniqlaydi. shifokor va bemor. bemor va uning sog’ligi …

5 / 7

tli, so’ziga javob bera oladigan bo’lishi va gapiriladigan gaplar asoslangan, bemorni nafsoniyatiga tegmaydigan bo’lishi kerak. shifokor kundalik ish faoliyatida turli madaniyatli, bilimli, ruxoniyatli bemorlar bilan muomilada bo’lishi tabiy hol. bu shifokordan sabr – toqatli bo’lishi talab etadi. lekin, shunda ham shifokor bemorga, undagi kasallikning asl mohiyati, og’ir – yengilligi, oqibati to’g’risidagi ma’lumotlarni yotig’i bilan tushuntirishi kerak.bunday maqsad – bemor kasalligini davolash mumkinligiga ishonish yoki shifokor shu ishonchni o’yg’ota olishi kerak. bemorning shifokorga ishonchi – davolashning boshlanishi, muhim bosqichidir. shuning uchun shifokor bemor bilan suhbatlashganda nihoyatda hushyor, ehtiyotkor bo’lishi kerakligi, bitta o’rinsiz so’z yoki harakat bemor ishonchini yo’qolishiga sabab bo’lishi mumkin. agar bemor kasalligini davolash yaxshi natija berishiga shifokor ishonsa, unda bemorga tashxisini aytishi mumkin. lekin , ayrim hollarda (hususan saraton – rak kasalligida, leykozda va boshqalar) kasallik tashxisini bemor bilmasligi ma’qul. masalan; bemorda havfli yuqumli kasallik (zaxm – sifilis, sil – tuberkulyoz, spid, moxov – lepra, prokaza va boshqalar) bo’lsa, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy deontologiya va uning ahamiyati"

мавзу № 11. тиббий деонтология ва унинг ахамияти. “deontologiya” atamasi ( termin) xix – asrda ingliz faylasufi bentam tamonidan muomilaga kiritilgan. deontologiya degani grekcha “deon, deont (os)”, bo’lishi kerak, odatdagidek va logos - fan ma’nolaridan iborat bo’lib, tibbiyot deontologiyasi deganda, tibbiyot xodimlarining hulq, odob (etika) va vazifalarini bajarishlari uchun zarur bo’lgan muomila, muloqat me’orlari yig’indisidan iborattushunchalarni tushunish kerak. tibbiyot deontologiyasi va etikasi bir – birini to’ldirib, shifokor faoliyatida nihoyatda katta o’rin tutadi. tibbiyot deontologiyasi tibbiyot fanining bir bo’lagi sifatida insonparvarlik tuyg’ulari bilan uyg’unlashadi. 1– rasm. bemor bilan shifokorning o’zaro muomila mezonlari tibbiyot deontologiyasi bemor bilan shifokorning...

This file contains 7 pages in DOCX format (207.6 KB). To download "tibbiy deontologiya va uning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy deontologiya va uning ah… DOCX 7 pages Free download Telegram