shimoliy amerika materigining tabiat zonalari

DOC 82.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350887332_19737.doc шимолий америка материгининг shimoliy amerika materigining tabiat zonalari r e j a: 1. arktika mintaqasidagi tabiat zonalar 2. subarktika mintaqasidagi tabiat zonalar 3. mo`tadil mintaqadagi tabiat zonalar 4. subtropik minqasidagi tabiat zonalar 5. tropik mintaqadagi tabiat zonalar artika sahrolari zonasi bor. butun mintaqa uchun radiatsiya balansining juda kichik – 20 kkal/sm2 dan kam bo`lishi xaraketlidir. hozirgi muzliklar tarqalgan territoriyalarida ham radiatsiya balansi manfiy qimmatga ega. bu yerlarda quyosh issiqligining 80%idan ko`prog`i yer yuzasidan qaytib ketadi. ana shu xodisa tufayli temperatura doimo past bo`lib turadi hamda muzliklar hamon saqlanib keladi. biroq muzliklarga yog`in - sochin kam tushadi. bu esa, o`z navbatida, namlikning kam bug`laniishi va havo absolyut namligining kichik bo`lishi bilan bog`liqdir. sovuq okean oqimlari tufayli yuqori geografik kengliklarga siklonlar kelishi oqibatida anchagina miqdorda namlik tushishi, orol shaklidagi katta quruqlikning mavjudiligini arktikaning g`arbiy amerika sektorida uning sharqiy osiyo sektoridagiga nisbatan muzlik paydo bo`lishi uchun ancha qulay sharoit yaratadi. muzliklar shimoliy …

berglar (muzorolari) sinib tushadi. pleystotsendan buyon mavjud bo`lgan grenlandiya muz qalqoni nihoyatda kattadir. grenlandiya muzligi 1600 ming km 2 dan ortiq maydoni egalaydi. muzliklarda hayot bo`lmadi. faqat yoz paytida qor yuzasida suv o`tlarning ba`zi bir turlari uchraydi. anna shu suv o`tlar tufayli qor yuzasi pushti rangga kiradi-yu muz tepasidan chiqib qolgan tub jinslarlar - nunataklarda bazi bir yuqori o`simliklarni ko`rish mumkin. muzliklar havo massasini sovutib yuboradi. bundan tashqari muzliklardan ko`plari bir qancha aysberglar hosil qiladi. aysberglar juda janubgacha borib atmosferani va suv yuazasini sovutib yuboradi, materikning shimoli va sharqidagi sohillar iqlimning tarkib topishida aktiv ishtirok etadi. birgini grenlandiyada har yili 150 km2 ga yaqin muz aysberg bo`lib ajraladi. amerika arktikasining g`arbiy qisimda va bazi joylarida shimolda yog`in kam yog`adigan hamda qishda to`plangan butun qor yozda erib ketadigan joylarda muzliklar kichrayib bormoqda. qor qoplami doimiy bo`lmaganidan yozda qoramtir tusda bo`lgan yer yuzasida muzliklar yuzasiga qaraganda issiqlikni ko`p yutadi va shuning uchun …

lar, yositqsimon bo`rtib chiqqan joylar va boshqalar sovuqdan nurash protsesslari oqibatidadir. o`simlik qoplami juda kam bo`lishiga qaramay bu yerda bazi bir o`txo`r hayvonlar yashay oladi. bu hayvonlardan iporali qo`chqor ayniqsa ajoyib hayovndir. yirtqich hayovnlar: bo`ri, qutb tulkilari, oq ayiqlarda suvda yashaydigan sut emizuvchi hayvonlarning ko`pgina turlari bor. subarktika mintaqasida tundra va o`rmon - tundra zonalari bor. tundrada oylik o`rtacha tempiratura 100 s gacha ko`tariladi, vegetatsiya davri 2-3 oy davom etadi. bu zonaning landshaftlari orollarning janubiy qisimlarini va materikning shimolini ishg`ol qilgan. hatto materikda ham tundra landshaftlari okeaning kuchli ta`sirida tarkib topadi. okeaning ta`siri musson tipidagi shamollar tufayli yoz paytida ayniqsa kattadir. bu shamollar havo temperaturasini ancha pasaytirib yuboradi. zonaning shimoliy qisimlarida o`simliklar orasida mox - lishaynik assotsiatsiyalari eng ko`p uchraydi. nam joylarda qiyoq ko`p o`sadi. melkozyom to`plangan joylarda turli g`allagullar va qutb qizg`aldog`i, qoqio`t, driada, toshyorarlar kabi qutb o`tlar uchraydi. materikda va janubdagi yirik orollardagi shamollardan to`silgan joylarda butali tundralar …

tinetal bo`lgan subtarktika iqlimli yerlarda tarqalgan. u janubdan tundrani o`rab olib, labrador yarim orolidan toki makenzi tog`larigacha cho`zilib boradi va yukon yassi tog`ligining katta qismini ishg`ol qiladi. okendan materika keladigan havo oqimlari o`rmon - tundraga yetganda anchagina o`zgarib ketadi. iyulning o`rtacha tempiraturachi hamma joyda ortiq bo`ladi. oq va qora yel, sharqiy qisimda esa, shuningdek, balzam pixtasi daraxatlarning shimoliy chegarasining tashkil etadi. shuningdek, qayin va tog`teraklar ham uchraydi. o`rmon - tundra landshaft jihatdan ancha xilma - xildir. suvi yaxshi oqib ketadigan daryo vodiylari igna bargli daraxatlar bilan qoplangan va aslini olganda, shimolga surilgan tayga lanshaftlaridir. yrik daryolar makenzi, cherchill, nelson kabi janubdan kelib qirg`oqlarni ilitadigan daryolarning terrasalari va qayirlari bo`ylab o`rmonlar ayniqsa ichkari kirib boradi. terassalardagi o`rmonlar tagida podzol tipidagi tuproqlar tarkib topadi. biroq bunday tuproqlarda gleylanish alomatlari kuchli (gleyli podzol tuproqlar) suvayirg`ichlar butali tundra bilan qoplangan. bu yerda uchraydigan oq va qora yelning ayrim nimjon nusxalari tundradagi boraverishdagi siyrak o`rmonlarni …

onlar igna bargli va bargli daraxt jinslaridan iborat, tuproq paydo qilishning podzol tipii ustun turadi, qish va yoz paytlarida turli miqdorda issiq kelishi tufayli biologik va geoximik protsesslarning mavsumiy ro`y berishi xarakterlidir va hokazo. ikkala materikning asosiy landshaftlari tiplari-tayga, keng bargli va aralash o`rmonlar o`rtasida o`xshashliklar ham bor. biroq bu landshaftlarning materiklar sektori bo`ylab joylashishi va tabaqalanishi yevrosiyodagiga nisbatan boshqacharoq. bu esa shimoliy amerika tabiati taraqqiyoti ba`zi xususiyatlari bilan bog`liq. o`rtacha mintaqa o`rmonlari tayga, g`arbiy okean bo`yi igna bargli o`rmonlari, aralash va ken bargli o`rmonlarni o`z ichiga oladi. tayga iqlimi yevrosiyoning xudi shunday landshaftlaridagi iqlimiga o`xshaydi. temperatura keskin o`zgarib turadi va namgarchilik serob bo`ladi. bu esa yog`inning ko`p yog`ishigagina emas, balki namning ayniqsa sovuq davrida, suv o`tkazmaydigan, ya`ni doimiy muzlab yotgan qatlamning suvni singdirishga bog`liqdir. muzlab yotgan yerlarda eriydigan yerlarning qalinligi 2-2,5 m dan oshmaydi. tayga daryolari ancha vaqt muz bilan qoplanib yotadi, qishda suv miqdari keskin kamayib ketadi. bularning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "shimoliy amerika materigining tabiat zonalari"

1350887332_19737.doc шимолий америка материгининг shimoliy amerika materigining tabiat zonalari r e j a: 1. arktika mintaqasidagi tabiat zonalar 2. subarktika mintaqasidagi tabiat zonalar 3. mo`tadil mintaqadagi tabiat zonalar 4. subtropik minqasidagi tabiat zonalar 5. tropik mintaqadagi tabiat zonalar artika sahrolari zonasi bor. butun mintaqa uchun radiatsiya balansining juda kichik – 20 kkal/sm2 dan kam bo`lishi xaraketlidir. hozirgi muzliklar tarqalgan territoriyalarida ham radiatsiya balansi manfiy qimmatga ega. bu yerlarda quyosh issiqligining 80%idan ko`prog`i yer yuzasidan qaytib ketadi. ana shu xodisa tufayli temperatura doimo past bo`lib turadi hamda muzliklar hamon saqlanib keladi. biroq muzliklarga yog`in - sochin kam tushadi. bu esa, o`z navbatida, namlikning kam bug`laniishi ...

DOC format, 82.5 KB. To download "shimoliy amerika materigining tabiat zonalari", click the Telegram button on the left.

Tags: shimoliy amerika materigining t… DOC Free download Telegram