qon mavzusidagi darslarni tuzish

DOCX 9 стр. 22,2 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 22,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

“қон” мавзусидаги дарсларни тузилиши қонни таркиби мавзусини таянч белгилари воситасида ўрганиш режа: 1. қон мавзусини ўқитиш 2. қонннинг таркиби ва шаклли элементларини ўқитишда лаборатория ишларидан фойдаланиш-нинг ўрни адабиётлар қон мавзусини ўқитиш бизга маълумки, ўрта осиёнинг иссиқ иқлим шароитида ёз ойларида кўп терлаш, нафаснинг тезлашуви натижасида организм кўп суюқлик йўқотади. бу холат хужайра ичидаги, хужайралараро ва қон суюқликлари миқдорининг камайишига, уларнинг кимёвий таркиби ўзгаришига сабаб бўлади. шундай қилиб қон организмнинг ички мухити бўлиб, хилма-хил вазифаларни бажаради. улар қуйидагилардан иборат: 1.қон хужайра, тўқима ва органларга кислород-о2 етказиб беради. уларда хосил бўлган карбанат ангидрид со2 ни ўпкага олиб келади. 2.қон ичакларда парчаланиб, тайёр бўлган озиқ моддалар-оқсиллар, ёғлар, углеводлар, минерал тузлар, сув ва витаминларни тана бўйлаб тарқатади, хужайра ва тўқималарда моддалар алмашинуви натижасида хосил бўлган ташланлиқларни-сийдик, сийдик ва сут кислоталарини, амемиок, азот каби моддаларни айирув органларига ташиб беради. юқоридаги бу икки вазифа қоннинг ташувчанлик вазифалари хисобланади. 3.қон организмга тушган бегона ва зарарли моддаларга хамда …

2 / 9

температурасини кўтарилиб кетмаслигини таъминлайди. тўқима ва хужайралар фаолияти натижасида иссиқлик ажралиб, унинг кўп қисми ички йирик аъзоларга – жигар, чуқур жойлашган мушаклар ва юракка тўғри келади. бу аъзоларнинг томирларидан ўтаётган қон, маълум даражада исийди ва иссиқликни организм бўйлаб тарқатади. қон харорати сезиларли даражада ошса, гипоталамусдаги терморецепторлар қўзғолиб, хароратни бошқариб турадиган механизмларнинг фаоллиги ошади. бу эсп мос равишда иссиқликни ишлаб чиқариш ва уни ажратишга олиб келади, натижада тана харорати бир хил даражада ушлаб турилади. қонннинг таркиби ва шаклли элементларини ўқитишда лаборатория ишларидан фойдаланишнинг ўрни. одам қони таркибий жихатдан икки қисмга бўлинади: 1) қон плазмаси 2) қоннинг шаклли элементларига бўлинади. умумий қон миқдорининг 55-60% қон плазмаси, қолган 40-45% эсақон шаклли элементлари-хужайраларни ташкил қилади. умумий ўрта таълим мактабларининг 8-синфларида одам қонининг таркибини аниқлашда лаборатория ишидан фойдаланишнинг ўрни катта. ишни бажариш учун дастлаб одамдан қон олиш тавсия қилинади. бунинг учун дарсда бир ўқувчи танланади ва қўлининг учинчи бармоғини учини аввал эфир, сўнгра спирт билан …

3 / 9

ддалар хужайраларга ўтади ва ўзлаштирилади. моддалар алмашинуви натижасида хужайраларда ҳосил бўлган қолдиқ моддалар қонга ўтиб, айириш органларига етказилади ва ташқарига чиқарилади. алазма таркибидаги витаминлар, ферментлар, гармонлар,хужайраларда моддалар алмашинуви жараёни нормал ўтишида ва антителалар организмни юқумли касалликлардан химоя қилишда мухим ахамиятга эга. шунинг учун ҳам қон ва плазма даволаш мақсадида қўлланилади. юқоридаги одам бармоғидан олинган қондаги шаклли элементлар миқдорини аниқлаш учун микроскоп, франк нинаси, санаш камераси, спирт, эфир, пахта, ош тузининг 0,85% ли эритмаси тайёрлаб олинади. олинган қонни препарати микроскоп остида кузатилади. эритроцитларнинг шакли йирик-майдалигига ва ядроси бор-йўқлигига эътибор берилади. эритроцитлар-қоннинг қизил қон таначалари бўлиб, суякларнинг кўмик қисмида ҳосил бўлади. етилмаган ёш эритроцитларда ядро бўлади, етилган эритроцитларда эса ядро йўқолади, яъни одам қони эритроцитлари ядросиз бўлади, 1мм3 қонда 4-6 млн. ўрта хисобда 5 миллион дона эритроцит бўлади. бу эритроцитлар икки қайта букилган диск шаклида бўлиб, маркази атрофидаги участкалар каби юзага яқиндир. бундай тузилиш кислород билан яхши тўйинишга ёрдам беради. уларнинг ядроси …

4 / 9

ар трамбоцитлар каби, трамбопластинлар хосил бўлишига таъсир қилади. айланаётган қон таркибида бузилган эритроцитларнинг пайдо бўлиши гиперкоагуляция ва тромблар ҳосил бўлишига олиб келади. эритроцитларнинг ўзига хос шакли ва ядросизлиги кислородни ўпка капиляридан ўтаётганида тезроқ бириктириб олиш ва тўқималарга тўлиқ етказишга қаратилган, чунки ядроли хужайраларда моддалар алмашинуви ва унга алоқадор кислород сарфи бир неча ўн марта юқори бўлади 2.қон гурухлари ва қон қуйиш мавзусини ўқитишда амалий-тажриба машғулотларидан фойдаланиб ўқувчиларни билим, кўникма ва малакаларини ошириш катта аҳамиятга эга. қон гурухларини аниқлашдан мақсад: одам ўз қони гуруҳини аниқлайди ва ҳаётини хавфсиз қилиб олишдан иборат. агар одам жароҳатланиб, кўп қон йўқотса ёки касаллик туфайли қони камайиб кетса, унга қон қуйиш керак. бунда бир кишининг қонини тўғри келган кишига қуйиб бўлмайди. қонни текширмасдан, унинг гурухи ва хусусиятларини аниқламасдан туриб, бошқа кишига қуйилса, унинг организмида эритроцитлар бир-бири билан ёпишиб қолиб чўкади ва органлар томирида қон тутилиб, умумий қон ҳаракатини қийинлаштиради. натижада бутун орган ёки унинг бир қисми …

5 / 9

ўлади. тўртинчи группага кирадиган қон плазмасида агглютининлар бўлмайди, эритроцитида а ва в агглютиноген бўлади. қон группаларида қандай агглютинин ва агглютиноген борлигини, улар қайси ҳолатда агглютинацияга учрашини қуйидаги жадвалда кўрамиз. бу жадвалда агглютинация реакцияси ҳосил бўлиши “+”, ҳосил бўлмаслиги “-” белгилари билан кўрсатилади. қон плазмаси ва агглютининлар эритроцитлар 1(0) ва улардаги ii(a) агглютиноген iii(b) iv(ab) i ( ва ) - + + + ii ( ) - + + + iii ( ) - + - + iv ( о) - - - - қон берувчи киши-донор, қон олувчи киши реципиент деб аталади. қон қуйиш вақтида донор қонининг агглютинацияга учрамаслигига эътибор бериш керак, чунки донор қонининг плазмаси реципиент қонига тушиши билан тез суюлиб, агглютинацияга учрайди. биринчи группа қонни ҳамма группага қуйиш мумкин ва қони шу группага кирган кишилар универсал донор деб аталади. қони биринчи группадаги кишиларга фақат биринчи группадаги қонни қуйилади. иккинчи группаларга i ва ii, iii группа кишиларга i ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qon mavzusidagi darslarni tuzish"

“қон” мавзусидаги дарсларни тузилиши қонни таркиби мавзусини таянч белгилари воситасида ўрганиш режа: 1. қон мавзусини ўқитиш 2. қонннинг таркиби ва шаклли элементларини ўқитишда лаборатория ишларидан фойдаланиш-нинг ўрни адабиётлар қон мавзусини ўқитиш бизга маълумки, ўрта осиёнинг иссиқ иқлим шароитида ёз ойларида кўп терлаш, нафаснинг тезлашуви натижасида организм кўп суюқлик йўқотади. бу холат хужайра ичидаги, хужайралараро ва қон суюқликлари миқдорининг камайишига, уларнинг кимёвий таркиби ўзгаришига сабаб бўлади. шундай қилиб қон организмнинг ички мухити бўлиб, хилма-хил вазифаларни бажаради. улар қуйидагилардан иборат: 1.қон хужайра, тўқима ва органларга кислород-о2 етказиб беради. уларда хосил бўлган карбанат ангидрид со2 ни ўпкага олиб келади. 2.қон ичакларда парчаланиб, тайёр бўл...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOCX (22,2 КБ). Чтобы скачать "qon mavzusidagi darslarni tuzish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qon mavzusidagi darslarni tuzish DOCX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram