parazitlar va kasalliklar

DOCX 12 pages 926.1 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 926.1 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

шунингдек, облигат ҳамда факултатив хўжайинлар ҳам учрайди. ривожланиши учун қулай шароит бўлган организм паразитнинг облигат ёки ҳақиқий хўжайини ҳисобланади (жигар қуртининг ҳақиқий хўжайини қўй), аксинча паразитнинг ривожланиши учун қулай шароит етарли бўлмаган организм факултатив хўжайин дейилади (ўрдакларда дрепанидотенийлар). паразитнинг жинсий вояга етган даври яшаб, унинг жинсий йўл билан кўпаядиган даври кечадиган ҳайвон организми асосий хўжайин, паразитнинг личинкалик даврида яшайдиган ва кўпайиши жинссиз йўл билан кечадиган ҳайвонлар оралиқ хўжайин дейилади. резервуар хўжайин деб еса бошқа ҳайвонларга юқтириш мумкин бўлган касал қўзғатувчиларини ўзида тутган ҳайвонларга айтилади. юқумли касалликлар асосан: 1. инфексион касалликларга, ҳайвонот дунёсидан пайдо бўладиган паразит чувалчанглар, ўргимчаксимонлар, ҳашаротлар ҳамда бир ҳужайрали ҳайвонлар томонидан қўзғатиладиган касалликлар инвазион ёки паразитар касалликлар дейилади. 2. инфексион касалликлар еса инвазион касалликлардан фарқ қилиб, ўсимликлар дунёсидан пайдо бўладиган бактериялар, филтрланувчи вируслар, замбуруғлар ҳамда риккециялар томонидан қўзғатилади. инвазион касалликлар ҳайвонларга асосан алиментар (паразитларнинг тухум ва личинкалари чорва молларига пассив холатда йем-хашак, сув, оралиқ хўжайини орқали оғиз, ошқозон …

2 / 12

и терлама ва бошқалар) трансмиссив касалликлар дейилади. ии.қисм.одам ва ҳайвонларда паразитлик қилувчи бир ҳужайралилар. лямблиоз, aмёбиаз, балантидиоз етиологияси, лаборатория ташхисоти ва профилактикаси одамлар ичагида содда жониворларнинг 15 дан ортиқ турлари учраши мумкин. шулардан бир нечта турлари касаллик чақиради. кўп ҳолларда касаллик қўзғатувчилари белгисиз ташувчилик ҳолида намоён бўлади. одамларда касаллик чақирадиган содда жониворларга ентамоеба ҳистолйтиcа, ламблиа интестиналис, балантидиум cоли, cрйптоспоридиум спеcиес, исоспора белли киради. қолган содда жониворлар одамлар учун патоген емас. лямблиоз лямблиоз – ичак инвазияси бўлиб, одамларда енг кўп тарқалган касаллик ҳисобланади. касаллик қўзғатувчиси – ламблиа интестиналис, биринчи марта 1859 йилда рус олими д.ф.лямбл томонидан топилган. лямблиялар вегетатив ва систа ҳолида бўлиб, ютилган 1 та систадан 2 та трофозоитлар пайдо бўлади. у одам ингичка ичагининг тепа қисмида яшайди ва овқат ҳазм қилишнинг бузилишига олиб келади. ингичка ичакнинг охирги қисмида ва йўғон ичакда систалар пайдо бўлади. систалар овал шаклда бўлади, уларнинг узунлиги 8-12 мкм, қалинлиги 7-10 мкм. систа ичида кўндаланг бўлинишга …

3 / 12

а, аллергияга, болаларда емлашдан сўнг иммунитетнинг пасайишига, бундан ташқари, ҳолсизлик ва ҳ.к.га олиб келади. лаборатория ташҳисотда асосий усул бу лямблия систаларини аниқлаш бўлиб, камдан-кам ҳолларда нажасда ва ингичка ичакдаги суюқликда вегетатив шакллари (трофозоитлар) топилади. лямблиоз гумон қилинганда, иккинчи текшириш 7-10 кундан кейин олиб борилади. лабораторияда текширишни ефир-сирка ёки ефир формалин билан бойитиш усулида олиб бориш лозим. профилактик ва епидемияга қарши чора-тадбирлар епидемик жараённинг ривожланиш механизми. касаллик қўзғатувчисининг манбаи. касаллик қўзғатувчисининг манбаи касал одам ва соғлом лямблия ташувчилар ҳисобланади, лекин лямблиялар ҳайвонларда ҳам учрайди, аммо улар лямблияни одамларга юқтирмайди. юқиш механизми. касаллик фекал-орал йўл билан юқади, асосий юқиш йўли сув, маиший-мулоқот йўлидир. очиқ сув ҳавзалари ва бассейнларда лямблия систалари бўлса чўмилиш айниқса хавфлидир. маиший-мулоқот йўли билан умумий гигиена қоидаларига риоя қилмаганлар орасида (болалар муассасаларида, ясли, боғча, мактабларда шахсий гигиена қоидаларига риоя қилинмаса) юқиш хавфи катта бўлади. лямблиоз билан касалланиш жуда юқори бўлиб, у катталар ва болалар орасида кенг тарқалгандир. чет ел …

4 / 12

аволаш ва санация қилиш, ентеробиоздагидек тез самара беради, аммо бу ҳолат узоқ давом етмайди. амебиаз амбеиазни ичбуруғ амёбаси (ентамоеба ҳистолйтиcа) чақиради. одам ичагида ичбуруғ амёбасининг вегетатив ва систа шакллари бўлади. амебиаз кучсиз интоксикация, ичакда яралар ҳосил бўлиши, баъзан жигарда йирингли ҳолатлар пайдо бўлиши, ўпканинг зарарланиши билан характерланади. епидемик жараённинг ривожланиш механизми касаллик қўзғатувчисининг манбаи. касаллик қўзғатувчисининг манбаи асосан соғлом ичбуруғ амёбасини ташувчи, камроқ ҳолларда беморлар. беморлар ахлат билан амёбанинг катта вегетатив шаклларини (форма магна) ташқарига чиқаради, ушбу амёба ташқи муҳитда тезда ўлади, шунинг учун ҳам бемор ўткир пайтида касаллик қўзғатувчисининг манбаи бўла олмайди. систалар ахлатда 15 кунгача, сувда бир ойгача, нам тупроқда 8 кунгача сақланиши мумкин. 1% хлор оҳаги, 5% формалин еритмаси амёбаларни ўлдирмайди. паст ҳароратда яхши яшайди, 85ºc қиздирилганда тезда нобуд бўлади. бемор киши бир кунда ахлати билан 45 млн.дан то 600 млн.гача систаларни ташқарига чиқариши мумкин. юқиш механизми.юқиш механизми–фекал-орал. юқтириш омиллари сув, озиқ-овқат маҳсулотлари, кийим-кечак ва б.қ. касаллик …

5 / 12

га ётқизилиб даволанади, касал бўлиб ўтганлар 6 ой давомида диспансер назоратида бўлишади. соғломлаштириш тадбирларини ўтказиш, шаҳар ва қишлоқларда ободонлаштириш ишларини ўтказиш, санитария маданиятини кўтариш, сув ҳавзаларини ва тупроқнинг нажас билан ифлосланишига йўл қўймаслик амебиаз профилактикасида асосий рол ўйнайди. балантидиаз. балантидиаз – йўғон ичакда сурункали тез-тез қайталанувчи касаллик бўлиб, балантидиум cоли инфузорияси чақиради. балантидиялар чўчқа, каламуш ва одамларнинг йўғон ичагида яшаб, у йерда вегетатив ва систа шаклида бўлади. балантидиялар одам ичагининг ичида, ичак деворларини зарарламасдан яшаши мумкин. лекин баъзи шароитларда ичак деворларининг шиллиқ қаватида яра ҳосил қилиши ҳам мумкин. бу ҳолда улар қондаги еритроцитлар билан овқатланади ва балантидиаз касаллигини келтириб чиқаради. яралар кўпинча кўр ичакда, сигмасимон ва тўғри ичакларда бўлади. шунингдек, йўғон ичакнинг физиологик егилган қисмида ҳам кузатилади. касалликнинг оғир кечиши кам кузатилади, у асосан йенгил ва ўртача оғирликда кечади. ўткир балантидиаз давомийлиги 1-2 ойдан ошмайди. агар касал даволанмаса у узоқ муддатли сурункали, қайталанувчи ҳолатига ўтади. епидемик жараённинг ривожланиш механизми касаллик …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parazitlar va kasalliklar"

шунингдек, облигат ҳамда факултатив хўжайинлар ҳам учрайди. ривожланиши учун қулай шароит бўлган организм паразитнинг облигат ёки ҳақиқий хўжайини ҳисобланади (жигар қуртининг ҳақиқий хўжайини қўй), аксинча паразитнинг ривожланиши учун қулай шароит етарли бўлмаган организм факултатив хўжайин дейилади (ўрдакларда дрепанидотенийлар). паразитнинг жинсий вояга етган даври яшаб, унинг жинсий йўл билан кўпаядиган даври кечадиган ҳайвон организми асосий хўжайин, паразитнинг личинкалик даврида яшайдиган ва кўпайиши жинссиз йўл билан кечадиган ҳайвонлар оралиқ хўжайин дейилади. резервуар хўжайин деб еса бошқа ҳайвонларга юқтириш мумкин бўлган касал қўзғатувчиларини ўзида тутган ҳайвонларга айтилади. юқумли касалликлар асосан: 1. инфексион касалликларга, ҳайвонот дунёсидан пайдо бўладиган паразит чу...

This file contains 12 pages in DOCX format (926.1 KB). To download "parazitlar va kasalliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: parazitlar va kasalliklar DOCX 12 pages Free download Telegram