sport-sog’lomlashtirish turizmi

DOCX 148 pages 3.5 MB Free download

148 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type DOCX

Pages 148

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 148

1-modul. sport - sog’lomlashtirish turizmining rivojlanish tarixi va uning tashkiliy - huquqiy asoslari. 1-mavzu. turizmning paydo bo’lishi va rivojlanishi tarixi. reja: 1. turizmning vujudga kelishi va rivojlanish tarixi. 2. “turizm” va “sport-sog’lomlashtirish turizmi” tushunchalari. 3. turizmning maqsadi, vazifalari va turlari. 4. sport-sog’lomlashtirish turizmining asosiy maqsad va vazifalari. 5. sport-sog’lomlashtirish turizmi jismoniy tarbiyaning vositasi sifatida. turizmning vujudga kelishi. turizm o’rta osiyoda qadimdan mavjud bo’lgan. qadimgi ajdodlarimizning daryo, ko’l sohillarida, cho’lu biyobonlarda sayr qilishi, tog’ cho’qqilariga chiqishi, ovchilik qilganliklari haqida bizga ko’pgina tarixiy manbalar, xalq og’zaki ijodidan ma’lum. chunonchi mahmud qoshg’arinining “devonul lug’atit turk” asari, abu ali ibn sino, umar hayyom, rudakiy, firdavsiy, alisher navoiy, zahiriddin muhammad bobur va ko’pgina boshqa allomalarning asarlari, shuningdek “alpomish”, “kuntug’mish”, “intizor”, “rustamxon”, “ravshan”, “qirq qiz” dostonlari, qirg’iz xalqining “manas” eposi va boshqa xalq og’zaki ijodi manbalarida turizmining ilk debochalari o’z aksini topgan. afrosiyob, teshiktosh, dalvarzin, sirdaryo sohillari va toshkent atrofida o’tkazilgan arxeologik qazilmalar natijasi ham yuqoridagi …

2 / 148

sayohat qilish, tabiatni muhofaza qilish formasiga aylandi, madaniyatning ravnaq topishi bilan u yildan - yilga takomillashb bordi. mamlakatda yoshlarni mehnat va mudofaaga tayyorlash, tabiatni, tarixiy yodgorliklarni muhofaza qilish muhim vazifa qilib qo’yildi. jismoniy tarbiya, sport va turizm mehnat va mudofaaning muhim omillaridan bo’lib qoldi. jismoniy tarbiya harakatining rivojlanishi turizmni ham jismoniy tarbiyaning asosiy vositasiga aylantirdi. 1919 yilda moskvada o’quvchilar eksukursiyaning markaziy byurosi tashkil etilib, u 30 - yillarga kelib markaziy bolalar ekskursiya - turistik stantsiyasiga aylantirildi. turizmni ommalashtirishda moskva komsomollarining xizmati katta bo’ldi. 1928 yilda “komsomolskaya pravda” gazetasi va moskva shahar komsomol tashkiloti rahbarligida volxovstroy va harbiy shon - shuhrat joylarga birinchi ommaviy yurish tashkil qilindi. shu yillarda bolalar va o’smirlar turizmida ham ancha siljishlar yuz berdi. 1927 yilda maorif xalq komissarligi “bolalar va o’smirlar o’rtasida ekskursiya ishlarini yanada rivojlantirish haqida” qaror qabul qildi. mamlakatda turistik harakatni yanada takomillashtirish va uni ommaliashtirish maqsadida partiya va hukumat qaroriga asosan 1930 yilda …

3 / 148

1970, 1980), a.belyakov (1969), p.n.bogdanov (1974), a.kolesnikov, v.kudryavtsev (1974) kabi mutaxassislarning turizm bo’yicha nazariy va amaliy asarlarida mamlakatimizda turizmning taraqqiyoti, uning kelajagi, turistik sayohatlarni tashkil qilishning ilg’or shakll hamda metodlari, ko’pgina korxonalardagi turistik ish tajribalari o’z aksini topgan. m.s.yunonev (1974), d.armand (1965), yu.a.shtyurmer (1974) kabi mualliflar qo’llanmalarida esa turizm va tabiatni muxofaza qilish masalalariga keng o’rin berilgan. yoshlarni demokratik ruhda tarbiyalashda turizm vositalaridan foydalanish yo’lida ham barakali ishlar qilingan. bu o’rinda ayniqsa belorussiya olimlarining ishlari e’tiborga loyiq. yu.s.bilchikning “turizm - o’quvchi yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda muhim vosita”, s.t.shudrenkoning “sayohatlar jarayonida mehnatga o’rgatish”, s.a.golubning (1971) “studentlarni turizm bilan harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash”, a.a.lejnining (1973) “turistlar gulxani” kabi adabiyotlarni yoshlar sevib o’qimoqdalar. belorussiya, boltiqbo’yi respublikalarida turizmning piyoda yurish, sportcha chamalab topish, velosiped, chang’i va boshqa turlari bo’yicha ilmiy - nazariy konferentsiyalar, metodik kengashlar, turli seminarlar o’tkazilib turiladi. shuning uchun ham u joylarda turizm bilan shug’ullanuvchilar soni tobora ortib bormoqda, u yanada ommalashmoqda. o’zbekiston …

4 / 148

rixi, buyuk allomalar, adiblar, o’rta asr namoyondalarininng o’lmas asarlarida, o’zbek, tojik, qirg’iz, qozoq, turkman xalq og’zaki ijodida yuqorida aytib o’tilganidek, ilk turizm debochasiga asos solingandi. tarixdan ma’lumki, xix asrining ikkinchi yarmida rus sayohlari, harbiylari, mutaxassislari o’rta osiyoga, shu jumladan hozirgi o’zbekiston hududiga fan, madaniyat va sotsial taraqqiyotning ba’zi bir formalarini ham olib kelishgan. ular o’lkamiz hududida turli maktablar, seminariyalar, gimnaziyalar tashkil qilingan. o’sha paytdagi ko’pgina o’quv yurtlarining o’quv rejasida tabiatni o’rganish, jismoniy chiniqish kabi mashg’ulotlar ham bo’lib, bu mashg’ulotlar mahaliy sharoitga mosiashtirilgan. o’zbekiston markaziy davlat arxivi materiallarining guvoh berishicha, 1879 yili toshkentdagi bilim yurtlari bosh inspektori va ota - onalarning roziligi bilan o’lkani o’rganish maqsadida bir necha o’quvchi burchmulla tog’iga sayohatga chiqishgan. 1890 yil 9 iyo’lda o’qituvchi a.sheltinga tomonidan tyanь-shan tog’lariga ko’p kunlik sayohat uyushtirilib, unda tabiatni o’rganish, sxema va xaritalar tuzish ishlari amalga oshirildi. keyinchalik chimyon va uning yuqori qismlari chuqur o’rganilgan, maxsus xaritalar tuzilgan, marshrutlar belgilangan. bu tadbirlarni …

5 / 148

atishda barcha boshqa ish formalari qatorida turizm alohida o’rin tutadi. chunki komissar yoki siyosiy rahbar, otliq yoki piyoda askar, joylarni biladigan yoki umuman bilmaydigan yo’lboshlovchi ham tog’, dara, daryo, vodiy, cho’llarni kezgan. bunday paytlarda joylarni chamalash, xarita yoki sxemalardan foydalanish, yangisini chizish, to’siqlardan o’tish, kerakli oziq - ovqatlarni o’zi bilan olib yurish, uni sharoitlarga qarab sarflay bilish va hokazolarni bilishni sharoit talab qilgan. shu sohalarni yaxshi o’zlashtirgan, bilgan unga to’la amal qilganlargina maqsadga erishganlar. demak, bunda turizmning strategik, pedagogik, tarbiyaviy, jismoniy chiniqish mohiyati muhim ahamiyat kasb etadi. o’zbekiston respublikasi tashkil topgan dastlabki paytlardanoq hukumat qarorlari, ko’rsatmalari asosida o’quvchilarning turistik - ekskursiya ishlarini yo’lga qo’yish, aholining madaniy hordiq chiqarishi uchun dam olish hududlarini tashkil qilish ishlari jadallasha boshladi. ayniqsa toshkent, samarqand, farg’onada bu ish yaxshi yo’lga qo’yildi. lekin yosh respublikamizda turizmni tashkil qilish ishlarini etarli darajada amalga oshishi qiyin edi. chunki 1924 - 1930 yillarda o’rta osiyoda, xususan o’zbekiston sharoitida milliy …

Want to read more?

Download all 148 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sport-sog’lomlashtirish turizmi"

1-modul. sport - sog’lomlashtirish turizmining rivojlanish tarixi va uning tashkiliy - huquqiy asoslari. 1-mavzu. turizmning paydo bo’lishi va rivojlanishi tarixi. reja: 1. turizmning vujudga kelishi va rivojlanish tarixi. 2. “turizm” va “sport-sog’lomlashtirish turizmi” tushunchalari. 3. turizmning maqsadi, vazifalari va turlari. 4. sport-sog’lomlashtirish turizmining asosiy maqsad va vazifalari. 5. sport-sog’lomlashtirish turizmi jismoniy tarbiyaning vositasi sifatida. turizmning vujudga kelishi. turizm o’rta osiyoda qadimdan mavjud bo’lgan. qadimgi ajdodlarimizning daryo, ko’l sohillarida, cho’lu biyobonlarda sayr qilishi, tog’ cho’qqilariga chiqishi, ovchilik qilganliklari haqida bizga ko’pgina tarixiy manbalar, xalq og’zaki ijodidan ma’lum. chunonchi mahmud qoshg’arinining “devonul lu...

This file contains 148 pages in DOCX format (3.5 MB). To download "sport-sog’lomlashtirish turizmi", click the Telegram button on the left.

Tags: sport-sog’lomlashtirish turizmi DOCX 148 pages Free download Telegram