мамлакатимизда ахоли географиясининг таркиб топиши ва ривожланиши

DOC 47.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350550763_16697.doc мамлакатимизда аҳоли географиясининг таркиб топиши ва ривожланиши www.arxiv.uz мамлакатимизда аҳоли географиясининг таркиб топиши ва ривожланиши режа: 1. аҳоли географиясининг таркиб топиши. 2. аҳолишунос олимларнинг фикрлари. география фани аҳоли ва унга тааллуқли бўлган маълумотларни қадимдан ўрганиб келган. масалан, 1650 йилда варенийнинг нидерландияда босилиб чиққан “умумий география” номли асаридаёқ аҳолига тегишли кўпгина масалалар география ўрганадиган муҳим муаммолар қаторига киритилган эди. варениус географияни иккита 1. асосий (умумий) география ва айрим мамлакатларни ўрганадиган хусусий географиянинг иқтисодий география бўлими ўрганадиган масалалар орасида аҳолининг состави, турмуши, истеъмол қиладиган овқатлари, даромади, билим даражаси, ҳунармандчилик, савдо алоқалари, туғилгандан ўлгунча бўлган урф-одатлари, сиёсий тузуми, шаҳарлари каби кўрсаткичлар бўлган. аммо у пайтларда ва ундан кейин ҳам узоқ даврлар давомида аҳоли географияси география фанининг алохида йўналиши сифатида ташкил топмаган эди. бу йўналиш географик детерминизмнинг вулгар-материалистик концепциясига асосланарди ва аҳоли географиясидаги барча ҳодиса ҳамда воқеаларни табиий шароитнинг таъсиридан деб тушунтиришга уринар эди. 19-аср оири 20-аср бошларида ғарбий европада одам географияси деб …

ашган. россияда революциягача аҳоли географиясига тааллуқли йирик илмий асарлар жуда кам эди. чунки, аҳоли географияси географиянинг махсус тармоғи сифатида хали ташкил топмаган эди. ана шу даврда ота-бола п.п.семёнов-тяншанский ва в.п.семёнов-тяншанский ҳамда а.н.воейковнинг ишлари алоҳида ўрин эгаллайди. семёнов-тяншанский 19-аср охирида россия аҳолиси ва аҳоли пунктларини географик анализ қилган, бир неча ишлар бажарган. у ўзининг 1971 йилда чиққан асарида аҳоли зичлиги картасинии батафсил ва мазмундор аналиш қилди. 1863-1865 йилларда п.п.семёнов-тяншанский “географик - статистик луғат” тузди. луғатда россиянинг барча шаҳарлари, станция ва йирик қишлоқларига характеристика берди. у россия қишлоқларига биринчи бўлиб, батафсил ижтимоий-иқтисодий характеристика берди, уларни 27 та типга ажратди. айниқса унинг “муревенская голостғ” (1880) асари алохида диққатга сазовордир. бу асар аҳолини ва қишлоқ пунктларини комплекс географик экспедициялар ёрдамида ўрганиш бўйича бринчи манба бўлиб, ушбу даврда россия ва чет мамлакатларда аҳолига бағишланган ишлар орасида ўз илмий савиясига кўра хийла юқори турар эди. п.п.семёнов-тяншанскийнинг бу асари билан к.маркс кейинчалик в.и.ленин қизиққан. к.маркс ва в.и.ленинни …

5) п.п.семёнов-тяншанский раҳбарлигида россия европа қисмининг 46 варақдан иборат аҳоли зичлиги картаси тузилди. ўша даврда бундай карта бошқа бирорта ҳам мамлакатда тузилмаган эди. аҳоли географияси бўйича революциядан аввал нашр этилган асарлар орасида машҳур географ александр иванович воейков асарлари алоҳида ўрин эгаллайди. энг муҳими шуки, а.и.воейков ўз ишларида антропогеография таъсирига берилмади. у “ер шари аҳолисининг табиий шароит ва кишилар фаолиятига қараб тақсимланиши” (1906) “европа россияси ва ғарбий сибир қишлоқларининг гавжумлиги” (1909) каби асарларида табиат ва аҳолига жонли, қизиқарли географик таъриф бериш намунасини кўрсатади. а.и.воейков аҳолининг территориал тақсимланишида табиий шароит эмас, балки одамларнинг ўзи хал қилувчи рол ўйнайди деган хулосага келди. бу эса, ўша даврда ҳукмрон бўлган антропогеографик таълимотга кўра бутунлай қўшилмаслик эди. у аҳолининг шаҳарлар билан қишлоқлар ўртасида тақсимланиши, бу жараённинг ривожланишини анализ қилиб шаҳарларни ўрганишда уларнинг маъмурий-юридик томонларига эмас, балки иқтисодий кўрсаткичларига аҳамият бериш муҳимлигини қайд қилди. бу эса ушбу давр учун муҳим прогрессия қараш эди. чунки, шаҳарларни ўрганишда, биринчи …

кил топа бошлади. адабиётлар. 1. асанов г. аҳоли географияси. т., 1978. 2. асанов г. социал иқтисодий география: термин ва изоҳли луғати. т., 1990. 3. брук с.и. населения мира. этнографический справочник. 2-е.изд. перераб. и доп. м., 1986. 4. www.ziyonet.uz

мамлакатимизда ахоли географиясининг таркиб топиши ва ривожланиши - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мамлакатимизда ахоли географиясининг таркиб топиши ва ривожланиши"

1350550763_16697.doc мамлакатимизда аҳоли географиясининг таркиб топиши ва ривожланиши www.arxiv.uz мамлакатимизда аҳоли географиясининг таркиб топиши ва ривожланиши режа: 1. аҳоли географиясининг таркиб топиши. 2. аҳолишунос олимларнинг фикрлари. география фани аҳоли ва унга тааллуқли бўлган маълумотларни қадимдан ўрганиб келган. масалан, 1650 йилда варенийнинг нидерландияда босилиб чиққан “умумий география” номли асаридаёқ аҳолига тегишли кўпгина масалалар география ўрганадиган муҳим муаммолар қаторига киритилган эди. варениус географияни иккита 1. асосий (умумий) география ва айрим мамлакатларни ўрганадиган хусусий географиянинг иқтисодий география бўлими ўрганадиган масалалар орасида аҳолининг состави, турмуши, истеъмол қиладиган овқатлари, даромади, билим даражаси, ҳунармандчилик, сав...

DOC format, 47.0 KB. To download "мамлакатимизда ахоли географиясининг таркиб топиши ва ривожланиши", click the Telegram button on the left.

Tags: мамлакатимизда ахоли географияс… DOC Free download Telegram