тинч ва атлантика океанлари 2

DOC 68,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1350545687_16177.doc www.arxiv.uz тинч ва атлантика океанлари режа: 1. дунё океани 2. дунё океанининг регионал бирликлари. 3. тинч океани. 4. атлантика океани. сайёрамиз юзасининг деярли 3/4 кисмини океанлар эгалаган. кимматбахо бу суюклик — сайёрамиз табиатининг совгаси, ердагича микдордаги сув куёш системасининг бошка хеч кайси планетасида йук. инсоният тарихи океанни урганиш ва уни узлаштириш билан жуда боглик булган. океанни урганиш жуда кадимда мисрлик ва финикияликларнинг дастлабки сузишлари вактида бошланган. кейинги ун йилликларда энг янги техника ёрдамида океанлар хакида айникса куп янги маoлумотлар тупланди. ернинг сунoий йулдошлари чукурдаги карши окимларни, океан сувларидаги гирдобларни аниклашга, катта чукурликда хам хаёт мавжудлигини исбот килишга имкон беради. океан сувларининг энг характерли хусусияти уларнинг шурлиги ва хароратидир. океанларнинг муайян кисмида таркиб топган ва бошка жойлардаги сувлардан харорати, шурлиги зичлиги, шаффофлиги, таркибидаги кислород микдори хамда бошка хусусиятларига кура фарк килувчи катта хажмдагисув - сув массалари дейилади. сув массалари океанларнинг чукурлиги 200 м гача булган юза катламларига куёш иссиклигининг турли …
2
идан чукур кисмларигача жуда катта фарк килади. шу сабабли океанда хаёт бенихоя хилма-хилдир. океанда бактериялар, кузга куринмайдиган бир хужайрали усимликлар хам, узунлиги 80 м гача етадиган сув утлари хам, микроскопик жуда кичик хайвонлар билан бирга жуда катта кук китлар хам яшайди. усимлик ва хайвонларнинг хилма хиллига кура океанларнинг куруклик билан бемалол киёслаш мумкин. купчилик олимларнниг фикрича саёрамиздаги барча йирик мавжудот океандан чикиб келган, шу сабабли океан ердаги хаётнинг “бешиги” деб аталади. сувдаги хаётнинг ривожланиши сув хусусияти (шурлиги, газ таркиби) нинг узгаришига олиб келади. масалан, океанда кислород ажратиб чикарадиган яшил усимликларнинг таркалиши сувда кислород микдорининг купайишига олиб келади. кислород сувдан атмосферага утади ва унинг хам таркибини узгартиради. атмосферада кислород микдорининг узгариши организмларнинг океандан чикиб курукликка таркалишига имкон беради. организмларнинг яшаш шароити сув катламида ва тагида бир хил эмас. барча денгиз организмлари яшаш шароитига кура 3 группага булинади. биринчи группага актив харакат килиш воситаларига эга булмаган, сув юзасида ва сув ичида яшовчи …
3
в катлами бутун атмосферадагига караганда купрок иссиклик ушлаб туради. океан юзасидан бугланадиган сув курукликка ёгин булиб тушади. шу сабабли океан намликнинг асосий манбаидир. океан юзаси билан курукликдаги хароратлар фарки атмосфера босимида тафовутларни хосил килади. шу сабабли океанлар буйида махсус океан иклими таркиб топади. тинч океан - хамма океанлар орасида майдонига кура каттаси ва энг кадимги океандир. унинг асосий хусусиятлари тагида ер пустининг тез- тез харакат килиб туриши, жуда чукурлиги, вулканлар ва оролларнинг куплиги, сувларда иссиклик запасининг куплиги, органик дунёсининг нихоятда хилма-хиллигидир. тинч океан майдони 180 млн. км2 булиб, сайёрамиз юзасининг 1/3 кисмини ва дунё океани майдонининг 50 % кисмини эгаллаган. бу океан чузикрок доира шаклида, экватор якинида айникса кенг. шу сабабли у энг иссик (сувнинг юза кисмида) океандир. тинч океанида ороллар жуда куп. уларнинг сони 10000 дан ортади. тинч океани сохиларида яшаган халклар океанда кадим замонлардан сузганлар, унинг бойликларидан фойдаланишган. океан хакидаги маoлумотлар ф.магеллан ва ж.кук саёхатлари натижасида тупланган. и.ф.крузенштерн …
4
еанга “тинч” океан деган ном ф. магелан даврида куйилган. бу денгиз океанни экваторга якин кисмидан жуда кулай об-хаво шароитида биронта хам довулга учрамай кесиб утган. лекин океан сира хам тинч эмас. океаннинг гарбий кисмида фалокат келтирувчи тропик довуллар- тайфунлар (“тайфун” каттик шамол деган маoнони билдиради) тез-тез булиб туради. муoтадил минтакаларда йилнинг бутун совук даврида довул булиб туради. бу ерда гарбий шамоллар куп эсади. энг катта тулкинлар тинч океанининг шимоли ва жанубида кайд килинган. довул вактида бутун-бутун сув тоглари-баландлиги 25 гача булган тулкинлар хосил булади. табиат минтакалари. тинч океанида шимолий кутбий минтакадан бошка минтакалар мавжуд. уларнинг хар бири узига хос хусусиятларга эга. шимолий кутб ёни минтакаси беринг ва охота денгизларининг кичикрок кисмини эгаллаган. сув харорати паст (-10с). бу денгизларда сув тез-тез аралашиб туради, шу сабабли бу денгизлар баликка бой. бу жойларда минтай, зогора балик ва селpд овланади. шимолий муoтадил минтака кенг худудни эгаллаган. бу минтакада гарбий шамоллар куп эсиб туради, тез-тез …
5
жуда парчаланган, жанубий ярим шарда эса анча текис. оролларнинг купчилиги материклар киргоклари якинида жойлашган. аталнтика океани жуда кадим замондан кишилар томонидан узлаштирила бошланган. океан ва унинг денгизлари киргоклари турли даврларда денгизда сузишнинг марказий кадимги грецияда, карфагенда, скандинавияда вужудга келган. атлантика океани буюк географик кашфиётлар даврнинг ернинг асосий сув йули булиб келган эди. атлантика табиатининг комплекс тадкик этиш факат хiх аср охирида бошланди. ”челенжер” кемасидаги инглиз экспедицияси чукурликларни улчади, океаннинг сув массаси хусусиятлари хакида, органик дунёси тугрисида материал тупланди. океанни урганишга рус, кейинрок собик совет океанографик экспедициялари анча хисса кушишди. хозирги вактда куп мамлакатларнинг 40 та илмий кемадан иборат экспедиция эскадраси сув массаларини хусусиятини, океан таги релpефни тадкик килишни давом эттиряпти. океаншунослар океан билан атмосферанинг узаро таoсирини, голpфстрим ва бошка окимлар табиатини урганмокдалар. бу ишда собик совет ”витяз” илмий тадкикот кемаси фаол иштирок этмокда. атлантика океани литосфера плиталари наазариясига кура ёш океан хисобланади. у кандай пайдо булган? океаннинг уртача чукурлиги 3332 …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"тинч ва атлантика океанлари 2" haqida

1350545687_16177.doc www.arxiv.uz тинч ва атлантика океанлари режа: 1. дунё океани 2. дунё океанининг регионал бирликлари. 3. тинч океани. 4. атлантика океани. сайёрамиз юзасининг деярли 3/4 кисмини океанлар эгалаган. кимматбахо бу суюклик — сайёрамиз табиатининг совгаси, ердагича микдордаги сув куёш системасининг бошка хеч кайси планетасида йук. инсоният тарихи океанни урганиш ва уни узлаштириш билан жуда боглик булган. океанни урганиш жуда кадимда мисрлик ва финикияликларнинг дастлабки сузишлари вактида бошланган. кейинги ун йилликларда энг янги техника ёрдамида океанлар хакида айникса куп янги маoлумотлар тупланди. ернинг сунoий йулдошлари чукурдаги карши окимларни, океан сувларидаги гирдобларни аниклашга, катта чукурликда хам хаёт мавжудлигини исбот килишга имкон беради. океан сувларин...

DOC format, 68,0 KB. "тинч ва атлантика океанлари 2"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.