tasavvuf silsilalari

DOCX 5 pages 21.2 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.2 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

7-mavzu. tasavvuf silsilalari reja: 1. silsila (zanjir) va shajara (daraxt) tushunchalari. 2. silsilani muhammad payg‘ambar s.a.v.ga olib borib bog‘lash an’anasi va buning sabablari. 3. nuri muhammadiya g‘oyasi. 4. g‘oyibona ma’naviy ruhlanish, uvaysiylik. 5. o‘z piri va o‘zga pirlardan ta’lim olish. 6. tariqatlar orasidagi farqlar va umumiyliklar. 7. pir iste’dodi va yo‘li. 8. sunniy va shia yo‘nalishidagi silsilalar, qorishiq silsilalar. 9. arabiston mamlakatlari, iroq, eron va hindistonda shakllangan silsilalar. 10. arabiston mamlakatlari, iroq, eron va hindistonda shakllangan silsilalar. 11. suxravardiya, nuriya, chishtiya, bektoshiya, mavlaviya tariqatlari, ularning udumlari, ta’limoti. maktablar tariqatlarning hududiy silsilalarini vujudga keltirganini ko`rish mumkin. xususan, boyazid bastomiy maktabi xuroson tariqatlari silsilasiga, junayd al-bag`dodiy arabiston tariqatlari silsilasiga asos solgan. har ikkala yul uz taraqiyoti davrlarida turli tarmoq, yunalishlarga bo`linib borganligi tarixdan yaxshi ma`lum. keyinchalik ba`zi tariqatlar uz silsilalarida ularni formal tarzda qayd etganini ham bilamiz. xususan, mashhur xojagon tariqati va uning shaxobchalari silsilasida boyazid bistomiy nomi kelsa-da, junayd al-bag`dodiy g`oyalarini …

2 / 5

tini orzu qilgan kishi. zero, bularning har biri hoyu havas va nafs murodi ila hosil bo`lur. hazrat naqshband aytadilar: «ushbu tariqda andak amal bilan ko`p fayzu futuhga erishish mumkin. ammo rasululloh sunnatlariga rioyat kilish bandalik ishidir. kim unga amal qilmasa diniga xatar bordir». movarounnahr hududida xviii asr oxirlarigacha naqshbandiya, yassaviya va kubroviya tariqatlari kuchli mavqega ega bo`lganlar va avtonom tarzda tarbiya xargohlarini boshqarganlar. xix asrda hind diyori bilan savdo va madaniy aloqalarining keskin rivojlanishi natijasida iaqshbandiya-mujaddidiyaga xos to`rt tariqat sintezidan tashkil topgan tariqat shakli movarounnahrga kirib kelib, naqshbandiya bag`rida turli tariqatlarni birlashtirdi. navoiyning sufiylar duosi ijobat bo`lishiga ishongan. buni badiiy asarlardagina emas, bevosita ilmiy risolalarida ham o`z tarjimayi holi bilan bog`lab ko`p qayd etgan. masalan, «majolis un-nafoyis» tazqirasida mavlano lutfiy haqida: «bu faqir (ya`ni o`zini ko`zda tutyapti) borasida ko`p fatihalar o`qubtur. umid ulkim, chun darvish kishi erdi, ba`zi mustajob bo`lg`ay»-dedi. demak lutfiyning aynan darvish, ya`ni sufiy kishi ekani uchun uning …

3 / 5

biladi, deysiz, ehtimolki, umumbashariyat jamiyati tarixidagi eng oliy darajasiga yotgan ana shu tasavvuf ta`limoti qat`iy qoidasiga ko`ra, soliq, ya`ni so`fiy albatta bir pirning etagini tutib, unga murid tushishi shart. alisher navoiy «g`aroyib us-sig`ar» devonining 51-g`azalida yozganidek, tasavvuf vodiylarini pirsiz kezish mumkin emas. pirsiz kezma bu vodiy ichrakim, topmas kalim, tiyra shomin ravshan amr etmay anga xizmat shuayb. ammo shunday istisno hollar bo`ladiki, qay bir so`fiyni ilgari zamonlar olamdan o`tib ketgan biror mashhur shayhning ruhi kelib tarbiyalaydi. bundaylar uvaysiy deyilgan. rivoyat qilishlaricha, muhammad alayhis-salom olamdan o`tar paytda sahobalar, ya`ni atroflaridagi suhbatlariga musharraf bo`lgan zotlaru azizdan eski to`nlari-xirqalarini kimga berish lozimligini so`raydilar. payg`ambarimiz, alisher navoiy so`zlari bilan aytilsa: «debturlarki: «uvays qaraniyg`a bersunlar va desunlarki, mening ummotimni duoqilsun». yamanning qaran degan eridan bo`lgan bu tuyabaqar uhud tog`idagi urushda payg`amborimizning muborak tishlari singanini eshitib urib-urib o`zining o`ttiz ikki tishini sindirgan edi. ammo muhammad alayhi-s-salom bilan qaraniy bir-birlarini hech qachon ko`rtagan edilar. shunday bo`lsa ham, …

4 / 5

shohga uning vaziri-qosim tasalli berib aytgan bir g`azalida ana shu ummatlarning gunohlarini yopgan (payg`ambirimiz, eslatilganidek, unga «mening ummatimni duo qilsun» deb etkazishni vasiyat qilgan edilar-da), rasululloh xirqalarini kiygan uvaysning ham o`g`ilsiz o`tgani so`zlanadi. munojot tog`iga chiqqan ummatlar jurmini yopqan, payg`ambar xirkasini kiygan uvays ham o`tdi o`g`ulsiz. so`fiy uchun yo zohiriy (ya`ni hayotda), yo-botiniy (ya`ni ruh orqali) pir bo`lishi shart. lekin ba`zi so`fiylar bir necha pirning tarbiyasini olgan. masalan, xoja bahauddin naqshbandning pirlari ko`p bo`lgan. u kishi talay shayxlardan ta`lim olganlar. «nasayim ul-muhabbat..»da keltirishicha: «alarg`a qabul nazari xoja muhammad boboyi samosiydindur va odobi tariqat ta`limi zohir yuzidin amir sayyid kuloldindur, andoqqi, der erishlar. ammo haqiqat yuzidin alar uvaysiydurlar va tarbiyat hazrati xoja abdulxoliq g`ijduvoniy ruhidin (!) topibdurlar. xo`sh, ruh ham tarbiya beradimi? bu nima degani o`zi ? shu deganiki... xoja bahouddin tug`ilmaslaridan burun xoja muhammad boboyi samosiy buyuk bir shaxs dunyoga kelayotganini ona qornidagi bolaning xididan sezadilar. «nasoyim ul muhabbat...»da o`qiymiz: …

5 / 5

xlos va niyoz bila xoja muhammad bobonazarig`a kelturubtur. xoja muhammad bobodedlarki: «ul bizning farzandimizdur va biz ani qabul qilduq». va ashobsori boqib, deb turlarki: «bu ul erdurki, bizga aning isi kelib erdi, ro`zg`orning mug`tadosi (yo`lboshchisi,-s.o) bo`lg`ay». va amir sayyid kulolg`a buyurdilarki: «farzandim bahouddin haqida tarbiyatu shafqatni darig` tutmagaysenn va senga bohil qilmag`ay men (kechirmaymen, s.o) agar taqsir (xato, qusur, s.o) qilsang». amir dedikim: «er bo`lmag`aymen, agar xoja vasiyatig`a taqsir qilsam». xo`sh ikki asr oldin yashagan, milodiy 1179 yili vafot etib ketgan abdulxaliq g`ijduvoniyning ruhlari qanday qo`l bilan (qilib) xoja bahouddinga tarbiya bergan? «nasoyim ul-muhabbat...»da aytilishicha, yoshlik chog`larida ko`rgan tushlarida bahouddin bir kechasi chiqib, buxoroning mazoriga boradilar. har mazorda yog`i to`la, piltasi yog`i ichiga solib qo`yilgan chiroq ko`radilar. faqat yaxshiroq yonib, tuzukroq yoritishi uchun o`sha piltalarni xarakatga keltirish kerak ekan. uchinchi muqaddas mazorda qiblaga qarab o`tirgan paytlarida tarafda devor yorilib, ajib bir manzara namoyon bo`libdi. voqeaning bu yog`ini «nasoyim ul-muhabbat»...dagi bahouddinning …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasavvuf silsilalari"

7-mavzu. tasavvuf silsilalari reja: 1. silsila (zanjir) va shajara (daraxt) tushunchalari. 2. silsilani muhammad payg‘ambar s.a.v.ga olib borib bog‘lash an’anasi va buning sabablari. 3. nuri muhammadiya g‘oyasi. 4. g‘oyibona ma’naviy ruhlanish, uvaysiylik. 5. o‘z piri va o‘zga pirlardan ta’lim olish. 6. tariqatlar orasidagi farqlar va umumiyliklar. 7. pir iste’dodi va yo‘li. 8. sunniy va shia yo‘nalishidagi silsilalar, qorishiq silsilalar. 9. arabiston mamlakatlari, iroq, eron va hindistonda shakllangan silsilalar. 10. arabiston mamlakatlari, iroq, eron va hindistonda shakllangan silsilalar. 11. suxravardiya, nuriya, chishtiya, bektoshiya, mavlaviya tariqatlari, ularning udumlari, ta’limoti. maktablar tariqatlarning hududiy silsilalarini vujudga keltirganini ko`rish mumkin. xususan, boyazi...

This file contains 5 pages in DOCX format (21.2 KB). To download "tasavvuf silsilalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tasavvuf silsilalari DOCX 5 pages Free download Telegram