xarajatlar hisobi va tannarxni kalkulatsiyalash metodlari

DOCX 39 стр. 223,8 КБ Бесплатная загрузка

39 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 223,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 39

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 39

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “toshkent irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” milliy tadqiqot universiteti «buxgalteriya hisobi va audit» kafedrasi «buxgalteriya hisobi nazariyasi» fanidan xarajatlar hisobi va tannarxni kalkulatsiyalash metodlari mavzusidagi kurs ishi bajardi: sirtqi bo’lim, “buxgalteriya hisobi va audit” yo‘nalishi 2-kurs 248-guruh talabasi rayimboyev j kurs ishi rahbari: dotsent tabayev a.z. toshkent – 2023 y mundarija: kirish............................................................................................................3 ii.asosiy qism 1. kalkulatsiyalashning mohiyati va ahamiyati ............................................... 5 2. xarajatlarning turkumlanishi .................................................... 12 3. kalkulatsiyaning turlari…………………………... 19 4. xarajatlar hisobi va tannarxni kalkulatsiyalash metodlari……………..26 iii. xulosa va takliflar…....................................................................................33 iv. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati…......................................................35-39 kirish. xarajatlarni hisobga olish va mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulatsiyalash usullari deganda xarajatlarning kalkulatsiyalash obyektlari bo‘yicha analitik hisobi usullari va mahsulot(ish, xizmat)lar tannarxini hisoblash amallari tushuniladi. xarajatlar hisobi va mahsulot tannarxini kalkulyatsiya qilish asosan sotilgan mahsulot tannarxi va tovar-moddiy zaxiralari o‘rtasidagi xarajatlami taqsimlash va ularni moliyaviy natijalarda ko‘rsatish uchun xizmat qiladi. tezkor qarorlar qabul qilishda …

2 / 39

xizmat)lar tannarxini kalkulatsiyalash usullari deganda xarajatlarning kalkulatsiyalash obyektlari bo‘yicha analitik hisobi usullari va mahsulot(ish, xizmat)lar tannarxini hisoblash amallari tushuniladi. korxonalarda xarajatlarni hisobga olish va mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulatsiyalashning quyidagi usullari qo‘llaniladi. xarajatlarni hisobga olish va mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulatsiyalash usullari korxonaning hisob siyosatida aks ettirilishi lozim. u korxonaning qaysi tarmoqqa mansubligi, qo‘llanilayotgan texnologiyalar, mahsulotlar assortimenti va hokazolarga bog‘liq. kalkulyatsiya - xarajatlarni guruhlash va bir birlik tayyor mahsulotni tannarxini aniqlash, bajarilgan ishlar, ko‘rsatilgan xizmatlar humda tayyorlangan mahsulotlaming qiymati. ishlab chiqarish xarajatlari (aynan mahsulotga qilingan xarajat) zaxiralami, sotilgan mahsulot tannarxi va davr xarajatlarini baholash uchun ishlab chiqarish va noishlab chiqarish xarajatlariga bo‘lish kerak bo‘ladi. ko‘pgina mamlakatlarda tashqi foydalanuvchilarga moliyaviy hisobotlarni taqdim etishda, tovar-moddiy zaxiralarini baholash va tannarxni kalkulyatsiya qilish faqat ishlab chiqarish xarajatlariga olib boriladi. davlat tomonidan o‘rnatilgan umumiy tartib bo‘yicha, ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulotlarni sotish xarajatlari mahsulot lannarxiga olib boriladi. daromad va xarajatlarni guruhlasjitirish esa korxona faoliyati turiga …

3 / 39

ab chiqarish samaradorligini oshirish maqsadida mahsulot (ish, xizmat)larning tannarxi to‘g‘risida ma’lumot shakllantirishdan iborat. nisbatan tor ma’noda-har xil xarajatlarni yagona pul o‘lchovida umumlashtirish va ularni mahsulot(ish, xizmat)lar turlari bo‘yicha guruhlash usulidir. barcha xarajatlar yagona pul o‘lchovidan ifodalanib, tegishli yo‘nalishlar bo‘yicha guruhlanadi va mahsulot(ish, xizmat)lar birligining tannarxi hisoblanadi. birinchi qarashda oddiy bo‘lib ko‘ringan bu ish juda murakkab va sermehnat jarayon hisoblanadi. uning muammolari maxsus kalkulyatsiyalash nazariyasini va kalkulyatsiya ishining turli amaliy jihatlarini vujudga keltirdi. kalkulyatsiyalash masalalarining murakkabligi eng avvalo xo‘jalik jarayonlarining xilma-xilligi, ishlab chiqarishning tashkiliy va texnologik shart-sharoitlari murakkablashuvi bilan bog‘liq. murakkablik xarajatlarni guruhlash uchun asos tanlash paytidayoq vujudga keladi. bu yerda bir qancha asoslar mavjud: kalkulyatsiyalash obyekti, xarajatlar elementi, tannarx moddalari. kalkulyatsiyalash obyektlari – bu tannarx hisoblash uchun xarajatlarni guruhlash asosidir. ayrim ishlab chiqarishlarning tarmoq xususiyatlaridan kelib chiqqan holda tannarx hisoblash har xil usullar yordamida bajariladi, buni hisoblash jarayoni esa buxgalteriya hisobining alohida bo‘limi bo‘lib, uni kalkulyatsiya ishi deb atash mumkin. …

4 / 39

igi va qonuniyligini, jumladan schyo‘tlar guruhlari bo‘yicha jamlangan summalarni arifmetik tekshirishdan iborat. kalkulyatsiyalash masalalari buxgalter oldida xo‘jalik mablag‘lari doiraviy aylanishining barcha bosqichlarida (ta’minot, ishlab chiqarish va realizasiya) vujudga keladi. mahsulotlar tannarxini hisoblash jarayonida kalkulyatsiyalash obyekti va kalkulyatsiya birligi, xarajat elementi va xarajat moddasi to‘g‘risida aniq tasavvurga ega bo‘lish lozim. ishlab chiqarilgan mahsulotlar (detall, buyum, bir xil buyumlar guruhi), tuxnologik jarayonlar (bo‘lak, ishlab chiqarish), bosqich va boshqalar, ya’ni har xil tayyorlik darajasidagi mahsulotlar, ish yoki xizmat turlari kalkulyatsiyalash obyektlari hisoblanadi. kalkulyatsiya birligi deb, kalkulyatsiyalash obyektining o‘lchoviga aytiladi. tayyor mahsulot to‘g‘risida so‘z yuritilganda, kalkulyatsiya birligi ishlab chiqarish rejalarida natural ifodasida yoki tegishli mahsulot turining standartida ko‘rsatilgan o‘lchov birligi bilan mos keladi. ayrim tarmoqlarda kalkulyatsiyalash obyekti va kalkulyatsiya birligi mos kelmasligi mumkin. masalan, qayta ishlash sanoatida hisob birligi 1 kg mahsulot bo‘lsa, kalkulyatsiya birligi esa 1 t yoki 1 s mahsulot bo‘lishi mumkin. bir xildagi oraliq mahsulotlarni kalkulyatsiyalashda shartli yiriklashtirilgan kalkulyatsiya birliklari (100 …

5 / 39

isidagi nizom»ga muvofiq mahsulot (ish, xizmat) larning ishlab chiqarish tannarxini hosil qiluvchi xarajatlar ularning iqtisodiy mazmuniga ko‘ra quyidagi elementlar bo‘yicha guruhlarga ajratiladi: • ishlab chiqarish bilan bog‘liq moddiy xarajatlari (qaytariladigan chiqindilar qiymati chegirilgan holda); • ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan mehnat haqi xarajatlari; • ishlab chiqarishga tegishli bo‘lgan ijtimoiy sug‘urtaga ajratmalar; • ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo‘lgan asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarning eskirish qiymati. xarajatlarni elementlar bo‘yicha guruhlash xalq xo‘jaligini rejalashtirishda qo‘llaniladi. iqtisodiyotning erkinlashtirilishi va uni tartibga solishda davlat aralashuvining kamayishi sharoitida xarajatlarni elementlar bo‘yicha guruhlash ahamiyati xalq xo‘jaligi darajasida o‘z ahamiyatini biroz yo‘qotadi. mazkur guruhlash korxona miqyosida uning hisobot davrida butun ishlab chiqarishga moddiy, mehnat va moliyaviy resurslarning alohida turlari bo‘yicha qancha sarflanganligini aniqlashga imkon yaratadi. tabiiyki, mazkur guruhlash yordamida korxona va uning tarkibiy bo‘linmalari faoliyati ustidan muayyan mahsulot turlarini ishlab chiqarish, ish yoki xizmat turlarini bajarish bo‘yicha kundalik nazorat o‘rnatish qiyin. bu masala xarajatlarni moddalar bo‘yicha guruhlash yordamida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 39 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xarajatlar hisobi va tannarxni kalkulatsiyalash metodlari"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “toshkent irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” milliy tadqiqot universiteti «buxgalteriya hisobi va audit» kafedrasi «buxgalteriya hisobi nazariyasi» fanidan xarajatlar hisobi va tannarxni kalkulatsiyalash metodlari mavzusidagi kurs ishi bajardi: sirtqi bo’lim, “buxgalteriya hisobi va audit” yo‘nalishi 2-kurs 248-guruh talabasi rayimboyev j kurs ishi rahbari: dotsent tabayev a.z. toshkent – 2023 y mundarija: kirish............................................................................................................3 ii.asosiy qism 1. kalkulatsiyalashning mohiyati va ahamiyati ............................................... 5 2. xarajatlarning turkumlanishi ......................

Этот файл содержит 39 стр. в формате DOCX (223,8 КБ). Чтобы скачать "xarajatlar hisobi va tannarxni kalkulatsiyalash metodlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xarajatlar hisobi va tannarxni … DOCX 39 стр. Бесплатная загрузка Telegram