hazrati xizr masjidi

PPTX 12 стр. 2,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 12
hazrati xizir maqbarasi. mustaqil ish mavzu:hazrati xizr masjidi va islom karimov maqbarasi haqida reja: hazrati xizr masjidi. tarixi. hozirgi ko’rinishi. islom karimov maqbarasi haqida. adabiyotlar. hazrati xizr masjidi samarqand sh ahrining muqaddas ziyoratgohlaridan biridir. u samarqanddagi birinchi musulmon masjidi va me’moriy obidasi sifatida e’tirof etiladi. masjid qutayba ibn muslim tomonidan qurilib, hazrati xizr nomi bilan atalgan. ma’lumotlarga ko’ra, dastlab sajdagohi mavjud bo’lgan. viii asrda arablar tomonidan otashparastlarning ibodatxonalari buzib tashlanadi. shu tepalikdagi ibodatxona o’rniga qutayba ibn muslim tomonidan birinchi masjid binosi quriladi va hazrati xizr nomi bilan ataladi. hoja doniyor, qusam ibn abbos va hazrati xizr ziyoratgohlari aslida bitta majmua bo’lgan. masjidga kiraverishdagi marmar toshda ko’rsatilgan “ 1854 yil ” yozuvi uning buxoro amiri amir muzaffarxon tomonidan tiklanganligiga ishoradir.bino 20-asr 90-yillarida qayta taʼmirlandi. 1899 yilda masjidning ayvon va darvozaxona qismi qayta qurilgan. darvoza yuzasiga yozilgan hijriy 1336 yil (melodiy 1916-1917 yillar) yozuvi darvozaxona va minoraning qayta tiklangan vaqtini anglatadi. fikrimizni …
2 / 12
qilingan. har bir tarixiy vaziyatda ushbu yodgorlikka alohida bir urg‘u berilib kelingan. masjid o‘zining jo‘g‘rofik joylashuvi jihatdan shaharning eng baland va namoyon nuqtasidan o‘rin olgan bo‘lib, yana bir asosiy tomoni uning shahardan tashqari, kesh darvozasi yo‘li yoqasida joylashishidir. ushbu darvozadan baqtriya, hindiston, eron va boshqa davlatlardan savdo karvonlari kirib kelishgan va uning (masjidning) yon bag‘rida butun shaharni ichimlik suvi bilan ta’minlovchi arziz qudug‘i va arig‘i joylashishi masjidning mavqeini yanada ko‘targan. olimlarning ma’lumotlariga qaraganda, bu joyda masjiddan oldin ibodatxona, otashparastlarning sajdagohi mavjud bo‘lgan, degan taxminlar bor. vii asrda arab xalifaligi samarqand shahrini zabt etib, shahardagi barcha otashparastlarning ibodat-xonalarini buzib tashlashadi, lekin qandaydir sabablarga ko‘ra hazrati xizr masjidini saqlab qoladilar va bu joyni hatto obod qilish payiga ham tushadilar. qadimdan xizr payg‘ambar «o‘lmas shaxs» hisoblanib, u yer ostidagi konlar, boyliklar va suv piri va musulmonlarning xojatbarori bo‘lgan ekan. rivoyatlarda aytilishicha, shohi zinda (qusam ibn abbos)ni g‘ayridinlar boshini tanasidan judo qilganda yordamga hazrati …
3 / 12
a bilan tugallangan. peshayvonning yuqori qismiga g‘isht dandana qilib terilgan. sharq tomondagi darvozaxona peshtog‘i masjidning tarkibiy qismidir. darvozaxonaning ikkala tomoniga guldasta qilingan, peshtoq darvozasiga o‘ymakor naqsh solingan. bu qator sharq tomonda qad ko‘tarib turgan minora bilan tugallanadi. 1899 yilda peshayvon qayta qurilgan. sharq tomondan kiriladigan darvozaxona ham o‘sha yili qurilgan bo‘lsa kerak. darvoza yuzasiga yozilgan sana 1334 (1913) darvozaxonaning qayta tiklangan vaqtini ko‘rsatadi. o‘shanda janubi-sharqiy peshtoq va sharq tomondagi minora qurilgan. peshtoqqa rahli gumbaz qilingan. minora eshigi tepasida usta abduqodir ibn boqi samarqandiy degan yozuv bor. ayvon bilan darvozaxona va minoraning me’moriy jihatdan ana shu tarzda joylanishi imoratning bosh me’mori usta abduqodir boqiyev (1860-1933) rejasidir. hazrati xizr masjidi xix asr oxiri va xx asr boshlarida usta abduqodir boshchiligida ishlangan samarqandlik ustalar ijodining ajoyib namunasidir. shavkat mirziyoyevning «o‘zbekiston respublikasining birinchi prezidenti islom abdug‘aniyevich karimovning xotirasini abadiylashtirish to‘g‘risida"gi qaroriga muvofiq bu borada izchil ishlar amalga oshirilgan. samarqand shahrida islom karimov dafn etilgan …
4 / 12
dasining qurilishi ishlari boshlab yuborildi. maqbarani loyihalash va qurish jarayonida yangi obida meʼmoriy yechimi hazrati xizr masjidiga uygʻun boʻlishiga, shu bilan birga, yunesko butunjahon meros obʼyekti tarixiy koʻrinishini saqlab qolishga alohida eʼtibor qaratildi. sharq meʼmorchilik anʼanalari asosida loyihalanib bunyod etilgan maqbarada ham oʻrta asrlar, ham zamonaviy arxitektura usullari mujassam. obida tuzilishiga koʻra xiv-xviii asrlarning bir boʻlmali daxmalarini yodga soladi. bunday maqbaralarni oʻrta osiyoning koʻplab shaharlarida uchratish mumkin. balandligi 7,55 metr boʻlgan inshootning gumbazi hazrati xizr masjidi kabi qirrador sirli koshinlar bilan qoplangan. maqbara peshtoqini bezashda esa rango-rang boʻrtma koshindan foydalanilgan. inshootning quyi qismi toʻq yashil marmar, yuqorisi esa oʻyma sopoldan ishlangan iroqi uslubidagi belbogʻ bilan ziynatlangan. maqbaraga janubi-sharqiy tomondan kiriladi. obida eshigi ustiga qurʼoni karim oyati arab tilida, suls xatida nafis naqshu nigor uygʻunligida bitilgan. ikki tabaqali eshikka samarqand yogʻoch oʻymakor ustalari usulida qusam ibn abbos maqbarasidagi kabi uch sathli naqsh solingan. peshtoqlar markazidagi arkalarni handasaviy naqshli marmar panjaralar bezab …
5 / 12
rida-islom-karimov-makbarasi-ocildi image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hazrati xizr masjidi"

hazrati xizir maqbarasi. mustaqil ish mavzu:hazrati xizr masjidi va islom karimov maqbarasi haqida reja: hazrati xizr masjidi. tarixi. hozirgi ko’rinishi. islom karimov maqbarasi haqida. adabiyotlar. hazrati xizr masjidi samarqand sh ahrining muqaddas ziyoratgohlaridan biridir. u samarqanddagi birinchi musulmon masjidi va me’moriy obidasi sifatida e’tirof etiladi. masjid qutayba ibn muslim tomonidan qurilib, hazrati xizr nomi bilan atalgan. ma’lumotlarga ko’ra, dastlab sajdagohi mavjud bo’lgan. viii asrda arablar tomonidan otashparastlarning ibodatxonalari buzib tashlanadi. shu tepalikdagi ibodatxona o’rniga qutayba ibn muslim tomonidan birinchi masjid binosi quriladi va hazrati xizr nomi bilan ataladi. hoja doniyor, qusam ibn abbos va hazrati xizr ziyoratgohlari aslida bitta majmua bo’lga...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (2,9 МБ). Чтобы скачать "hazrati xizr masjidi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hazrati xizr masjidi PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram