konstitutsiyaviy huquq

DOCX 83 pages 205.7 KB Free download

83 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 205.7 KB

File type DOCX

Pages 83

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 83

konstitutsiyaviy huquq ma’ruzalar matni mavzular 1. konstitutsiyaviy huquqqa kirish. 2. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining nazariy asoslari, tarixi va rivojlanishi. 3. konstitutsiyaning ustunligi va muhofazasi. 4. davlat suvereniteti va tashqi siyosatning konstitutsiyaviy asoslari. 5. xalq hokimiyatchiligining konstitutsiyaviy asoslari. 6. shaxsning huquqiy maqomi. teng huquqlilik va gender tengligi. 7. o‘zbekiston respublikasi fuqaroligi. 8. shaxsiy huquq va erkinliklar. 9. siyosiy huquqlar. 10. ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar. 11. inson huquq va erkinliklarining kafolatlari. 1-mavzu: konstitutsiyaviy huquqqa kirish. mavzuning asosiy masalalari 1. konstitutsiyaviy huquq tushunchasi. 2. konstitutsiyaviy huquqning predmeti 3. konstitutsiyaviy huquq – huquqning yetakchi sohasi. 4. konstitutsiyaviy huquq normalari, institutlari, munosabatlari va ularning sub’ektlari. 5. konstitutsiyaviy huquq manbalari. 6. yurist faoliyatida konstitutsiyaviy huquqning ahamiyati. 1. konstitutsiyaviy huquq tushunchasi konstitutsiyaviy huquqning o‘ziga xos xususiyati shundan iboratki, konstitutsiyaviy-huquqiy normalar yordamida inson, jamiyat va davlat hokimiyatini amalga oshirish jarayonida vujudga keladigan ijtimoiy munosabatlar tartibga solinadi. konstitutsiyaviy huquq normalari inson, jamiyat va davlat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni tartibga soladi va …

2 / 83

si orqali “davlatning ahvoli” ifodalangan. konstitutsiyaviy huquqning paydo bo‘lishiga va taraqqiyotiga bir qator konstitutsiyaviy ahamiyatga molik hujjatlar katta ta’sir ko‘rsatgan. bunday hujjatlar jumlasiga 1215 yilda angliyada qabul qilingan «erkinliklarning buyuk xartiyasi», 1679 yilgi «xabeas korpus akt» («habeas corpus act») va boshqa bir qator hujjatlar kiradi. yuqorida sanab o‘tilgan hujjatlar hozirgi kunda ham buyuk britaniyada amaldagi konstitutsiyaviy hujjatlardan bo‘lib hisoblanadi. konstitutsiyaviy huquqning shakllanishida bir qancha omillar ta’sir ko‘rsatgan. bunday omillar jumlasiga quyidagilar kiradi. birinchidan, dastlabki konstitutsiyaviy ahamiyatga molik hujjatlar. masalan, aqshning 1776 yilgi «mustaqillik deklaratsiyasi» va 1789 yilgi «inson va fuqaro huquqlari fransuz deklaratsiyasi"ni misol qilib ko‘rsatish mumkin. amerikaning mustaqillik deklaratsiyasida ilk bor «xalq davlat hokimiyatning manbaidir» degan konstitutsiyaviy qoida mustahkamlangan edi. fransuz deklaratsiyasining 16-moddasida esa «inson huquqlari va erkinliklarining kafolatlari va hokimiyat vakolatlarini taqsimlash prinsipiga ega bo‘lmagan xalq konstitutsiyasiga ega bo‘lmaydi», deb ta’kidlangan. ikkinchidan, insoniyat huquqiy tafakkurining mahsuli va umuminsoniy huquqiy qadriyat hisoblanadigan huquqiy nazariya va ta’limotlar. masalan, inson huquqlarining …

3 / 83

huquqining asosiy tamoyillaridan hokimiyat vakolatlarini taqsimlash prinsipini ilmiy va amaliy jihatdan asoslab bergan. sharqning buyuk qomusiy allomalari abu nasr farobiy, alisher navoiylar tomonidan bildirilgan davlat va huquqqa oid fikrlar ham sharqda konstitutsiyaviy ta’limotlarni shakllanishida katta rol o‘ynagan. to‘rtinchidan, turli davlatlarning konstitutsiyaviy qonunchiligi va amaliyoti. xviii-xix asrlarda amerika va yevropada qabul qilingan konstitutsiyalar konstitutsiyaviy huquqning mustaqil huquq sohasi sifatida shakllanishida katta rol o‘ynagan. chunki konstitutsiyalar konstitutsiyaviy huquqning asosiy manbai bo‘lib hisoblanadi. umuman olganda har bir davlatda konstitutsiyaviy huquqning paydo bo‘lishi o‘ziga xos hususiyatlarga ega. hozirgi zamon konstitutsiyaviy huquqining predmeti esa, xx asrning ikkinchi yarmida o‘zini yakuniy shaklini oldi. konstitutsiyaviy huquq huquqni alohida tarmog‘i bo‘lib, mamlakatning huquq tizimining tarkibiga kiradi va shu bilan birga u huquq tizimida yetakchi huquq hisoblanadi. konstitutsiyaviy huquq ma’lum ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi huquqiy normalar yig‘indisidan iborat. bu ijtimoiy munosabatlar jamiyat, inson, davlat o‘rtasida vujudga keladi. yodda tuting! o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyaviy huquqi – mamlakatning konstitutsiyaviy tuzum asoslarini, jamiyat …

4 / 83

unosabatlarini tartibga soladi. buni eng muhim masala deb hisoblanishi, jamiyatni rivoji yoki aksincha inqirozi inson va davlat munosabatlarini to‘g‘ri o‘rnatilganligiga bog‘liqdir. konstitutsiyaviy huquq o‘z normlari orqali inson, uning huquq va erkinliklarini oliy qadriyat darajasiga ko‘taradi, shaxs va davlat munosabatlarida shaxs manfaatlarini ustuvorligini belgilaydi, ijtimoiy adolat prinsipini bosh prinsip darajasiga ko‘taradi, hokimiyat tuzilmalarini tashkil qilishini aniq tartibini belgilaydi va ularning faoliyatini qonun doirasida chegaralaydi. 2. konstitutsiyaviy huquqning predmeti o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyaviy huquqi – mustaqil huquq sohasi bo‘lib, u milliy huquqiy tizimning o‘zagi hisoblanadi. yodda tuting! konstitutsiyaviy huquqning predmeti – konstitutsiyaviy normalar bilan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatlardir. konstitutsiyaviy huquqning predmetiga xos yana bir xususiyat shundaki, u tartibga soladigan ijtimoiy munosabatlar, boshqa huquq tarmoqlari tartbga soladigan ijtimoiy munosabatlarning vujudga kelishi uchun asos, baza bo‘lib xizmat qiladi, masalan, fuqarolik huquqi, ijtimoiy ta’minot huquqi, ma’muriy huquq va boshqalar. o‘zbekiston respublikasi¬ning konstitutsiyaviy huquqi predmeti uchta ijtimoiy munosabatlar guruhidan tashkil topgan: birinchi guruh – konstitutsiyaviy tizimni tashkil …

5 / 83

lik huquqi, ma’muriy huquq, moliya huquqi va boshqalar). lekin konstitutsiyaviy huquq asos, baza bo‘lish xarakteriga ega huquqiy normalardan iborat bo‘lib, ular shaxsning huquqiy holatini belgilaydi. xulosa qilib aytganda, konstitutsiyaviy huquq predmeti bu – shaxs huquqiy holatini belgilash (shaxs va davlat munosabati) va hokimiyatchilikni amalga oshirish jarayonida vujudga keladigan ijtimoiy munosabatlardir. bularni tarkibi keng va xilma xil munosabatlardan iborat bo‘ladi. konstitutsiyaviy huquq fani konstitutsiyaviy-huquqiy me’yorlar, tamoyillar va institutlar, shuningdek, ular tartibga soladigan yoki tartibga solishi lozim va mumkin bo‘lgan ijtimoiy munosabatlarni o‘rganadi. xorijiy mamlakatlarda ushbu o‘quv kursi, odatda, ikki xil nomlanadi. 1.fransiya, buyuk britaniya kabi davlatlarda ushbu o‘quv kursi «konstitutsiyaviy huquq» deb ataladi. 2.germaniya, skandinaviya davlatlarida «davlat huquqi» deb yuritiladi. konstitutsiyaviy huquq o‘quv kursining o‘rganishda bilish nazariyasining quyidagi metodlari keng qo‘llaniladi. 1.tarixiy uslub; 2.qiyosiy uslub; 3.mantiqiy uslub; 4.tizimli uslub; 5.sotsiologik uslub. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyaviy huquqini o‘rganishda qo‘llaniladigan uslublar yig‘indisi ushbu o‘quv kursining metodologiyasini tashkil etadi. 3. konstitutsiyaviy huquq – huquqning yetakchi …

Want to read more?

Download all 83 pages for free via Telegram.

Download full file

About "konstitutsiyaviy huquq"

konstitutsiyaviy huquq ma’ruzalar matni mavzular 1. konstitutsiyaviy huquqqa kirish. 2. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining nazariy asoslari, tarixi va rivojlanishi. 3. konstitutsiyaning ustunligi va muhofazasi. 4. davlat suvereniteti va tashqi siyosatning konstitutsiyaviy asoslari. 5. xalq hokimiyatchiligining konstitutsiyaviy asoslari. 6. shaxsning huquqiy maqomi. teng huquqlilik va gender tengligi. 7. o‘zbekiston respublikasi fuqaroligi. 8. shaxsiy huquq va erkinliklar. 9. siyosiy huquqlar. 10. ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar. 11. inson huquq va erkinliklarining kafolatlari. 1-mavzu: konstitutsiyaviy huquqqa kirish. mavzuning asosiy masalalari 1. konstitutsiyaviy huquq tushunchasi. 2. konstitutsiyaviy huquqning predmeti 3. konstitutsiyaviy huquq – huquqning yetakchi sohasi. 4. k...

This file contains 83 pages in DOCX format (205.7 KB). To download "konstitutsiyaviy huquq", click the Telegram button on the left.

Tags: konstitutsiyaviy huquq DOCX 83 pages Free download Telegram