kompyuter tarmoqlari va ularning turlari

DOCX 9 pages 1.6 MB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

9-mavzu. kompyuter tarmoqlari va ularning turlari. reja: 1. kompyuter tarmoqlari turlari 2. internet va intranet 3. tarmoq topologiyasi 4. internet tarmoqiga bog’lanish kalit so'zlar: kompyuter tarmoqlari, lokal tarmoq, global tarmoq, topologiya, server, xab, svitch, internet, intranet, wifi, dialup dars maqsadi: kompyuter tarmoqlari, tarmoq turlari, tarmoqqa ulanish topologiyalari, global tarmoq – internet, internet brauzerlari, internet resurslaridan, internet xizmatlaridan foydalanishni o’rganish kompyuter tarmoqlarining paydo bo'lish sabablaridan biri resurslardan hamkorlikda foydalanish, alohida kompyuter imkoniyatini kengaytirishdir. tarmoq orqali foydalanuvchilar bir vaqtning o'zida bir xil ma'lumot va fayl nusxalari, amaliy dasturlar bilan ishlashi mumkin. bu holat axborot tashuvchilardagi joyni tejaydi. bundan tashqari, printer, skaner, modem, lazer disklar majmuining birgalikda ishlatilishi qo'shimcha mablag’ni asraydi. tarmoqdan foydalanganda axborotni saqlash ishonchliligi ortadi, chunki juda oddiy usulda qimmatli axborotlarni qayta nusxalash mumkin va alohida foydalanuvchilar o'rtasida axborot almashish yengillashtiriladi. bugungi kunga kelib, ayniqsa bank faoliyatida, tarmoq (ko'p foydalanuvchi) dastur mahsulotlaridan keng foydalanilmoqda. ular foydalanuvchilar so'rovini mujassamlashtiradi, bir vaqtning o'zida …

2 / 9

arqatish va qabul qilish jarayonini butunlay o’zgartirib yubordi, xizmat ko’rsatishning eng keng tarkalgan tarmog’i - elektron pochta orqali axborot almashuvni amalga oshirishdir. tarmoqning asosiy vazifasi foydalanuvchining taqsimlangan umumtarmoq resurslariga oddiy, qulay va ishonchli himoyalangan xolda axborotdan jamoa bo’lib foydalanishni tashkil etish. shuningdek, foydalanuvchilar tarmoqlari o’rtasida ma’lumotlarni uzatishning qulay va ishonchli vositasini tahminlash. umumiy axborotlash davrida katta xajmdagi axborotlar lokal va global kompyuter tarmoqlarida saqlanadi, qayta ishlanadi va uzatiladi. lokal tarmoqlarda foydalanuvchilar ishlashi uchun ma’lumotlarning umumiy bazasi tashkil etiladi. global tarmoqlarda yagona ilmiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy axborot makoni shakllantiriladi. ma’lumotlar bazasiga uzoq masofadan turib kirishda, umumiy ma’lumotlarni markazlashtirishda, ma’lumotlarni ma’lum masofaga uzatishda va ularni taqsimlab qayta ishlash borasida ko’pgina vazifalar mavjud. bularga bir qancha misollar keltirish mumkin: bank va boshqa moliyaviy tuzilmalar; bozorning axvolini aks ettiruvchi tijorat tizimi (“talab-taklif”); ijtimoiy tahminot tizimi; soliq xizmati; oraliq masofadan turib kompyuter tahlimi; avia chiptalarni zaxira qilib qo’yish tizimi; uzoqdan turib tibbiy tashxislash; saylov …

3 / 9

dan ortiq. 2) uzoq kommunikatsiya tarmoqlari bilan ishlash tezligi, ularning fizik o'lchoviga muvofiq: - lan ( local-area network) lokal tarmoq (bir ofis, bino ichidagi aloqa); - can (campus-area network) - kampus tarmoq, (binolar orasidagi kompyuter tarmoq); - man (metropolitan-area network) katta radiusga (bir necha o'n km) axborot uzatuvchi kengaytirilgan tarmoq; - wan (wide-area network) keng masshtabli, mintaqaviy, maxsus qurilma va dasturlar bilan ta'minlangan aloqida tarmoqlarni birlashtiruvchi yirik tarmoq; - gan (global-agea network) global (xalqaro, qit'alararo) tarmoq; 3) tarmoq tugunlari turi bo'yicha (tugun - qisoblash tarmoqlari va ularning aloqida elementlari ulangan joyi). boshqacha aytganda, tugunga shaxsiy, mini- va katta kompyuterlar, aloqida tarmoq qam kiradi. masalan, umumiy foydalanish tarmoqlaridagi aloqida kompyuterlar (boshqachasiga ularni stantsiyalar deb qam yuritishadi) tugunlarga misol bo'la oladi. unchalik katta bo'lmagan aloqida tarmoqlar kampus tarmoqi uchun tugun bo'ladi. 4) funktsional munosabatiga ko'ra: - bir xil darajali (peer-to-peer - odnorangovoye) tarmoqlar, uncha katta bo'lmagan, bir xil mavqega ega kompyuter tarmoqlaridir. …

4 / 9

ti serverdir. qolgan tugunlar serverning resurslaridan foydalanishi mumkin (masalan, novell netware, microsoft lan manager va boshqalar). 5) tarmoq operatsion sistemalarini ishlatish bo'yicha (tarmoq os): • gomogenli - qamma tugunlarda bir xil yoki yaqin operatsion sistemalardan foydalaniladi (masalan, windows os tarmoqi); • geterogenli - bir vaqtning o'zida bir nechta tarmoq operatsion sistemalari ishlatiladi (masalan, novell netware va windows). lokal tarmoqda axborotni uzatish uchun axborotni marshrutlash va selektsiyalash lozim bo'ladi. marshrutlash bu — kerakli manzilga axborot blokini uzatish yo'lini aniqlash jarayonidir. selektsiyalash — tegishli manzildagi axborotni saralash demakdir. lokal tarmoqlar selektsiyalash orqali axborotni bir abonent tizimidan boshqa tizimga uzatishni ta'minlaydi. mintaqaviy tarmoq — biror tuman, viloyat yoki respublika miqyosidagi kompyuterlarni o'zida mujassamlashtirgan tarmoq. bunday tarmoqda bir nechta markazlashgan (ya'ni lokal tarmoqlarni birlashtiruvchi) juda quvvatli serverlar mavjud bo'ladi va bunday serverlar o'rtasidagi axborot aloqa kabeli, optik tolali yoki sun'iy yo'ldosh radioaloqa kanallari yordamida uzatiladi. internet va intranet global tarmoq — dunyoning ixtiyoriy davlatidagi …

5 / 9

arini bilishi zarur bo'ladi. internetda esa bunday noqulayliklarning oldi olingan bo'lib, uning foydalanuvchisi bunday ma'lumotlarni bilishi shart emas. bundan tashqari, internet tarmoqida mavjud bo'lgan barcha elektron xujjatlar va ma'lumotlar omborini giperboqlanishlar yordamida o'zaro boqlab yagona axborot muxiti qurish, unda qulay axborot qidiruv tizimlarini tashkil etish mumkin bo'ladi. tarmoq topologiyasi lht tarkibiga kiruvchi hisoblash mashinalari hisoblash tarmog’i tashkil etiladigan xududda eng tasodifiy xolatda joylashishi mumkin. lht topologiyasi - bu tarmoq uzellari birlashuvining o’rtacha geometrik sxemasi. hisoblash tarmoqlari topologiyasi turlicha bo’lishi mumkin, lekin lokal hisoblash tarmog’i uchun uchta tur umumiy hisoblanadi. bular: aylanma, shinali va yulduzsimon turlardir. ba’zan soddalashtirib aylana, shina, yulduz degan atamalar ishlatiladi. biroq bu atamalar topologiya turi tom ma’noda aylana, to’g’ri chiziqli yoki aynan yulduz shaklida degan fikrni bildirmaydi. har qanday kompyuter tarmog’ini uzellar majmui sifatida ko’rishi mumkin. uzel - tarmoqning uzatish vositasiga ulangan xar qanday qurilma.topologiya tarmoq uzellarini ulash sistemasini o’rtalashtiradi. masalan, ellips xam yopiq egri, xam yopiq …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari va ularning turlari"

9-mavzu. kompyuter tarmoqlari va ularning turlari. reja: 1. kompyuter tarmoqlari turlari 2. internet va intranet 3. tarmoq topologiyasi 4. internet tarmoqiga bog’lanish kalit so'zlar: kompyuter tarmoqlari, lokal tarmoq, global tarmoq, topologiya, server, xab, svitch, internet, intranet, wifi, dialup dars maqsadi: kompyuter tarmoqlari, tarmoq turlari, tarmoqqa ulanish topologiyalari, global tarmoq – internet, internet brauzerlari, internet resurslaridan, internet xizmatlaridan foydalanishni o’rganish kompyuter tarmoqlarining paydo bo'lish sabablaridan biri resurslardan hamkorlikda foydalanish, alohida kompyuter imkoniyatini kengaytirishdir. tarmoq orqali foydalanuvchilar bir vaqtning o'zida bir xil ma'lumot va fayl nusxalari, amaliy dasturlar bilan ishlashi mumkin. bu holat axborot tashuvch...

This file contains 9 pages in DOCX format (1.6 MB). To download "kompyuter tarmoqlari va ularning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari va ularnin… DOCX 9 pages Free download Telegram