algoritmlash asoslari

DOCX 17 pages 60.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 60.5 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

algoritmlash asoslari. c++ dasturlash tili muxitida chiziqli (sodda) dasturlar yaratish. reja: algoritm tushunchasi va algoritm xossalari. algoritm turlari va algoritmning berilish usullari. blok – sxema yordamida algortmlar yaratish. ehmda masala yechish bosqichlari. dasturlash tillari va ularning oilasi. с++ dasturlash tilining alfaviti, ismlar va identifikatorlar. matematik standart funksiyalar. c++ dasturlash tilining xizmatchi so’zlari tayanch atamalar: algoritm, blok sxema, ehm, dasturlash, dasturchi, c++ dasturlash muxiti, dev c++, c++ builder, consol, chiziqli dastur, main, include, matematik standart funksiyalar, xizmatchi so’zlar, identfikatorlar. nazariy qism: algoritm so’zi va tushunchasi ix asrda yashab ijod etgan buyuk bobokalonimiz muxammad al-xorazmiy nomi bilan uzviy bog’liq bo’lib, uning arifmetikaga bag’ishlangan “al jabr va al muqobala” nomli asarining dastlabki betidagi “dixit algoritmic” (“dediki al xorazmiy”ning lotincha ifodasi) degan jumlalardan kelib chiqqan. al-xorazmiy birinchi bo’lib o’nlik sanoq tizimining printsiplarini va unda turli amallar bajarish qoidalarini asoslab berdi. bu esa xisoblash ishlarini ixchamlashtirish va osonlashtirish imkonini yaratadi. chunki bu bilan o’sha davrda …

2 / 17

goritmning xizmati nimadan iborat? algoritmlar – bu bilimlar ustida fikrlash va etkazib berishdan iborat. xaqiqatan xam kimdir qandaydir masalani echishni o’ylab topib va uni boshqalarga aytmoqchi bo’lsa, u xolda u o’ylab topgan echimini shunday tasvirlashi kerakki, natijada boshqalar xam uni tushunsin, xamda shu tasvirga ko’ra boshqalar xam masalani to’g’ri echishsin. shuning uchun tasvir bir necha talablarga bo’ysinishi kerak. agar yechimning tasviri aniq bo’lmasa, ya’ni mujmal bo’lsa, u xolda shu tasvirga asosan boshqa javobni olish mumkin. chunki, xar kim masala echimining tasvirini noaniq mujmal joyini o’zicha aniqlashtirishi mumkin. bunday tasvirni algoritm deb bo’lmaydi. algoritmlarga misol sifatida taomlar tayyorlash retseptlarini, formulalarni, turli avtomatik qurilmalarni ishlatish yo’lini, mexanik yoki elektron o’yinchoqlarni ishlatish bo’yicha yo’riqnomalarni, ko’cha xarakati qoidalarini keltirish mumkin. algoritmga ba’zi bir misollar keltiramiz: 1-misol. choy damlash algoritmi. · choynak qaynagan suv bilan chayilsin; · bir choy qoshiq miqdoridagi quruq choy choynakka solinsin; · choynakka qaynagan suv quyilsin; · choynakning qopqog’i yopilsin; · …

3 / 17

· r3 dan r4 ni ayirib, natija y ning qiymati deb xisoblansin. bu ko’rsatmalar ketma-ketligi berilgan formula bo’yicha tuzilgan. bu algoritmni oddiy arifmetik amallarni bajarishni bilgan ijrochi, qanday formulaning qiymati xisoblanayotganini bilmasa xam, to’g’ri natija olishi mumkin. sababi, formuladagi ifodaning qiymatini xisoblash faqatgina oddiy arifmetik amallarni bandma-band tartib bilan bajarishga olib kelindi. 3-misol. “svetofor” dan foydalanish algoritmi. · svetofor chirog’iga qaralsin; · qizil chiroq yongan bo’lsa, to’xtalsin; · sariq chiroq yongan bo’lsa, yurishga yoki to’xtashga tayyorlansin; · yashil chiroq yongan bo’lsa, yurilsin. algoritmni ishlab chiqish uchun avvalo masalaning echish yo’lini yaxshi tasavvur qilib olish, keyin esa uni formallashtirish, yani aniq qoidalar ketma-ketligi ko’rinishida yozish kerak. bu misollardan bitta umumiy tomonini kuzatish mumkin. bu algoritmdan qanday maqsad ko’zlanganligini bilmasdan turib xam uni muvaffaqiyat bilan bajarish mumkin. demak, xayotda uchraydigan murakkab jarayonlarni boshqarishni yoki amalga oshirishni robotlar, kompyuterlar va boshqa mashinalar zimmasiga yuklashimiz mumkin ekan. bu esa algoritmning juda muxim afzalligidir. shunga …

4 / 17

anlari qabul qilinadi. ko’rsatmalarning mazmuni, kelish tartibi, qo’llanish doirasi va olinadigan natijadan kelib chiqib, algoritmning eng asosiy xossalari bilan tanishamiz. algoritm xossalari diskretlilik. bu xossaning mazmuni algoritmlarni doimo chekli qadamlardan iborat qilib bo’laklash imkoniyati mavjudligidadir. boshqacha aytganda, uni chekli sondagi oddiy ko’rsatmalar ketma-ketligi shaklida ifodalash mumkin. algoritmning bu xossasi yuqorida keltirilgan xamma misollarda yaqqol ko’rinib turibdi. agar kuzatilayotgan jarayonni chekli qadamlardan iborat qilib bo’laklay olmasak, u xolda uni algoritm deb bo’lmaydi. tushunarlilik. algoritmning ijrochisi xamma vaqt inson bo’lavermaydi. choy damlashni yoki boshqa ishlarni bajarishni faqat odamga emas, balki robotga xam buyurish mumkin. ijrochiga tavsiya etilayotgan ko’rsatmalar uning uchun tushunarli bo’lishi kerak, aks xolda ijrochi oddiygina amalni xam bajara olmaydi. bundan tashqari, ijrochi xar qanday amalni bajara olmasligi xam mumkin. xar bir ijrochining bajara olishi mumkin bo’lgan ko’rsatmalar yoki buyruqlar birikmasi mavjud bo’lib, u ijrochining ko’rsatmalar tizimi (tizimi) deyiladi. shuning uchun ijrochi uchun berilayotgan xar bir ko’rsatma ijrochining ko’rsatmalar tizimiga tegishli …

5 / 17

malar robot yoki kompyuterni qiyin axvolga solib qo’yadi. bundan tashqari, ko’rsatmalarning qaysi ketma-ketlikda bajarilishi xam muxim axamiyatga ega. demak, ko’rsatmalar aniq berilishi va faqat algoritmda ko’rsatilgan tartibda bajarilishi shart ekan. ommaviylik. xar bir algoritm mazmuniga ko’ra bir turdagi masalalarning barchasi uchun xam o’rinli bo’lishi kerak. ya’ni, masaladagi boshlang’ich ma’lumotlar qanday bo’lishidan qat’iy nazar algoritm shu xildagi xar qanday masalani echishga yaroqlidir. masalan, ikki oddiy kasrning umumiy maxrajini topish algoritmi, kasrlarni turlicha o’zgartirib berilganda xam ularning umumiy maxrajlarini aniqlab beraveradi. natijaviylik. xar bir algoritm chekli sondagi qadamlardan keyin albatta natija berishi shart. bajariladigan amallar ko’p bo’lsa xam baribir natijaga olib kelishi kerak. chekli qadamdan keyin qo’yilgan masala echimga ega emasligini aniqlash xam natija xisoblanadi. agar ko’rilayotgan jarayon cheksiz davom etib natija bermasa, uni algoritm deb ayta olmaymiz. algoritm turlari va algoritmning berilish usullari algoritmlarni asosan 3 turga bo’lish mumkin: · chiziqli algoritmlar; · tarmoqlanuvchi algoritmlar; · takrorlanuvchi algoritmlar. chiziqli algoritmlar chiziqli …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "algoritmlash asoslari"

algoritmlash asoslari. c++ dasturlash tili muxitida chiziqli (sodda) dasturlar yaratish. reja: algoritm tushunchasi va algoritm xossalari. algoritm turlari va algoritmning berilish usullari. blok – sxema yordamida algortmlar yaratish. ehmda masala yechish bosqichlari. dasturlash tillari va ularning oilasi. с++ dasturlash tilining alfaviti, ismlar va identifikatorlar. matematik standart funksiyalar. c++ dasturlash tilining xizmatchi so’zlari tayanch atamalar: algoritm, blok sxema, ehm, dasturlash, dasturchi, c++ dasturlash muxiti, dev c++, c++ builder, consol, chiziqli dastur, main, include, matematik standart funksiyalar, xizmatchi so’zlar, identfikatorlar. nazariy qism: algoritm so’zi va tushunchasi ix asrda yashab ijod etgan buyuk bobokalonimiz muxammad al-xorazmiy nomi bilan uzviy bog’l...

This file contains 17 pages in DOCX format (60.5 KB). To download "algoritmlash asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: algoritmlash asoslari DOCX 17 pages Free download Telegram