sssr va sharqiy yevropa mamlakatlari rivojlanishning asosiy yo’nalishlari

DOCX 6 pages 26.8 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.8 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: sssr va sharqiy yevropa mamlakatlari rivojlanishning asosiy yo’nalishlari. urushdan keyin sssrda totalitar tuzumning kuchayi shi. sovet xalqlariga juda katta kulfat olib kelgan ikkinchi jahon urushi yakunlandi. urushda 27 mln. sovet fuqarolari halok bo‘ldi, 12,5 mln. kishi nogiron bo‘lib qoldi, mamlakat juda katta moddiy zarar ko‘rdi. xalqaro miqyosda sssrning roli keskin oshganligiga, u dunyoning qudratli davlatlaridan biriga aylanganiga qaramasdan, urush sovet xalqi uchun juda qimmatga tushdi. shunchalar ko‘p hudud vayron qilindiki, ularni tiklash bir necha o‘n yillarga cho‘zilishi mumkin edi. deyarli har bir sovet oilasi yaqin kishisidan ayrildi. «marshall rejasi» bo‘yicha aqshdan yordam olgan g‘arb davlatlaridan farqli ravishda sssr iqtisodiyotni to‘liq ichki resurslar hisobiga, o‘z kuchi bilan tikladi. sovet kishilarining matonatli mehnati tufayli vayron bo‘lgan zavodlar, shaharlar qayta qurildi, infratuzilma tiklandi. xalqning mehnat ishtiyoqi chin dildan bo‘lib, ular farzandlari uchun tinch va farovon hayotni ta’minlash yo‘lida turmush qiyinchiliklariga ham tayyor edi. juda katta siyosiy-ma’muriy bosim, yengil sanoat va qishloq xo‘jaligini …

2 / 6

rish, boqimanda qarzlardan voz kechish, kolxozchilarning tomorqalarini kengaytirish, qishloq xo‘jalik mahsulotlariga davlat xarid narxlarini va kolxoz bozori imkoniyatlarini oshirish, shuningdek, qishloqqa texnika yetkazib berish uchun kapital mablag‘larni ko‘paytirish ko‘zda tutildi. qozog‘iston, sibir va volga bo‘yidagi qo‘riq va bo‘z yerlarni o‘zlashtirish g‘alla yetishtirishni tez ko‘paytirishning muhim omili sifatida qaraldi. natijada 1950-yillarning ikkinchi yarmida qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish keskin o‘sib, kol- xozlarning pul daromadlari 3 martadan ko‘proqqa oshdi. jamiyatni siyosiy liberal- lashtirish ham boshlandi. 1956-yil fevralda kpss xx syezdida n. xrushchyov «shaxsga sig‘inish va uning oqibatlari to‘g‘risida» nutq bilan chiqdi. bu nutq o‘zining barcha kamchiliklariga qaramasdan, sovet totalitar davlatining xarakterini, stalin va uning sheriklari amalga oshirgan jinoyatlarni ochib tashladi, shaxsga sig‘inishning mohiyati va ko‘lamini anglash jarayonini boshlab berdi. jamiyatda o‘ta ochiq bo‘lmasada, bu muammolar keng miqyosda muhokama qilina boshlandi. stalin davrida qatag‘on qilinganlarni oqlash jarayoni ommaviy tus oldi. ayni paytda, xx syezd xalqaro kommunistik harakatning inqirozini boshlab berdi va sotsialistik tizim …

3 / 6

tib olishga majbur bo‘ldi. qishloq aholisi, birinchi navbatda yoshlarning shaharlarga ko‘chib ketishi kuchaydi. global inqiroz yo‘lida: sssr 1964 – 1985-yillarda. mamlakatdagi ahvol n. xrushchyovning mavqeyini tushirdi. 1964-yili oktabrda bo‘lib o‘tgan kpss mk plenumi uni bir qator xato va kamchiliklarda ayblab, lavozimlaridan ozod qildi. n. xrushchyov o‘rniga kpss mk birinchi kotibi qilib leonid brejnev, sssr ministrlar soveti raisi etib aleksey kosigin saylandi. l. brejnev hokimiyatda turgan yillar (1964 – 1982)ning dastlabki o‘n yili iqtisodiy islohotlarni davom ettirish va jadal rivojlanish yillari bo‘ldi. ammo 1970-yillarning ikkinchi yarmidan jamiyatda boshlangan inqiroz sovet davlati tarixida «turg‘unlik» davri nomini olgan. n. xrushchyovdan farqli ravishda l. brejnev o‘z hokimiyatidan juda ehtiyotkorlik bilan foydalandi. u murakkab muammga duch kelganda yaxshisi hech narsa qilmaslikni ma’qul ko‘rardi. unda boshqalarning xushomadiga, turli xil unvonlar va ordenlarni yig‘ishga moyillik kuchli edi. uni maqtash, ulug‘lash jarayoni 1970-yillardan boshlandi va keyingi yillari borgan sari kulgili tus olib bordi. ayniqsa, uning tushunib bo‘lmaydigan nutqlari …

4 / 6

eb e’lon qilindi. ilmiy-texnik taraqqiyot, mashinasozlikni texnik qayta qurollantirish va inson omilini faollashtirish, ya’ni mehnat intizomini va ishchilarning tashabbuskorligini oshirish bu kursning asosiy harakatga keltiruvchi kuchi sifatida qaraldi. 1987-yili m. gorbachyov e’lon qilgan «qayta qurish», ijtimoiy hayotni demokratizatsiyalash va «oshkoralik» siyosati ommaning siyosiy faolligini keskin oshirdi. oshkoralik tufayli o‘zgarishlarning muhim omiliga, g‘oyalar va orzularning ifodachisiga aylangan matbuot jamiyatning ma’naviy ozod bo‘lishida, o‘tmishni va yuz berayotgan hodisalarni anglashida juda katta rol o‘ynadi. ayni paytda, bu hodisalar sovet xalqlarining milliy o‘zlikni anglash, milliy mustaqillikka intilish jarayonini jadallashtirdi, sssr ning tarqalib ketishini tezlashtirdi. tashqi siyosat. ikkinchi jahon urushidagi g‘alaba sssrga juda katta xalqaro obro‘ keltirdi. sssr boshchiligida sotsialistik tizim vujudga keldi. bu davrdagi sovet tashqi siyosatining asosini aqsh bilan dunyoda gegemonlik uchun kurash tashkil qildi. 1959-yili inqilob natijasida kubada hokimiyatga kelgan f. kastro rejimiga qarshi aqsh olib borgan tajovuzkor siyosat va bunga sssr ning aralashuvi ikki buyuk davlatlar o‘rtasida yadro urushi xavfini keltirib …

5 / 6

a olib keldi. avgust inqirozi. sssrning tarqalishi. 1991-yil 19-avgustga o‘tar kechasi favqulodda holat davlat komiteti (gkchp) tuzilganligi to‘g‘risida e’lon qilinib, unga sssrning vitse-prezidenti, bosh vaziri kabi yuqori lavozimli kishilar kirdi. gkchp mamlakatning bir qator hududlarida favqulodda holat e’lon qildi, 1977-yilgi konstitutsiyaga xilof ravishda faoliyat yuritayotgan hokimiyat tizimlari tarqatib yuborildi, muxolifatdagi partiya va harakatlar faoliyati to‘xtatildi, ommaviy axborot vositalari ustidan qat’iy nazorat o‘rnatildi, moskvaga qo‘shin kiritildi. gkchpga qarshi harakatga demokratik kuchlar yetakchilik qildi. ular 19-avgust kuni rossiya fuqarolariga murojaat qilib, gkchp harakatlari g‘ayri konstitutsion to‘ntarish, uning qarorlari noqonuniy, deb e’lon qilindi. 19-avgust kuni minglab moskvaliklar rossiya oliy soveti binosini himoya qilishga kirishdi. tanklarda kelayotgan qo‘shinni to‘xtatishga harakat qilgan bir necha yoshlar halok bo‘ldi. 21-avgust kuni rossiya oliy sovetining favqulodda sessiyasi ochildi. 22-avgust kuni gkchp a’zolari qamoqqa olindi. avgust voqealaridan keyin obro‘si tushib ketgan kpssning faoliyati to‘xtatildi. uning mulki natsionalizatsiya qilindi. avgust davlat to‘ntarishidan keyin barcha respublikalar birin-ketin o‘z mustaqilligini e’lon qildi. …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sssr va sharqiy yevropa mamlakatlari rivojlanishning asosiy yo’nalishlari"

mavzu: sssr va sharqiy yevropa mamlakatlari rivojlanishning asosiy yo’nalishlari. urushdan keyin sssrda totalitar tuzumning kuchayi shi. sovet xalqlariga juda katta kulfat olib kelgan ikkinchi jahon urushi yakunlandi. urushda 27 mln. sovet fuqarolari halok bo‘ldi, 12,5 mln. kishi nogiron bo‘lib qoldi, mamlakat juda katta moddiy zarar ko‘rdi. xalqaro miqyosda sssrning roli keskin oshganligiga, u dunyoning qudratli davlatlaridan biriga aylanganiga qaramasdan, urush sovet xalqi uchun juda qimmatga tushdi. shunchalar ko‘p hudud vayron qilindiki, ularni tiklash bir necha o‘n yillarga cho‘zilishi mumkin edi. deyarli har bir sovet oilasi yaqin kishisidan ayrildi. «marshall rejasi» bo‘yicha aqshdan yordam olgan g‘arb davlatlaridan farqli ravishda sssr iqtisodiyotni to‘liq ichki resurslar hisobiga,...

This file contains 6 pages in DOCX format (26.8 KB). To download "sssr va sharqiy yevropa mamlakatlari rivojlanishning asosiy yo’nalishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sssr va sharqiy yevropa mamlaka… DOCX 6 pages Free download Telegram