modda va energiya almashinuvi

DOCX 8 стр. 21,5 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 21,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

mashg’ulot 17. modda va energiya almashinuvini tekshirish.termoregulyasiya ta’lim berish texnologiyasining modeli mashg’ulot vaqti - 4 soat talabalar soni : 12nafar mashg’ulot shakli amaliymashg’ulot mashg’ulot rejasi vositali va vositasiz kalorimetriya. nafas koeffisiyenti,uning ahamiyati ovqatning spesifik dinamik tasiri. asosiy almashinuv va uni aniqlash sharoitlari. oqsil almashinuvi va uning boshqarilishi.azot balansi. organizmda issiqlik almashinuvi.izotermiya. kimyoviy va fizikaviy termoregulyatsiya. issiqlik boshqarilishi.gipotermiya va gipertermiya o’quv mashg’ulot ning maqsadi: odamda energiya almashinuvini aniqlash usullari o`rganish. vositali kalorometriya usuli bilan tanishish. odamda tinch holatda va muskullar ishlaganda energiya sarfini aniqlash. asosiy almashinuvni formulalar, jadvallar vo nomogrammalar yordamida hisoblashni o`rganish. organizmda issiqlik hosil bo`lishi va ajralishi jarayonlarini o`rganish. odamda tana tempraturasini o`lchashni o`rganish. ta’lim berish usullari multimedia, «miya shturmi» usuli ta’lim berish shakllari jamoaviy ta’lim berish vositalari o’quv-ishlanma , kompyuter,tajriba o`tkazish uchun anjomlar yig`indisi. ta’lim berish sharoiti metodik jihatdan jihozlangan auditoriya monitoring va baholash. oqzaki va yozma nazorat nazorat:savol-javob amaliy mashg’ulot ning texnologik kartasi ish bosqichlari va vaqti. …

2 / 8

hisoblash. 3. odamning tana haroratini o‘lchash va odam tanasining harorat xaritasini tuzish tomosha qiladilar va yozib oladilar. 3-asosiy bosqich (30 daqiqa) 1.mavzu bo’yicha vaziyatli masala va testlarni mustaqilravishda yechish. yechadilar yozadilar. 4-yakuniy bosqich (10 daqiqa) 1. yakunlovchi hulosa qiladi. 2. mustaqil ish beradi.3. uyga vazifa beradi. tinglaydi. yozib oladi. yozib oladi. jami: 3 soat integrastiyasi: gistologiya, anatomiya, biohimiya. mavzuning asosiy savollari quyidagilardan iborat: organizmning energetik balansi. termoregulyasiya energiya almashinuvi xaqida umumiy tushuncha. asosiy almashinuv va uning miqdoriga ta'sir qiluvchi omillar. odam tanasining harorati. issiqlik hosil qilish va ajratish jarayonlari. fizikaviy va kimyoviy termoregulyasiya. bolalarda termoregulyasiyaning o'ziga xosligi. mashg’ulot bayoni: modda almashinuvi tirik organizmning eng muxim funksiyasidir va xaetning harakterli belgisi. hamma xujayralarda doimo modda almashinuvi tufayli xujayra strukturalari va xujayra-aro modda o'zluksiz hosil bo'lib, emirilib va yangilanib turadi. organizmda doimo har xil ximiyaviy birikmalar parchalanib va sintezlanib turadi, bir xil moddalar ikkinchi xil moddalarga aylanadi. bunda energiya bir xolatdan ikkinchi …

3 / 8

k energiyada aylanadi. bu energiyaning ko'pchilik qismi issiqlik energiyasiga aylanadi; ajralib chiqqan energiyaning 20-25 prosenti mexaniq energiyaga aylanishi mumkin. elektr energiyasi juda oz chiqadi. energiyaning o'zgarishi natijasida issiqlik hosil bo'lib, gavdadan tashqi muhitga o'tadi. masalan, yurak qisqarganda yuzaga chikuvchi va qonni harakatga keltiruvchi mexaniq energiya qarshilikni engishga sarflanib, issiqlik energiyasiga aylanadi. skelet muskullari ishlaganda xam xuddi shunday xodisa ro'y beradi: bunda mexaniq energiya organizmdan tashqarida issiqlik energiyasiga aylanadi. organizmda yuzaga chiqadigan jami energiyani aniqlash va issiqlik birliklari – kaloriyalarda ifodalash mumkin. organizmda hosil bo'ladigan energiyani vositasiz va vositali kalorimetriya usullarida aniqlash mumkin. vositasiz (bevosita) kalorimetriyada organizmdan ajralib chiqadigan issiqlikni sezuvchi maxsus murakkab apparatlar – kalorimetrik kameralardan foydalaniladi. odam va yirik xayvonlar uchun shunday kameralarni rossiyada v.v. pasho'tin bilan a.a. lixachev (1893), keyinchalik esa aksh da u. etuoter (1899) bilan f. benedikt yasashgan. kalorimetrda tekshirish juda aniq natija berishi mumkin. m. rubner tajribalari shuni ko'rsatadi, organizm sarflaydigan energiya miqdorini kalorimetrik kamerada …

4 / 8

fini bevosita kalorimetriya yordamida aniqlash yoki yalpi moddalar almashinuvni tadkik qilish g'oyat murakkab. gazlar almashinuvini o'rganish, ya'ni vositali kalorimetriya yo'li bilan energiya sarfini hisoblash soddaroq va amalda kulayroq. gazlar almashinuvi – organizm energetikasining ko'rsatkichi (vositali kalorimetriya) organizmda oqsidlanish prosesslari energiya manbai hisoblanadi, bu prosesslarda kislorod sarflanadi va karbonat angidrid hosil bo'ladi. shuning uchun gazlar almashinuvini tekshirish asosida, ya'ni yutilgan kislorod va ajralib chiqqan karbonat angidrid miqdoriga qarab, organizmning qancha energiya sarflaganini aniqlash mumkin. bu usul vositali kalorimetriya deb ataladi. gazlar almashinuvini o'zoq tekshirish uchun maxsus respirasion kameralar ishlatiladi. ularning kulay modellarini v.v. pasho'tin (1886), keyin m.n. shaternikov ko'rgan va tasvir etgan. respirasion kamera odam yoki xayvondagi gazlar almashinuvini bir so'tka va undan ko'proq vaqt davomida tekshirishga imkon beradi. qisqa vaqtda gazlar almashinuvi maktablarda, kasalxonalarda, korxonalarda va boshqa joylarda oddiy usullar bilan aniqlanadi. duglas-xolden usuli juda keng tarkalgan, bu usulda tekshiriluvchi kishining yuziga gaz almashtiruvchi niqob to'tiladi, bu niqob tekshiriluvchi kishining …

5 / 8

dning paramagnit xossalari, karbonat angidridning issiqlik o'tqazish xossasi va boshqalar asosida) aniqlanadi. organizmga 1l kislorod sarflanganda yuzaga chiqadigan issiqlik miqdori kislorodning kalorik ekvivalenti deb ataladi. kislorod kaysi moddalarni oqsidlashiga qarab bu ekvivalent miqdori turlicha bo'lishi yuqorida keltirilgan raqamlardan ko'rinib turibdi. shunday qilib, organizmda kaysi moddalar – oqsil, yog' va uglevodlar oqsidlangani ma'lum bo'lsa, iste'mol qilingan jami kislorod miqdoriga qarab qancha energiya sarflanganini hisoblab chiqish mumkin. gazlar almashinuvini tekshirish tajribalarida nafas koeffisienti gavdasi kaysi oziq moddalar oqsidlanganini ko'rsatib bera oladi. nafas koeffisienti va uning ahamiyati. organizmdan ajralib chiqqan karbonat angidrid hajmining yutilgan kislorod hajmiga nisbati nafas koeffisienti deb ataladi. oqsillar, yog'lar va uglevodlar oqsidlanganda nafas koeffisienti turlicha bo'ladi. organizmda oqsidlanuvchi moddalarni turi nafas koeffisientini (nk) hisoblash bilan aniqlanadi - oqsillar oqsidlanganida nk =0.8 - yog'lar oqsidlanganida nk =0.7 - uglevodlar oqsidlanganida nk =1.0 - aralash ovqatda nk =0.82 - 0.9 - ochlikda nk =0.6 asosiy almashinuv. modda va energiya almashinuvining intensivligi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "modda va energiya almashinuvi"

mashg’ulot 17. modda va energiya almashinuvini tekshirish.termoregulyasiya ta’lim berish texnologiyasining modeli mashg’ulot vaqti - 4 soat talabalar soni : 12nafar mashg’ulot shakli amaliymashg’ulot mashg’ulot rejasi vositali va vositasiz kalorimetriya. nafas koeffisiyenti,uning ahamiyati ovqatning spesifik dinamik tasiri. asosiy almashinuv va uni aniqlash sharoitlari. oqsil almashinuvi va uning boshqarilishi.azot balansi. organizmda issiqlik almashinuvi.izotermiya. kimyoviy va fizikaviy termoregulyatsiya. issiqlik boshqarilishi.gipotermiya va gipertermiya o’quv mashg’ulot ning maqsadi: odamda energiya almashinuvini aniqlash usullari o`rganish. vositali kalorometriya usuli bilan tanishish. odamda tinch holatda va muskullar ishlaganda energiya sarfini aniqlash. asosiy almashinuvni formulal...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (21,5 КБ). Чтобы скачать "modda va energiya almashinuvi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: modda va energiya almashinuvi DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram