tcp/ip steki protokollarining ma’lumotlar birliklari

DOCX 8 pages 1.0 MB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

6.2.1. tcp/ip steki protokollarining ma’lumotlar birliklari iso standartlarida, har bir kommunikatsion protokol, uzatilayotgan ma’lumotlarni shu protokol uchun belgilangan qaysidir birligidan – foydalangan holda ishlaydi. ushbu birliklarni ifodalash uchun protokolning ma’lumotlar birligi - pdu (protocol data unit) iborasidan ularning umumiy nomi sifatida foydalaniladi (6.3-rasm). 6.3-rasm.tcp/ip stekidagi protokollarning ma’lumotlar birliklari. ko’p yillar davomida tcp/ip protokollari stekining ishlatilishi natijasida quyidagi nomdagi birliklar hosil bo’ldi: kanal sathi protokoli llc uchun – kadr (freym); tarmoq sathi protokoli ip uchun – paket (deytagramma); transport sathi protokoli udp uchun – deytagramma; transport sathi protokoli tcp uchun – segment. oqim yoki ma’lumotlar oqimi deganda - transport sathining tcp va udp protokollarining kirishiga, tarmoq ilovalaridan kelib tushadigan ma’lumotlar oqimi tushuniladi (6.3-rasm). tcp protokoli ma’lumotlar oqimidan - segmentlarni kesib oladi. udp protokolining ma’lumotlar birligi esa ko’picha deytagramma yoki datagramma deb ataladi (6.3- rasm). deytagramma avvaldan bog’lanishni hosil qilmay turib ishlaydigan protokollar ma’lumotlar birligining umumiy nomi hisoblanadi. ip- protokol ham shunday …

2 / 8

da o’zaro ishlashni tashkil qilishni o’rganishni, ip-paket va uning tuzilishini ko’rib chiqishdan boshlaymiz. ip-paket sarlavha va ma’lumotlar yoziladigan qismlardan iborat bo’ladi. kompyuter tarmoqlari orqali ma’lumotlarni uzatish jarayonida ip-paketni shakllantirish tcp/ip protokollari stekining yoki osi modelining tarmoq sathida amalga oshiriladi (6.4-rasm). 6.4-rasm. ip-paketni shakllantirish. ip-paket sarlavhasining tuzilishi 6.5-rasmda keltirilgan. ip- protokolining funksional jihatdan sodda yoki murakkabligi, ip- paketning sarlavhasi qay darajada sodda yoki murakkab ekanligiga bog’liqdir. 6.5-rasm. ip-paket sarlavhasining tuzilishi. ma’lumotlarni tarmoq orqali uzatish davomida, ko’p vaqt, paket sarlavhasiga joylashtirilgan axborotni ishlash uchun sarf bo’ladi. ip- paketning sarlavhasini tashkil etuvchi qismlarini o’rganish bilan biz, uning tuzilishi haqidagi bilimlar bilan birga, ip-protokolining asosiy vazifalari bilan ham tanishib boramiz. quyida ip-paket sarlavhasini tashkil etuvchi qismlari va ularni nima uchun mo’ljallanganliklari haqidagi ma’lumotlar keltirilgan: versiya raqami (номер версии) – uzunligi 4 bit. ip-protokolining qaysi versiyasi ekanligini bildiradigan qismi. hozirda ip-protokolning 4 versiyasi - ipv4 dan foydalanilmoqda. ushbu protokolning yangi versiyasi ipv6 hisoblanadi. ip-paket sarlavhasining …

3 / 8

sarlavhaning ushbu qismi – paketni harakatlantirish paytida, ko’rsatiladigan xizmatlar sifatiga qo’yiladigan talablardan iborat bo’ladi. pr (3 bit) - ip-paketning muhimlik darajasini ko’rsatuvchi qismi, uning qiymati 0 dan 7 gacha o’zgarishi mumkin (приоритет пакета). qolgan 3 bit yordamida marshrutni tanlash mezonlari ko’rsatiladi. d – (delay) kechikish, agar d=1 bo’lsa, paketni etkazib berishdagi kechikish minimal bo’lishi so’ralgan hisoblanadi. t=1 bo’lsa - (throughput) o’tkazish qobiliyatini yuqori bo’lishini so’rash. r=1 bo’lsa - (reliability) paketning etib borish ishonchliligining yuqori bo’lishini so’rash. keyingi ikkita bitlar nolga teng bo’ladi. ip-paketning umumiy uzunligi (общая длина), ya’ni ip-paketning sarlavhasi va undagi ma’lumotlar qismining uzunligini ko’rsatuvchi qismi – ushbu qismning uzunligi 2 baytga teng. bu ip-paketning maksimal uzunligi 65535 bayt bo’lishi mumkin ekanligini anglatadi. ammo hozirgi paytda paketlarni tashish ethernet kadri yordamida amalga oshirilayotganligi sababli, uning maksimal uzunligi 1500 baytdan oshmasligi kerakligini anglatadi. qaysi paket ekanligini ko‘rsatuvchi qismi (идентификатор пакета) – uzunligi 2 bayt. ushbu ko’rsatgichdan paketlarni bo’laklarga ajratish va …

4 / 8

idan belgilanadi va sekundlarda o’lchanadi. yuqori sath protokoli qaysi ekanligini ko‘rsatuvchi qismi. masalan: 6 raqami – paketda tcp protokoli xabari borligini, 17 raqami – udp protokoli xabari borligini, 1 raqami esa – icmp protokoli xabari borligini anglatadi. nazorat qilish summasi – uzunligi 2 bayt (16 bit), paketning sarlavhasi asosida hisoblanadi. uzatuvchi va qabul qiluvchi kompyuterlarning ip-adreslarini ko‘rsatuvchi qismi – har biri 32 bitdan. quyida yozuvlarda real ip-paketning sarlavhasi keltirilgan: tarmoq sathining asosiy protokoli va ip marshrutlash chizmasi tarmoq sathining asosiy protokoli hisoblangan ip-protokolining tavsifi rfc 751 xujjatida keltirilgan. ushbu protokol bog‘lanishlarni o‘rnatmay turib ishlaydigan protokollar sirasiga kiradi. ip-protokol har bir paketni ishlashni alohida-alohida, boshqa ip-paketlarga bog„liq bo’lmagan holda amalga oshiradi. bu protokol ma’lumotlarni, ya’ni paketlarni o’z manziliga etib borganligini nazorat qilish mexanizmiga ega emas. agar paketning harakatlanishi davomida, xatolik sodir bo’ladigan bo’lsa, ip-protokol ushbu xatoni to’g’irlashni o’z tashabbusi bilan amalga oshirmaydi. masalan: paket qaysidir oraliq marshrutizatorda, nazorat qilish summasi to’g’ri …

5 / 8

qlarni ulash uchun mo„ljallangan bir nechta interfeyslarga (portlarga) ega. marshrutizatorning har bir interfeysini tarmoqning alohida bog‘lami sifatida qarash mumkin. har bir interfeys tarmoq adresiga va unga ulangan tarmoq osti tarmog‘ining lokal adresiga ega bo„ladi. masalan: 1-raqamli marshrutizator n1, n2 va n3 tarmoqlarga ulangan uchta interfeysga ega. ushbu portlarning tarmoq adreslari ip11, ip12 va ip13 qilib belgilangan. ip11 interfeysi n1 tarmoqning bog„lami hisoblanadi, shunga ko’ra uning ip11 portining tarmoq adresi qismida n1 tarmoqning adresi yozilgan bo’ladi. mos ravishda ip12 interfeysi n2 tarmoqning, ip13 interfeysi esa n3 tarmoqning bog„lami hisoblanadi. shunday qilib marshrutizator, har bir bog‘lami o‘z tarmog‘iga tegishli bo‘lgan, bir nechta bog‘lamlar to‘plami sifatida qaralishi mumkin. marshrutizatorlar yagona qurilma sifatida, alohida tarmoq va alohida lokal adresga ega emas. tarmoqlardan iborat bo’lgan murakkab tarmoqlarda, ikkita chekka qurilmalar - kompyuterlar o’rtasida paketlarni uzatish mumkin bo„lgan bir nechta alternativ marshrutlarni ko’rsatish mumkin. a kompyuterdan b kompyuterga yuborilgan paket 17, 12, 5, 4 va 1 …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tcp/ip steki protokollarining ma’lumotlar birliklari"

6.2.1. tcp/ip steki protokollarining ma’lumotlar birliklari iso standartlarida, har bir kommunikatsion protokol, uzatilayotgan ma’lumotlarni shu protokol uchun belgilangan qaysidir birligidan – foydalangan holda ishlaydi. ushbu birliklarni ifodalash uchun protokolning ma’lumotlar birligi - pdu (protocol data unit) iborasidan ularning umumiy nomi sifatida foydalaniladi (6.3-rasm). 6.3-rasm.tcp/ip stekidagi protokollarning ma’lumotlar birliklari. ko’p yillar davomida tcp/ip protokollari stekining ishlatilishi natijasida quyidagi nomdagi birliklar hosil bo’ldi: kanal sathi protokoli llc uchun – kadr (freym); tarmoq sathi protokoli ip uchun – paket (deytagramma); transport sathi protokoli udp uchun – deytagramma; transport sathi protokoli tcp uchun – segment. oqim yoki ma’lumotlar oqimi degand...

This file contains 8 pages in DOCX format (1.0 MB). To download "tcp/ip steki protokollarining ma’lumotlar birliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: tcp/ip steki protokollarining m… DOCX 8 pages Free download Telegram