nafas tizimining funksional tekshiruvlari

DOCX 8 pages 21.2 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.2 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mashg’ulot 16. nafas tizimining funksional tekshiruvlari. ta’lim berish texnologiyasining modeli mashg’ulot vaqti -3 soat talabalar soni : 12nafar mashg’ulot shakli amaliymashg’ulot mashg’ulot rejasi to`qimalarda gaz almashinuvi. nafas markazi. nafasning gumoral boshqarilishi. gipoksiya va uning turlari. nafas boshqarilishida mexanoreseptorlar roli. turli sharoitlarda nafas olish. o`pkаning nаfаsgа tааluqli bo`lmаgаn funksiyalаri. o’quv mashg’ulot ning maqsadi: o`pkada va to`qimalarda asosiy prinsiplarini, qon bilan kislorad va karbonat angidrid bilan birikishi va tashilishi mexanizmlarini o`rganish. qonning kislorod sig`imini hisoblash usullarini o`rganish. pnevmotohometriya va pikfilometriya usullari bilan tanishish. nafas markazi, nafasning boshqarilishini o`rganish. ta’lim berish usullari multimedia, «kichik guruxlarda ishlash» usuli ta’lim berish shakllari jamoaviy ta’lim berish vositalari o’quv-ishlanma , kompyuter,tajriba o`tkazish uchun anjomlar yig`indisi. ta’lim berish sharoiti metodik jihatdan jihozlangan auditoriya monitoring va baholash. oqzaki va yozma nazorat nazorat:savol-javob amaliy mashg’ulot ning texnologik kartasi ish bosqichlari va vaqti. ta’lim beruvchi ta’lim oluvchilar tayyorlov bosqichi (5 daqiqa) 1.auditoriya tozaligini nazorat qiladi. 2.talabalarni mashg’ulot ga tayyorgarligini tekshiradi. 3.davomatni …

2 / 8

iy bosqich (10 daqiqa) 1. yakunlovchi hulosa qiladi. 2. mustaqil ish beradi.3. uyga vazifa beradi. tinglaydi. yozib oladi. yozib oladi. jami: 3 soat integrastiyasi: gistologiya, anatomiya, biohimiya. mavzuning asosiy savollari quyidagilardan iborat: qon da gazlarning tashilishi va nafasning boshqarilishi. alveolalarda gaz almashinuvi. qon da o2 va co2 transporti. qon da o2 va co2 ning miqdori. qks. qon bilan to'qimalar orasida gaz almashinuvi. gipoqsiya, uning turlari. nafas markazi. nafasning reflektor boshqarilishi. nafasning gumoral boshqarilishi. bolalar nafas tizimi fiziologiyasining o'ziga xosligi. mashg’ulot bayoni: gazlarning qonda tashilishi qon kislorodni alveolyar xavodan gavda to'qimalariga va karbonat angidridni gavda to'qimalaridan o'pka alveolalariga tashib beradi. bu gazlar qon da qanday xolatda bo'ladi? ularning qonga yutilishi va qondan ajralib chiqishi qanday faktorlarga bog'liq? qonning kislorod tashishi kislorodni asosan eritrositlar tashiydi. arterial qondan ajratib olinadigan 19 xajm % kislorodning faqat 0,3 xajm % plazmada erigan, o2 ning qolgan miqdori eritrositlardagi gemoglobin bilan ximiyaviy birikkan bo'ladi. gemoglobin (hb) kislorod …

3 / 8

aza. bu fermentning mavjudligini i.m.sechenov taxmin qilgan edi, lekin uni 1932 yildagina meldrum va rafton kashf etgan. so2ning tarangligiga qarab karboangidraza so2+n2o↔h2co3 reaksiyasini biror tomonga o'zgartiradi, ya'ni reaksiyani yo gidratasiya yoki degidratasiya tomoniga katalizlay oladi. masalan, to'qimalarning kapillyarlarida so2 ning tarangligi yuqori. bunday kapillyarlarda so2 bilan n2o dan karbonat kislota hosil bo'ladi. qon so2 tarangligi past bo'lgan sharoitda o'pkadan o'tayotganda karboangidraza degidratasiya reaksiyasini tezlashtiradi, natijada karbonat angidrid qondan ajralib chiqadi. o'pka kapillyarlarida qondan so2 ajralib chiqishi. alьveolyar xavodagi so2 ning parsial bosimi venoz qondagi so2 tarangligiga nisbatan pastroq bo'lgani uchun karbonat angidrid o'pka kapillyarlaridagi qondan alьveolyar xavoga diffuziya yo'li bilan o'tadi. qondagi so2 tarangligi pasayadi. shu bilan birga alьveolyar xavodagi kislorodning parsial bosimi venoz qondagi o2 tarangligiga nisbatan yuqori bo'lgani uchun kislorod alьveolyar xavodan o'pka kapillyarlaridagi qonga o'tadi. qondagi so2 tarangligi ortadi va gemoglobin oqsigemoglobinga aylanadi. oqsigemoglobin gemoglobin va karbonat kislotaga nisbatan ancha ko'p dissosiasiyalangani uchun karbonat kislotani kaliy bikarbonatdan …

4 / 8

ab qoladi. nafas muskullarining innervasiyasi. uzunchoq miyadagi nafas markazi orqa miya kulrang moddasining joylashgan va nafas muskullarini innervasiyalaydigan motoneyronlarga impulьslar yuboradi. 3-4 bo'yin segmentlarining oldingi shoxlarida joylashgan motoneyronlarning o'siqlaridan diafragmal nervlar hosil bo'ladi, bo'lar diafragmaga innervasiya beradi. orqa miya ko'krak bo'limining oldingi shoxlarida joylashgan motoneyronlarining o'siqlaridan qobirg'aaro nervlar hosil bo'ladi, bo'lar qobirg'aaro muskullarini innervasiyalaydi. orqa miya ko'krak va bo'yin segmentlari orasidan kesinganda qobirg'alar yordamida nafas olishning to'xtashi, diafragma yordamida nafas olishning esa saqlanib qolishi shundan to'sho'narli, cho'nki diafragma nervining harakatlantiruvchi yadrosi orqa miyaning kesilgan joyidan yuqorida bo'lib, nafas markazi bilan diafragma o'rtasidagi bog'lanishni saqlab turadi. orqa miya uzunchoq miya ostidan kesilsa, nafas olish takka tuxtaydi va organizm bugilishdan xaloq bo'ladi. biroq orqa miya bunday kesilganda buro'n va xikqldoqning bevosita uzunchoq miyadan chiqadigan nervlar bilan innervasiyalanuvchi yordamchi nafas muskullari qisqarishni bir necha vaqt davom ettirib turadi. nafas markazi faoliyatining boshqarilishi nafas markazi nafas olish va chiqarishning ritmik almashinib turishini ta'minlash bilangina …

5 / 8

prosesslari singari, nafasning boshqarilish prosessi xam organizmda qaytar aloqa prinsipiga muvofiq ro'y beradi. buning ma'nosi shuki, organizmning kislorod bilan ta'minlanishini xamda unda hosil bo'ladigan karbonat angidridni chiqarib tashlashni boshqaruvchi nafas markazining faoliyati u boshqaradigan prosessning holatiga bog'liq. qon da karbonat angidrid tuplanishi, shuningdek kislorod etishmasligi nafas markazini ko'zg'atuvchi faktorlardir. nafasning boshqarilishida qon gaz tarkibining ahamiyatini l. frederik ikki xayvonning qon tomirlarini chalkashtirish ustida tajriba qilib isbot etgan. buning uchun narkoz berilgan ikki itning uyku arteriyalarini va bo'yinturuq venalarini aloxida qirqib, kesishtirib ulashgan. tomirlar shunday ulangach va bo'yindagi boshqa tomirlar qisib qo'yilgach birinchi itning boshi o'z tanasidan kelayotgan qon bilan ta'minlanmay, balki ikkinchi it tanasidan kelayotgan qon bilan ta'minlangan, ikkinchi itning boshi esa birinchi itning tanasidan qon olib turgan. nafasning boshqarilishida karbonat angidridning roli. frederik tajribasi qondagi o2 va so2 tarangligi o'zgarganda nafas markazini faoliyati o'zgarishini ko'rsatadi. nafas markazi faoliyatining boshqarilishida qondagi karbonat angidrid tarangligining o'zgarishi ayniqsa muxim rolь uynaydi. qondagi …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nafas tizimining funksional tekshiruvlari"

mashg’ulot 16. nafas tizimining funksional tekshiruvlari. ta’lim berish texnologiyasining modeli mashg’ulot vaqti -3 soat talabalar soni : 12nafar mashg’ulot shakli amaliymashg’ulot mashg’ulot rejasi to`qimalarda gaz almashinuvi. nafas markazi. nafasning gumoral boshqarilishi. gipoksiya va uning turlari. nafas boshqarilishida mexanoreseptorlar roli. turli sharoitlarda nafas olish. o`pkаning nаfаsgа tааluqli bo`lmаgаn funksiyalаri. o’quv mashg’ulot ning maqsadi: o`pkada va to`qimalarda asosiy prinsiplarini, qon bilan kislorad va karbonat angidrid bilan birikishi va tashilishi mexanizmlarini o`rganish. qonning kislorod sig`imini hisoblash usullarini o`rganish. pnevmotohometriya va pikfilometriya usullari bilan tanishish. nafas markazi, nafasning boshqarilishini o`rganish. ta’lim berish usull...

This file contains 8 pages in DOCX format (21.2 KB). To download "nafas tizimining funksional tekshiruvlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nafas tizimining funksional tek… DOCX 8 pages Free download Telegram