korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari

DOCX 13 pages 43.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.9 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

15-mavzu. korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari. reja: 1.korrupsiya tushunchasining mohiyati, tarixiy ildizlari va jamiyatda namoyon bo’lishiga oid qarashlar tasnifi. korrupsiyaning sabablari. 2.korrupsiyaning ijtimoiyhayotdagi o‘rinishlari va uning axloqiy tarbiyaga salbiy ta’siri. siyosiy, g‘oyaviy va iqtisodiy korrupsiya – xavfsizlikka tahdid. 3. kadrlar korrupsiyasi va uni bartaraf etish mexanizmlari. o‘zbekistonda korrupsiyaning turlari: favoritizm, nepotism, kronizm va mahalliychilikni bartaraf etishda jamoatchilik nazorati va shaxsiy mas`uliyatning o`rni. 4.o‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashning yo‘nalishlari va huquqiy asoslari.korrupsion jinoyatlarning oldini olish shakllari va asosiy yo‘nalishlari. 5. korrupsiyaga qarshi kurashda xalqaro tajriba. o‘zbekistonning korrupsiyaga qarshi kurashda xalqaro hamkorligining maqsadlari va yo‘nalishlari. 6. oʻzbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashda oavning o’rni va ahloqiy ahamiyati. tayanch tushunchalar: korrupsiya, global korrupsiya, korrupsiya shakllari, korrupsiya sabablari korrupsiyaga qarshi kurash, jamoatchilik nazorati. “korrupsiya” so‘zining lug‘aviy ma’nosi (lotin tilidan olingan) sindirmoq, zarar yetkazmoq, buzmoq, bekor qilmoq. rim huquqiga ko‘ra, yagona predmet bo‘yicha majburiyat munosabatlari tomonlaridan biridagi bir necha ishtirokchilar tushuniladi. hozirgi kunda “korrupsiya” lotincha …

2 / 13

ni suiiste’mol qilishga moyil bo‘ladi va u ma’-lum bir maqsadga erishmaguncha shu yo‘nalishda yuradi.” korrupsion qilmishlarga oid munosabat vatanimiz tarixida ham ancha qadimdan mavjud. xususan, buyuk bobomiz amir temurning “temur tuzuklarida” ham amaldorlar xalqdan o‘lpon(soliq) yig‘ishda ham, “ipak yo‘li” dan o‘tayotgan savdogarlar karvonlaridan olinadigan yig‘imlarni olishda adoltli va insof bilan yondoshishlari bel-gilab qo‘yilgan. o‘z davrining mutafakkirlari bo‘lmish a.navoiy, mirzo ulug‘bek, ahmad donishlarning asarlarida ham amaldorlar tomonidan oddiy xalqni ishonchini suistemol qilish holatlari qattiq tanqid ostiga olingan. o‘zbekistonning birinchi prezidenti i.karimov mazkur turdagi jinoyatni shunday: “jinoyatning yopiq va eng qabih turi bor. bu korrupsiya va poraxo‘rlik. bu illat nafaqat islohotlar yo‘liga jiddiy to‘siq, balki o‘tish davrida belgilangan maqsadlarga erishishga bevosita tahdid tug‘diradi” deb ta’riflab, bu jinoyatchilikning oldini olish bo‘yicha bir qator tavsiyalar bergan edi. davlatimiz rahbari sh.m.mirziyoyev oliy majlis palatalrining qo‘shma majlisidagi “erkin va farovon, demokratik o‘zbekiston davlatini mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz ”mavzusidagi ma’ruzasida: “jamiyatimizda korrupsiya, turli jinoyatlarni …

3 / 13

lat va kambag‘al bo‘lishidan qat’iy nazar, barcha mamlakatlarda uchraydi. ushbu zararli illatni bartaraf etish bo‘yicha jahon hamjamiyati tomonidan bir qator samarali ishlar amalga oshirilayotgan bo‘lsada, hanuzgacha u bartaraf etilmayapti. biz quyida korrupsiyaning tarixiy ildizlariga va unga qarshi kurashish xususida fikr yuritmoqchimiz. korrupsiya (lot. corrumpere — buzmoq) termini odatda mansabdor shaxslar tomonidan unga berilgan mansab vakolatlari va huquqlardan o‘zlarining shaxsiy manfaatlarini ko‘zlab qonunchilik va ahloq qoidalariga zid ravishda foydalanishini anglatadi. ko‘p hollarda bu atama siyosiy elitadagi byurokratik apparatga qarata ishlatiladi. korrupsiya ko‘plab davlatlarning jinoyat va ma’muriy qonunchiligi bilan huquqqa qarshi harakat sifatida ta’qib qilinadi. makroiqtisodiy va siyosiy-iqtisodiy tadqiqotlar, korrupsiya — davlatlarning iqtisodiy o‘sishi va rivojlanishiga ulkan to‘siq ekanligini ko‘rsatdi. i.a.karimov o‘zining “o‘zbekiston xxi asr bo‘sag‘asida xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari” asarida korrupsiyaning o‘zbekistonning o‘z taraqqiyoti yo‘lida rivojlanishiga ulkan to‘siq bo‘lishi mumkinligini bayon qilgan edi. korrupsiyaning tarixiy o‘zaklari juda juda qadimga borib taqalib, bu hol qabilada ma’lum mavqega ega bo‘lish …

4 / 13

oralanadi. jumaladan, injilda “sovg‘alarni qabul qilma, chunki sovg‘a ko‘rni ko‘radigan qiladi va haqiqatni o‘zgartiradi” deyilgan bo‘lsa, qu’roni karimda “boshqalarning mulkini nohaq yo‘l bilan olmangiz va boshqalarga tegishli bo‘lgan narsalarni olish uchun o‘z mulkingizdan hokimlaringizga pora qilib uzatmangizlar” deyilgan. xviii asrning ikkinchi yarmiga kelib jamiyat davlat boshqaruv apparatining ish sifatiga toboro ko‘proq ta’sir ko‘rsata boshladi. bu o‘sha davrda qabul qilingan bir qator qonun hujjatlarida o‘z aksini topgan. jumladan, 1787 yilda qabul qilingan aqsh konstitutsiyasida pora olish aqsh prezidentini impechmentga tortish mumkin bo‘lgan ikki jinoyatning biri sifatida ko‘rsatib o‘tilgan. siyosiy partiyalarning vujudga kelishi va ularning mamlakat hayotidagi o‘rnining oshib borishi xix-xx asrlarda rivojlangan davlatlarda korrupsiyaning dunyoning boshqa mamlakatlariga nisbatan ancha kamayishiga olib keldi. ushbu illatni tadqiq qilgan bir qator yirik mutaxassislar quyidagi faktorlarni korrupsiyani yuzaga keltiruvchi omillar sifatida ko‘rsatadi. ikki xil ma’noni anglatuvchi qonunlar — ushbu vaziyat huquqni qo‘llovchi mansabdor shaxs tomonidan qonunlarni turlicha qo‘llash imkonini yaratadi. shuningdek, ayrim mutaxassislar jinoyat, ma’muriy …

5 / 13

roit yaratadi. ijro hokimiyatining birligi tamoyilinining buzilishi — aynan bitta faoliyatning turli instansiyalar tomonidan tartibga solinishi: aholining davlatni nazorat qilishdagi sust ishtiroki; davlat sektoridagi xizmat qilayotgan xizmatchilar daromadlarining xususiy sektorda topish mumkin bo‘lgan daromadlardan kamligi; iqtisodiyotning davlat tomonidan tartibga solinishi; inflyasiyaning yuqori darajasi; mamlakat yuqori boshqaruv organlarining aholidan uzilib qolganligi; mamlakatdagi diniy va axloq qoidalari. jahon mamlakatlarida korrupsiyaga qarshi kurashning quyidagi usullari mavjud. ichki nazorat —bu usul boshqaruv apparatining o‘zida nazoratni kuchaytiruvchi tuzilmalar (har xil ichki inspeksiyalar va boshqa nazorat organlari tuzish orqali) yaratishni taqazo etadi. bu tuzilmaning asosiy vazifasi xodimlarning ichki etiket qoidalariga rioya qilishini nazorat qilishdir. hozirgi kunda bizning yurtimizda ham bir qator huquqni muhofaza qilish organlarida aynan shu vazifani bajaruvchi ichki tuzilmalar yaratilgan. tashqi nazorat — bu usulda ijro apparatidan mustaqil tuzilmalarning mustaqilligini oshirish nazarda tutilib, aynan ushbu tuzilmalar orqali korrupsiyaga qarshi samarali kurash olib boriladi. ya’ni, sud hokimiyatining maksimal darajada mustaqilligiga erishish ommaviy axborot vositalariga ko‘proq …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari"

15-mavzu. korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari. reja: 1.korrupsiya tushunchasining mohiyati, tarixiy ildizlari va jamiyatda namoyon bo’lishiga oid qarashlar tasnifi. korrupsiyaning sabablari. 2.korrupsiyaning ijtimoiyhayotdagi o‘rinishlari va uning axloqiy tarbiyaga salbiy ta’siri. siyosiy, g‘oyaviy va iqtisodiy korrupsiya – xavfsizlikka tahdid. 3. kadrlar korrupsiyasi va uni bartaraf etish mexanizmlari. o‘zbekistonda korrupsiyaning turlari: favoritizm, nepotism, kronizm va mahalliychilikni bartaraf etishda jamoatchilik nazorati va shaxsiy mas`uliyatning o`rni. 4.o‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashning yo‘nalishlari va huquqiy asoslari.korrupsion jinoyatlarning oldini olish shakllari va asosiy yo‘nalishlari. 5. korrupsiyaga qarshi kurashda xalqaro taj...

This file contains 13 pages in DOCX format (43.9 KB). To download "korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: korrupsiyaning mohiyati, oqibat… DOCX 13 pages Free download Telegram