shaxs psixologiyasi

DOCX 19 pages 48.3 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.3 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

14-mavzu. shaxs. (2 soat) reja: 1 shaxs haqida tushuncha. shaxsning rivojlanishi. 2 shaxsning ximoyalanish mexanizmlari. ta‟sir etuvchi omillar. 3shaxs psixologik strukturasi. shaxs nazariyalari (g.ayzenk, z.freyd, k.rodjers, a maslou). 4 . shaxsning o‟zini o‟zi baholashi. shaxsning o‟zini o‟zi nazorat qilishi va boshqarishi. 5shaxsni o„rganish metodlari (kuzatish, proyektiv texnikalar, so„rovnomalar va amaliy testlar tayanch so’z iboralari “individ”,“shaxs”,“individuallik”,endopsixika”, “ekzopsixika”, “ o’z-o’zini anglash”. “individ” –bu biologik aloxida jonli mavjudod, “individuallik” - esa shaxsning yakka ozigagina tegishli bo’lgan o’ziga xos xususiyatlaridir.“shaxs” – bu jamiyatda shakllangan ijtimoiy munosabatlar va ongli faoliuat egasidir psixologiya fanida uchta kategoriyani aniq bilib olish zaruruyligi xaqida fikr bildiriladi: odam, shaxs, individyallik "shaxs" tushunchasi psixologiyada ehg ko'p qo'llanitadigan tushunchalar sirasiga kiradi. psixologiya o'rganadigan barcha tarmoqlar aynan shu tushuncha atrofida qayd etiladi inson psixologiyasi bilan qiziqqan har qanday olim yoki tadqiqotchi shaxsning jamiyat bilan aloqasini chetlab o'tolmagan. abu nasr farobiy, a.navoiy, ibn sino, beruniy kabi yuzlab sharq allomalari ham bu o'zaro bog'liqlikning falsafiy …

2 / 19

ham individ deymiz. individ qachonki jamiyatga foydasi tegadigan bo'lib, odamlar bilan ongli munosabatda bo’lgandagina shaxs bo'la oladi. shaxs-ijtimoiy munosabatlar yig’indisidir. odam bolasi tugllishdan ma'lum biologik belgilarga ega bo'lib, u ijtimoiy tajriba ortirishi jarayonida shaxs bo'lib shakllana boshlaydi. shaxs - ma'lum jamiyatning a'zosi bo'lib, shu jamiyat a'zolari bilan ijtimoiy munosabatlarga kirishadigan konkret insondir. demak, kelib chiqishi jihatidan ijtimoiy, o'z e'tiqodiga, qarashlariga, munosabatlariga, baholariga ega subyekt shaxs hisoblanar ekan. shunday qilib, odam ijtimoiy jamiyatda, konkret odamlar bilan ijtimoiy munosabatlar jarayonida shaxs sifatida tarkib topa boshlaydi. har bir kishining shaxsi uning individualligini vujudga keltiradigan hislatlar va fazilatlar birikuvidan tarkib topadi. individuallik- kishining o'ziga hosligini, uning boshqa odamlardan farqini aks ettiruvchi psixologik fazilatlar birikmasidir. individuallik temperament va xarakter xususiyatlarida, odatlarda, ustun darajadagi qiziqishlarda bilish jarayonlariga oid fazilatlar (idrok, xotira, tafakkur, tasavvurlarda, qobiliyatlarda, faoliyatning shaxsga hos uslubida va vhkazolarda namoyon bo'ladi. zikr etilgan psixologik xususiyatlarning bir hildagi birikmasini o'zida mujassamlashtirgan odam yo'q, inson shaxsi o'z …

3 / 19

ayohat paytida u tez oqar va muzdek daryodan kechib o'tishini ta'minlash vazifasini o'z zimmasiga olmaguncha qadar uning shaxsini ta'riflaydigan belgi sifatida yuzaga chiqmasdan keladi. kishining individual xususiyatlari ularga shaxs sifatida mazkur kishi sub'ekt hisoblangan shaxslararo munosabatlar sistemasida zarurat tug'ulguncha ma'lum vaqtga qadar "soqov"ligicha qolib ketadi. shunday qilib individuallik inson shaxsiga hos fazilatlarning faqat bitta jihati bo'lib hisoblanadi, xolos. aynan shu sababli ham, pedogog uchun ahamiyatli o'quvchiga individual yondoshishni amalga oshirish vazifasini ajratib ko'rsatish kerak. bu esa o'quvchining psixologik xususiyatlarni xisobga olishni yoki o'quvchining o'z tengdoshlaridan nimasi bilan farq qilishi va shu munosabat bilan tarbiyaviy ishni qanday tashkil qilish kerakligini anlqlashni taqazo etadi. o'quvchining haqiqiy munosabatlar sistemasiga kiradigan shaxsi hamisha pedogogning diqqat markazida turishi, o'quvchilarning ma'naviy dunyosini boyitish, pedagogning doimiy vazifasi bo'lib qolishi kerak. 2. psixologiyada ikkita omil - biologik va ijtimoiy omillar ta'sirida shakllangan ikki asosiy kichik struktura borligi ta'kidlanadi. inson shaxsining o'zi "endopsixik va ekzopsixik" tuzilishga bo'linadi. endopsixika- ichki …

4 / 19

y omilga aylanib qoladi va keyinchalik ijtimoiy shaklda mavjud bo'ladi. 3. inson shaxsining rivojlanishi 4 manbaaga; irsiyat, ijtimoiy muhit, ta'lim-tarbiya, shaxsiy faollikka bog'liqdir. har bir odam o'ziga hos ijtimoiy muhitda, ma'lum oilada, odamlar orasida yashaydi. tug’ilgan kunidanoq atrofidagi odamlar bilan ma'lum ijtimoiy munosabatlarda bo'ladi. uzoq davom etadigan bu munosabatlaraing hammasi shaxsning xulq-atvoriga ta'sir etadi. yoshlik chog’idanoq atrofidagi odamlarning fazilatlarini (mehnatsevarlik, halollik, rostgo'ylik va aksi) o'zlariga singdirib boradilar. bu xususiyatlar keyinchalik shaxsiy sifatlarga aylanib qoladi. oila va maktab tomonidan amalga oshiriladigan ta'lim-tarbiya jarayoni shaxsning shakllanishida muhim ahamiyatga ega. ota-onalar va o’qituvchilarning vazifasi bolalarni faollik (aktivlik) ruhjda tarbiyalashdan iboratdir. bu faollik avvalo ularning jamiyat manfaatlari yo'lida qiladigan ongli mehnatida ko'rinishi lozim. ta'lim-tarbiya natijasida bolalarning bilim, malakasi, qiziqish va e'tiqodlari, dunyoqarashlari o'rtasida ma'lum umumiylik yuzaga keladi. odamga tug'ma ravishda beriladigan nasliy xususiyatlar inson shaxsining tarkib topishiga yordamchi manbaa sifatida ta'sir etadi. ular imkoniyatlar tarzida beriladi. bu layoqatlar qulay sharoit bo’lgandagina ro'yobga chiqishi mumkin. …

5 / 19

ydigan xakikat bulib va takrorlanaverib siykasi chikib ketgan iborat bulib tuyuladi. gap shundaki, bu urinda xususan insoniy belgilar va fazilatlarning rivojlanishi uchun tabiiy shart-sharoitlar paydo bulishi genetik jixatdan oldindan belgilab kuyilganligi ta'kidlanadi. dunyoga kelayotgan chakalokning gavda tuzilishi unda tik yurish uchun imkoniyatning mavjudligini takozo etsa, miyasining tuzilishi akli-xushining rivojlanishi uchun imkoniyat tugdiradi, kullarining shakl-shamoyili mexnat kurollaridan foydalanish istikbolining mavjudligini kursatadi va xokazo. bular bilan chakalok uz imkoniyatlari yigindisiga binoan odam xar kanday xolatda xam bu xildagi fazilatlar yigindisining soxibiga aylana olmaydigan xayvon bolasidan fark kiladi. shunday kilib, yukorida aytilganlar orkali chakalokning inson zotiga mansubligi tasdiklanadi va fakat individ tushunchasida kayd etiladi (bundan farkli ularok, xayvon bolasi dunyoga kelishi bilanok va xayotning oxiiga kadar jonzot deb yuritiladi). "individ" tushunchasida kishining nasl-nasabi xam mujassamlashgandir. yangi tugilgan chakalokni xam, katta yoshdagi odamni xam, mutafakkirni xam, akli zaifni xam, yovvoyilik boskichidagi kabilaning vakilini xam, madaniyatli mamlakatda yashayotgan yuksak bilimli kishini xam individ deb xisoblash …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs psixologiyasi"

14-mavzu. shaxs. (2 soat) reja: 1 shaxs haqida tushuncha. shaxsning rivojlanishi. 2 shaxsning ximoyalanish mexanizmlari. ta‟sir etuvchi omillar. 3shaxs psixologik strukturasi. shaxs nazariyalari (g.ayzenk, z.freyd, k.rodjers, a maslou). 4 . shaxsning o‟zini o‟zi baholashi. shaxsning o‟zini o‟zi nazorat qilishi va boshqarishi. 5shaxsni o„rganish metodlari (kuzatish, proyektiv texnikalar, so„rovnomalar va amaliy testlar tayanch so’z iboralari “individ”,“shaxs”,“individuallik”,endopsixika”, “ekzopsixika”, “ o’z-o’zini anglash”. “individ” –bu biologik aloxida jonli mavjudod, “individuallik” - esa shaxsning yakka ozigagina tegishli bo’lgan o’ziga xos xususiyatlaridir.“shaxs” – bu jamiyatda shakllangan ijtimoiy munosabatlar va ongli faoliuat egasidir psixologiya fanida uchta kategoriyani aniq bi...

This file contains 19 pages in DOCX format (48.3 KB). To download "shaxs psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs psixologiyasi DOCX 19 pages Free download Telegram