quruvchi bakalavrlar tayyorlashda majburiy fanlarning roli va ahamiyati

DOCX 33 pages 88.4 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 88.4 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

11-mavzu: quruvchi bakalavrlar tayyorlashda majburiy fanlarning roli va ahamiyati. reja: 1. sanoat va fuqaro binolari arxitekturasi, qurilish mashinalari, qurilishni tashkil etish va rejalashtirish, temirbeton va tosh konstruktsiyalari fanlarining ahamiyati. 1. sanoat va fuqaro binolari arxitekturasi arxitektura va qurilish konstruktsiyalarining rivojlanish tarixi inson ibtidoiy jamoa tuzumi va keyingi davrlarda tashqi muhit noqulayligidan, yovvoyi hayvonlardan saqlanish uchun oddiy binolarni qura boshlagan, lekin chiroyli, go’zallik qoidalariga amal qilgan holda qurilgan binolarga yetib kelish uchun ming yillar kerak bo’lgan. qadimda yunon afsonalarida keltirilishicha, go’zallik ma’budasi qizining ismi garmoniya bo’lib, «garmoniya» so’zining tub ma’nosi go’zallik ramzidir. asrlar o’tishi bilan bu ibora, umuman, ismi-jismiga monand, hamohang, shaklan mutanosib, uyg’un, mukammal, har jihatdan barkamol degan ma’nolarni kasb etadi. garmoniyani biz asl tasviriy san’at asarlari, shakli, zebu-ziynatlari juda mutanosib ishlangan arxitektura obidalarining haqiqiy namunasiga nisbatan ta’rif etamiz. arxitektura san’ati juda qadimiy tarixga ega. arxitektorquruvchilar ijodi va mehnati bilan yaratilgan ajoyib koshonalar, saroylar, ehromlar, madrasalar, minoralar va boshqa mahobatli …

2 / 33

l qonun» deb atagani bejiz emas. abu rayhon beruniy esa astronomiyaga oid ulkan asarini «mas’ud qonuni» deb atagan. buyuk faylasuf abu nasr farobiy tafakkur olami, jamiyat va tabiat qonunlarining ilmiy mohiyati haqida tadqiqotlar olib bordi. shoir va musavvir sodig’ibek afshor tasviriy san’at haqida «qonun as-suvor» kitobini yozdi. xuddi shu kabi arxitektura sohasida ham har davrning o’ziga xos «qonun»lari bo’lgan. «qonun» so’zi hozirda, asosan qonun-qoida, tartib, yo’l-yo’riq, cheklangan yoki belgilangan odat, an’ana mazmunlarini bildiradi. lekin, bu so’zning tub ma’nosi boshqacha bo’lgani e’tiborni jalb etadi. farobiy miqdor, sifat kabi miqdorlarni belgilashda chamalash usuli xatoga olib kelishi mumkin, shu bois turli o’lchov asboblarni, masalan, arxitektor qo’lidagi shovun, reja, pargar kabi asboblar ham «qonun» deb atalishini ta’kidlaydi. aslida «qonun» so’zi yunoncha «kanna» so’zidan kelib chiqqan. «kanna o’lchov tayog’i, gazcho’p ma’nosini bildiradi. demak, arxitektor ustalarning doimiy ish quroli bo’lgan gazcho’p o’lchov me’yori sifatida, keyinroq hamma soha tartibini belgilovchi «qonun» so’zining kelib chiqishiga sabab bo’lgan. misrdagi …

3 / 33

ib o’rin olgan yodgorliklarda yaqqol ko’rish mumkin. afina shahridagi qadimgi akropolning mo’’jizadek osori – atiqalari ham maxsus qonun asosida yaratilgani haqida o’sha davrning tarixiy manbalarida ma’lumotlar bor. akropolda ishlagan haykaltarosh fidiy bilim va mahoratining zo’rligidan xatto sherning faqat tirnog’ini ko’rishi bilanoq o’sha hayvon hayqalining bo’y-basti, vajohatini aniq belgilab bera olar ekan. bu faqat o’sha davr san’ati va arxitekturasidagi mavjud qonunning qanchalik mukammal ekanligidan darak beradi. miloddan avvalgi 1-asrda yashagan, arxitektura san’atidan uzoq bo’lgan harbiy muxandis vitruviy keksaygan chog’ida o’zidan bir necha asr muqaddam yaratilgan qadimgi yunon arxitektura nazariyasiga oid dastur va risolalar asosida arxitektura haqida maxsus asar yozib qoldirgan. u o’zining tasdiqlashicha, qadimgi risolalardan foydalanib yozgan mazkur kitobida vitruviy arxitektura san’atiga doir ko’p jihatlarni chalkash yoritgani hozir ma’lum bo’lib qoldi. qadimgi yunon arxitektura yodgorliklaridagi shakl mutanosibligini tahlil etishdagi bunday xatoliklar oqibatida keyingi davr arxitekturasi qadimiy uyg’unlashtirish usullaridan deyarli mahrum bo’lib qolgan vitruviyning o’zi tushunmasligi tufayli qadimiy arxitektura qonun sirlarini chala …

4 / 33

anishi jamiyatning sinfiy talabiga munosib uy–joy va jamoat binolari yaratildi. arxitekturaning moddiy – texnik va badiiy imkoniyatlari ham kengaydi. qadimgi sharqda (misr, messopatamiya) piramida, zikkurot kabi ulkan diniy binolar kompleksi, murakkab rejali saroy va boshqa arxitektura inshootlari barpo qilindi. arxitekturaning ba’zi amaliy va nazariy masalalari ishlab chiqildi. qadimgi yunonistonda binolarning maktab, stadion, teatr, ibodatxona, amfiteatr kabi turlari paydo bo’ldi. elliniz davriga kelib, order sistemasi arxitekturaning konstruktiv va badiiy asosiga aylandi. forum, zafar darvozasi (triumfal arka) kabi harbiy qudrat g’oyalarini namoyish etuvchi yangi inshootlar paydo bo’ldi va binolar bezagiga e’tibor ortdi.. piza ansambli. italiya 1063-1350 y (roman uslubi) o’rta asrlar arxitekturasida (asosan g’arbiy yevropa mamlakatlarida) – roman (x-xii asrlar) arxitektura uslubi, keyinroq gotika (xii-xv) uslubi alohida o’rin tutadi. renessans uslubi arxitektura fani va san’ati taraqqiyoti tarixida sahifa ochgan uyg’onish davri - rennessans (xv asrning oxiri-xvi asrning boshlari) uslubi negizini qadimgi davr sinfik arxitektura printsiplarini yangi davr talablari asosida tiklash va rivojlantirish …

5 / 33

itektura inshootlari, kompleks va ansambllarini yaratdi (novgorod, suzdal’, pskov, vladimir, moskva). jamiyat rivojlanishi bilan arxitektura inshootlari va komplekslarining turi va ko’rinishi ham o’zgara boradi. har bir halqning milliy an’analari, turmush sharoiti, madaniyati va istiqomat qilinadigan joydagi tabiiy sharoit va mavjud qurilish materiallariga qarab arxitekturada o’ziga xos shakl va turlar paydo bo’ldi. reym sobori. frantsiya, bramante. tempiento. rim. (gotika uslubi) (renessans uslubi) borromini. rim (barokko uslubi) arxitektura inshootlari quyidagi turlarga bo’linadi: uy-joy binolari, madaniy-oqartuv binolari, sanoat binolari, teatr, muzey, maktab, stadion, mudofaa inshootlari, savdo rastalari, transport inshootlari, diniy va boshqa arxitektura inshootlari ko’cha, maydon, bog’ kabi sahnalar orqali o’zaro bog’lanib mahalla, guzar, daha, rayon, mikrorayon, shahar kabi komplekslarni tashkil etadi. shularni yaratishga qaratilgan arxitektura ijodi «shahar tuzish san’ati‖ degan arxitekturaning bir sohasiga aylangan. arxitektura inshootlari jamiyatning moddiy ehtiyojlaridan tashqari, o’sha davr ijtimoiy hayotidagi asosiy g’oyalarni ham ifoda etadi. sohibqiron bobomiz amir temurning “kuch qudratimizga shubhangiz bo’lsa, biz qurgan binolarga boqing” degan …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "quruvchi bakalavrlar tayyorlashda majburiy fanlarning roli va ahamiyati"

11-mavzu: quruvchi bakalavrlar tayyorlashda majburiy fanlarning roli va ahamiyati. reja: 1. sanoat va fuqaro binolari arxitekturasi, qurilish mashinalari, qurilishni tashkil etish va rejalashtirish, temirbeton va tosh konstruktsiyalari fanlarining ahamiyati. 1. sanoat va fuqaro binolari arxitekturasi arxitektura va qurilish konstruktsiyalarining rivojlanish tarixi inson ibtidoiy jamoa tuzumi va keyingi davrlarda tashqi muhit noqulayligidan, yovvoyi hayvonlardan saqlanish uchun oddiy binolarni qura boshlagan, lekin chiroyli, go’zallik qoidalariga amal qilgan holda qurilgan binolarga yetib kelish uchun ming yillar kerak bo’lgan. qadimda yunon afsonalarida keltirilishicha, go’zallik ma’budasi qizining ismi garmoniya bo’lib, «garmoniya» so’zining tub ma’nosi go’zallik ramzidir. asrlar o’tishi ...

This file contains 33 pages in DOCX format (88.4 KB). To download "quruvchi bakalavrlar tayyorlashda majburiy fanlarning roli va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: quruvchi bakalavrlar tayyorlash… DOCX 33 pages Free download Telegram