siyosiy huquqlar

DOCX 8 pages 39.9 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.9 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

9-mavzu. siyosiy huquqlar. mavzuning asosiy masalalari 1. siyosiy huquqlarning mazmun-mohiyati. 2. fuqarolarning jamiyat va davlat siyosiy hayotida ishtirok etish huquqi – aktiv va passiv saylov huquqi. 3. davlat organlarining faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish. 4. mitinglar, yig’ilishlar va namoyishlar o’tkazish va ishtirok etish huquqi. 5. jamoat birlashmalariga uyushish, ommaviy harakatlarda ishtirok etish huquqi. 6. siyosiy partiyalarda, jamoat birlashmalarida, ommaviy harakatlarda, shuningdek hokimiyatning vakillik organlarida ozchilikni tashkil etuvchi muxolifatchi shaxslarning huquqlari. 7. davlat organlariga, muassasalariga yoki xalq vakillariga murojaat qilish huquqi. siyosiy huquqlar fuqarolik bilan bog’liq bo’lib, u tegishli davlatning fuqarolariga davlat va jamiyat ishlarini boshqarish imkoniyatini beradi. siyosiy huquqlarga faqat mamlakat fuqarosi ega bo’lishi mumkin. siyosiy huquqlar orqali fuqarolar tegishli davlat organlarini tuzish, ularning ishida ishtirok etish, davlat organlari va mansabdorlar faoliyatini nazorat qilish, qonunlar yaratilishida ishtirok etish, siyosat va davlat faoliyati haqida o’z fikrlarini bildirish imkoniyatiga ega bo’ladi. agar shaxsiy huquqlar insonning ajralmas huquqi bo’lib, undan inson fuqaroligidan …

2 / 8

ilib, siyosiy huquqlarga, asosan, ma’lum yoshga etgan fuqarolar ega bo’ladi. shuningdek, siyosiy huquqlardan foydalanishda ayrim hollarda chegaralar o’rnatilishi mumkin. masalan, saylash huquqi 18 yosh qilib belgilangan bo’lsa, yana saylovlarda sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, shuningdek, sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar saylanishi mumkin emas va saylovda qatnashmaydilar, degan qoida konstitutsiyada (117-modda) ko’rsatilgan. saylanish huquqidan foydalanish uchun ham ma’lum yoshga etgan bo’lish kerak. masalan, o’zbekiston respublikasida fuqarolar oliy majlis deputatligiga 25 yoshdan, prezidentlikka 35 yoshdan saylanish huquqiga ega. bundan tashqari, saylov qonunlarida harbiy xizmatchilar, diniy arboblar uchun ham qonun doirasida cheklashlar o’rnatilgan. siyosiy huquqlarni amalga oshirishda o’rnatiladigan ayrim cheklashlar boshqa xorijiy mamlakatlar qonunchiligida ham mavjud. siyosiy huquqlar fuqarolarning davlat va jamiyat ishlarida ishtirok etishini ta’minlaydi. konstitutsiyaning 32-moddasida: “o’zbekiston respublikasining fuqarolari jamiyat va davlat ishlarini boshqarishda bevosita hamda o’z vakillari orqali ishtirok etish huquqiga egadirlar. bunday ishtirok etish o’zini o’zi boshqarish, referendumlar o’tkazish va davlat organlarini demokratik …

3 / 8

saylov va o’z xohish-irodasini erkin bildirish printsiplari, birinchi navbatda har bir shaxsning davlat hokimiyati vakillik organlariga saylash va saylanish bo’yicha konstitutsiyaviy huquqi milliy davlatchiligimiz modelining asosini tashkil etadi”[footnoteref:1]. [1: каримов и.а. мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепцияси. – т.: ўзбекистон, 2010. 35-бет.] o’zbekiston fuqarolari ma’lum yoshga etgach, saylov huquqidan foydalanadi. bu saylash huquqi va saylanish huquqidir. saylovlarda fuqarolarning bevosita ishtirok etish huquqi ham, vakillari orqali ishtirok etish huquqi ham ta’minlanadi. agar fuqarolarning saylovda ovoz berishi, saylov komissiyalari faoliyatida ishtirok etishi bevosita ishtirokiga misol bo’lsa, fuqarolar tomonidan saylangan deputatlar, prezident xalq nomidan ish ko’rishi sababli xalqning vakillari orqali ishtirokiga misol bo’ladi. senatorlarni fuqarolar to’g’ridan-to’g’ri saylamasa-da, ular ham vakillik ifodasidir, ularni xalq saylagan deputatlar o’z orasidan saylaydi. davlat organlari ishida hamma fuqarolarning bevosita ishtirok etishiga imkoniyat yo’q, shuning uchun bir guruh fuqarolar yoki shaxslar davlat organlarida davlatni boshqarishda bevosita ishtirok etsa, (deputat, senator, prezident), bir guruh fuqarolar ularning …

4 / 8

gi qonuni 2001 yil 30 avgustda yangi tahrirda qabul qilingan bo’lib, unga asosan, referendum xalq irodasining bevosita ifodasi hisoblandi. mamlakatimizda fuqarolarning davlat va jamiyat ishlaridagi ishtiroki huquqini ta’minlovchi vositalardan biri o’zini o’zi boshqarish faoliyati hisoblanadi. o’zini o’zi boshqarish organlari butun mamlakat hududida qishloq, shaharcha va shahardagi mahallalarda tuziladigan fuqarolar yig’ini bo’lib, ular barcha 18 yoshga etgan fuqarolarni qamrab oladi. fuqarolar fuqarolar yig’ini ishida ishtirok etib, uning organlarini tuzishda qatnashadi va shu asosda jamiyat ishlarida ishtirok etadi. mamlakatimizda fuqarolik jamiyati shakllanib borishi bilan fuqarolarning jamiyat va davlat ishlarida ishtirok etish yo’llari kengayib bormoqda. 2010 yil 12 noyabrda prezident tomonidan ilgari surilgan konsepsiyada davlat hokimiyati va boshqaruv organlari tomonidan qonun hujjatlarining ijro etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini kuchaytirish, shu maqsadda “o’zbekiston respublikasida jamoatchilik nazorati to’g’risida” qonun qabul qilish zarurligi aytib o’tildi[footnoteref:2]. [2: каримов и.а. мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепцияси. – т.: ўзбекистон, 2010. 46-бет.] davlat organlari faoliyati ustidan …

5 / 8

.] bu fuqarolar davlat va jamiyat ishlarida faqat davlat organlarini tuzishda ishtirok etish bilan chegaralanmay, ularning faoliyatini nazorat qilishda ham qatnashishini ko’rsatadi. har qanday mamlakatning (jamiyatning) taraqqiyoti ham, tanazzuli ham fuqarolar faoliyatiga bog’liq. mamlakatda bo’layotgan siyosiy voqealarda, iqtisodiy jarayonlarda, xalqaro masalalarda fuqarolar kuzatuvchi sifatida emas, shu jarayonlarning ishtirokchisi sifatida o’z o’rnini topsa, jamiyat rivojlanadi va bu rivojlanish fuqarolar taqdiriga ijobiy ta’sir qiladi. demak, fuqarolarning siyosiy faollik asosida jamiyat hayotida ishtirok etishi zaruratdir. fuqarolarning siyosiy faolligi ularga konstitutsiya va qonunlar asosida beriladigan va kafolatlangan siyosiy huquqlar orqali ta’minlanadi. fuqarolarning siyosiy faolligi ularga berilgan ayrim huquqlar orqali amalga oshiriladi. jahon mamlakatlari tajribasida fuqarolarning jamiyat va davlat taraqqiyotiga ta’siri turli shakllarda amalga oshiriladi. fuqarolar voqea-hodisalarga ta’sir etuvchi vositalarga erishish uchun uzoq vaqt kurash olib borishgan, natijada, ularga miting, namoyish, yig’ilish o’tkazish huquqi berilgan. o’zbekiston konstitutsiyasida ham demokratiyaning ajralmas xususiyatlaridan bo’lgan va fuqarolar faoliyatini ta’minlovchi miting, namoyish, yig’ilish o’tkazish huquqi mustahkamlab qo’yilgan. 33-moddada: “fuqarolar …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siyosiy huquqlar"

9-mavzu. siyosiy huquqlar. mavzuning asosiy masalalari 1. siyosiy huquqlarning mazmun-mohiyati. 2. fuqarolarning jamiyat va davlat siyosiy hayotida ishtirok etish huquqi – aktiv va passiv saylov huquqi. 3. davlat organlarining faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish. 4. mitinglar, yig’ilishlar va namoyishlar o’tkazish va ishtirok etish huquqi. 5. jamoat birlashmalariga uyushish, ommaviy harakatlarda ishtirok etish huquqi. 6. siyosiy partiyalarda, jamoat birlashmalarida, ommaviy harakatlarda, shuningdek hokimiyatning vakillik organlarida ozchilikni tashkil etuvchi muxolifatchi shaxslarning huquqlari. 7. davlat organlariga, muassasalariga yoki xalq vakillariga murojaat qilish huquqi. siyosiy huquqlar fuqarolik bilan bog’liq bo’lib, u tegishli davlatning fuqarolariga davlat ...

This file contains 8 pages in DOCX format (39.9 KB). To download "siyosiy huquqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: siyosiy huquqlar DOCX 8 pages Free download Telegram