internetning ishlash prinsipi

DOCX 8 pages 527.6 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 527.6 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu:9. internetning ishlash prinsipi. http va https protokoli. elektron pochta ochish va unda ma’lumot almashish. reja: 1. internetning ishlash prinsipi haqida tushunchasi. 2. http va https protokoli. 3. elektron pochta ochish va unda ma’lumot almashish. 1. internetning ishlash prinsipi haqida tushunchasi. internet (lotincha: inter – aro va net – tarmoq) – standart minimal internet protokoli (i) orqali maʼlumot almashuvchi kompyuter tarmoqlarining butunjahon va omma uchun ochiq toʻplamidir. bu maʼlumotlarning asosiy tashuvchi protokoli tcp/ip dir. tcp/ip oʻzaro bogʻliq protokollar yigʻindisi boʻlib, internetda maʼlumot tarqalishida asosiy oʻrin egallaydi. internet tarmogʻini minglab akademik, davlat, tijorat va xonadon tarmoqlari tashkil etadi. internet elektron pochta, chat hamda oʻzaro bogʻlangan sahifalar va boshqa butunjahon oʻrgimchak toʻri servislaridan tashkil topadi. internet — katta (global) va kichik (lokal) kompyuter tarmoqlarini oʻzaro bogʻlovchi butunjahon kompyuter tizimi. unda geografik oʻrni, zamon va makondan qatʼiy nazar, ayrim kompyuter va mayda tarmoqlar oʻzaro hamkorlikda global informatsiya infratuzilmasini tashkil etadi. qaydnomalar tizimi bilan …

2 / 8

ugʻullandi. 60-yillar oxiri va 70-yillarda internet tarmogʻi uncha keng rivojlanmadi. dastlabki oʻn yillik xalqaro tarmoq, asosan, harbiylar va yirik olimlarning shaxsiy elektron liniyalari faoliyati doirasi bilan cheklandi. internetning beqiyos rivojlanish surʼati davlat, taʼlim, akademik va ijtimoiy tuzilmalarning oʻziga xos umumiy moliyaviy va intellektual ulushiga bogʻliq boʻldi. 20-asr 70-yillarida turli tarqoq kompyuterlar tarmoqlari orasida informatsiyani uzatish va almashinish qoidalari tizimi ishlab chiqildi. bular oʻzaro hamkorlikka doir qaydnomalar – internetworking protocols (ip) boʻlib, global tarmoqni takomillashtirish uchun qulay muhit yaratdi. ip oʻrnatgan tartibga koʻra, har qanday alohida tarmoq informatsiyani koʻp tarmoqlar orqali "birinchi punktdan to oxirgi punktgacha" yetib borishini nazorat qilishi lozim. shuning uchun internet negizini tashkil qiladigan qaydnomalar tizimi, xususan, transmission control protocol (tcp), file transfer protocol (ftp) ichida ip muhim qaydnomalardan biri hisoblanadi. internet rivojlanishining dastlabki bosqichida uni, asosan, aqsh mudofaa departamenti mablagʻ bilan taʼminlagan. 70-yillar oxiriga kelib esa, asosan, uch taʼminlash manbai ajralib turdi: xukumat, universitetlar va tadqiqot laboratoriyalari …

3 / 8

turish, oʻzini oʻzi boshqarish falsafasiga rioya qilib foliyat yuritadi. hozirgacha uni boshqarib turadigan yagona tashkilot yoʻq. uning faoliyatiga doir qoidalar kirish mezonlari sifatida ishlab chiqilgan. texnik masalalar esa "internet engineering forse (ietl) kompaniyasining faol ishtirokida hal qilinadi, barcha standartlar "internet architecture board" (iab) kompaniyasi tomonidan qabul qilinadi. 20-asrning oxirgi oʻn yilligida internet tizimi beqiyos darajada oʻsdi. agar 80-yillar oxirida internet tizimiga taalluqli 28000 dan ortiq asosiy kompyuterlar faoliyat koʻrsatgan boʻlsa, 90-yillar oxiriga kelib ularning soni oʻnlarcha mln.gayetdi. internet xizmatidan foydalanuvchilar soni butun yer yuzi boʻyicha 160 mln. kishini tashkil qildi (1999). internet yaratilish tarixi 1950-chi yillar davomida barcha kompyuterlarni yagona kommunikatsion tarmoqqa ulash ehtiyoji tugʻildi. bu ehtiyoj markazlashmagan toʻr, navbat nazariyasi va paketlar kommutatsiyasi kabi sohalarda tadqiqotlarni olib borishga olib keldi. bu voqealarning natijasida aqshda arpanetning paydo boʻlishi voqealarning keyingi rivojlanishiga turtki boʻldi. dastlabki tcp/ip protokoliga asoslangan tarmoq tizimi 1984-yil aqsh milliy fanlar akademiyasida yaratilib, keyinchalik u nsfnet loyihasiga aylandi. …

4 / 8

ʻldi. hozirda internet insoniyatning eng katta texnologik yutuqlaridan biri sifatida tan olindi. 2. http va https protokoli. http va https veb-saytlarda nimani anglatadi? agar veb-sayt url manzilida "https" yoki "http" ni ko'rgan bo'lsangiz, unda nimani anglatishini bilishingiz mumkin. bu veb-foydalanuvchilarga havolani ko'rish, havolaga ulanishdan, sahifadan sahifaga, veb-saytdan veb-saytga o'tish imkonini beradigan texnologik protokollardir. ushbu texnologiya protokollari holda, veb juda farq qiladi; aslida bugungi kunda biz bilganimiz kabi veb-saytimiz ham bo'lmasligi mumkin. bu ikkala veb protokollar haqida batafsil ma'lumot. http va https o'rtasidagi farq nima ma'lumotlar http orqali odatiy shaklda va https orqali - shifrlangan shaklda uzatiladi. ma'lumotlarni shifrlash kerak, shunda xakerlar uni ushlab qolishsa, hech narsani o'qiy olmaydi. aytaylik, siz http protokoli orqali ishlaydigan saytda so'rov o'tkazyapsiz. bu erda siz bo'sh maydonlarni to'ldirdingiz va "yuborish" tugmasini bosing. brauzer javoblaringizni serverga yuboradi. shu nuqtada, xaker ma'lumotni ushlab olishi va u erda nima javob berganingizni o'qishi mumkin. siz buni sezmaysiz ham. katta …

5 / 8

asidagi farq: http shifrlanmagan ma'lumotlarni uzatadi https ma'lumotlarni shifrlaydi, shuning uchun xaker ularni tuta olmaydi veb-saytda httpsni qanday yoqish mumkin odatiy bo'lib, brauzerlar http orqali server bilan bog'lanadi. ulanishni xavfsiz qilish uchun sayt egasi hostingda ssl sertifikatini o'rnatishi kerak. sayt egasi ssl sertifikatini o'rnatganida, brauzerning manzil satrida qulf belgisi paydo bo'ladi va http https ga o'zgaradi. bu saytga shaxsiy ma'lumotlarni kiritish xavfsiz ekanligini anglatadi. 3. elektron pochta ochish va unda ma’lumot almashish. elektron pochta – kompyuter tarmoqlari bo‘ylab elektron xatlar bilan almashish (qabul qilish va yuborish) imkonini beruvchi texnologiyadir. elektron pochta tuzilishi va ishlash prinsipi jihati tomonidan oddiy (qog‘ozli) pochta tizimiga o‘xshab ketadi. undagi terminlar (xat, konvert, banderol («посылка»), pochta quti, etkazib berish), unga xos bo‘lgan jihatlar – qulayliklar, xabarlarni jo‘natishdagi kechikishlar, yetarli darajadagi ishonchlilik va shu bilan birga etkazib berishning kafolatlanmasligi kabi xususiyatlar elektron pochtaga ham xos. elektron pochtaning afzalliklari: manzillar nomining eslab qolishga qulayligi (misol uchun: uzdasturchi@gmail.com); matndan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "internetning ishlash prinsipi"

mavzu:9. internetning ishlash prinsipi. http va https protokoli. elektron pochta ochish va unda ma’lumot almashish. reja: 1. internetning ishlash prinsipi haqida tushunchasi. 2. http va https protokoli. 3. elektron pochta ochish va unda ma’lumot almashish. 1. internetning ishlash prinsipi haqida tushunchasi. internet (lotincha: inter – aro va net – tarmoq) – standart minimal internet protokoli (i) orqali maʼlumot almashuvchi kompyuter tarmoqlarining butunjahon va omma uchun ochiq toʻplamidir. bu maʼlumotlarning asosiy tashuvchi protokoli tcp/ip dir. tcp/ip oʻzaro bogʻliq protokollar yigʻindisi boʻlib, internetda maʼlumot tarqalishida asosiy oʻrin egallaydi. internet tarmogʻini minglab akademik, davlat, tijorat va xonadon tarmoqlari tashkil etadi. internet elektron pochta, chat hamda oʻzaro...

This file contains 8 pages in DOCX format (527.6 KB). To download "internetning ishlash prinsipi", click the Telegram button on the left.

Tags: internetning ishlash prinsipi DOCX 8 pages Free download Telegram