усмонийлар империяси xvii асрнинг ii ярми - xviii асрда

DOCX 6 стр. 37,0 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 37,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

усмонийлар империяси xvii асрнинг ii ярми - xviii асрда режа : 1. усмонийлар жамияти янги давр бошида. 2. xvii асрнинг иккинчи ярми -xviii асрда феодалларга қарши кураш. 3. кёпрюл - ислоҳотлари. 4. ижтимоий ҳаётдаги янги йўналишлар. 5. xviii асрда усмонийлар империясида ўзгаришларга уринишлар. 6. xviii асрда султон ҳокимиятининг сусайиши. 7. xviii асрнинг ii ярмида туркиянинг халқаро аҳволи. усмоний султонларнинг европа, осиё, африка мамлақатлари халқлари устидан ҳукмронлиги ҳарбий куч қудрат сабабли эди. империя вилоятлари ўртасидаги ички алоқалар халқларнинг ижтимоий-иқтисодий, этник, диний ҳаётдаги фарқлари сабабли чидамсиз эди. усмонийларнинг ҳарбий, феодал тартиботини зулми, истибдоди ривожланган халқларнинг хўжалик ва маданий ривожини тўхтатар эди. айниқса мусулмон бўлмаган греклар, арманлар, серблар, болгар ва бошқа халқлар оғир аҳволда эди. шу билан бирга европа давлатлари ривожини империядаги турғунлик сабаб деб бўлмайди. xvi аср ii ярмида империяда етук феодал муносабатларга мос жамият сиёсий тузум шакллана бошлади. бу жараён xviii аср охирига кадар давом этди. дастлаб янги элементлар усмонийлар иститутларининг …

2 / 6

турарди. шахсий кафиллик ва савдо молини кафиллиги йўқлиги савдогарларнинг ташаббускорлигига йўл қўймасди. молиявий ҳолатдаги қийинчиликлар хазинага тушаётган солиқ миқдорини камайиши билан ҳам ифодаланарди. райятнинг ижтимоий аҳволини ёмонлашуви аграр муносабатлар туфайли ва деҳқонларнинг ердан фойдаланиши ҳуқуқларини йўқолиши эркин ҳуқуқий муносабатлардан (давлат-райя) хусусий ҳуқуқий (эр эгаси - райя) соҳага ўтишига сабаб бўлди. ушбу ҳолат йирик ер эгаларининг қўшимча маҳсулотни эгаллаб олишига имкон берди. давлат даромадларининг камайиши қимматбаҳо металлар етишмаслигига олиб келди. xvii аср охирида давлат даромадга нисбатан 1,5 баробар кўп чиқиш қилди. бюджет дефицити 200 миллион ақчага етди. кумушнинг етишмаслигидан даромат қилиш мақсадида европалик савдогарлар фойдаланиб қолишди. империя қалбаки пулларга тўлиб кетди. ақча даражаси тушиб борди. ақча даражасини ушлаб қолиш учун порт йирик кумуш тангалар ва пиастрни (120 ақча) муомилага чиқарди. солиқларнинг барча тури ортди. бадал тўлаш системаси ва феодал зулми кучайди. давлат солиқларининг йиғилиши савдогар орқали бадалга бериларди. порт ҳақиқий ҳажмга яқин бўлган нархни эълон қилар ва кўпроқ нарх қўйганда сотар …

3 / 6

га деҳқонлар очиқдан очиқ бўйсунмасликка ҳаракат қилишди. солиқларни тўлашдан бош тортишди, султон амалдорларини ўлдиришди. усмонийлар империясида икки хил чиқишлар кўринади: деҳқонларни қишлоқлардан кетиб қолиши ва талаш кўринишидги қуролли кураш. тинч йўллар билан ўз турмуш шароитини яхшилай олмаган деҳқонлар қўлга қурол олишди. айниқса 1689 йил македонияда деҳқонларнинг карпоша бошчилигидаги қўзғолони йирик бўлди. одатда қишлоқ аҳолисининг қуролли чиқиши талаш кўринишида эди. деҳқонлар ўрмон ва тоғларга чиқиб анатолия ва румелияни қўрқувда ушлаб турди. улар тимар эгаларини ўлдирар, уларнинг мол мулкини талар уйларига ўт қўяр, қишлоқ ҳўжалик ускуналарини йўқ қилишар, чорвани олиб кетар ва бошқа деҳқонларни ўзига эргаштирарди. улар солиқ йиғувчиларга ҳужум қилардилар . болқондаги ушбу ҳаракатлар кенг тус олиб, табақавий ва миллий озоддик курашига айланиб гайдуклар ҳаракатига асос бўлди. шаҳарларда ҳам чиқишлар бўлди. иқтисодий қийинчиликлар, сиёсий аҳволни оғирлашуви ҳукмрон табақани яна xvii аср ii ярмида босқинчилик урушлари бошлашига сабаб бўлди. давлат бошқарувида асосий роль ўйновчи ҳарбий феодал қисм туркияда ушбу курашларга бошчилик қилди. …

4 / 6

йили польша билан, 1676-1681 йиллари россия билан бўлган урушларда усмонийлар ўзларининг асосий мақсади қилиб украинани танладилар. ички низолар сабаб польша портга украинанинг бир қисми ва коменец-подольск қалъасини берди. лекин чап қирғоқ украина россия таркибида эди ва уни туркия эгаллай олмади. 1681 йили богчасаройда тинчлик шартномаси тузилиб усмонийлар империяси ва россия чегараси этиб днепр белгиланди, лекин киев ва унинг атрофидаги ҳудудлар россияда қолди. 1683 йили туркия-австрия уруши бошланди. сабаб этиб венгерларнинг имре текели бошчилигида султонга ёрдам сўраб қилган мурожаати бўлди, икки ой мобайнида венгерлар шаҳарни ҳимоя қилди. польша қироли ян собесский 25 минг қўшин билан австрияликларга ёрдамга келди. 1683 йил 12 сентябрда турклар мағлубиятга учради. ушбу ғалаба 1684 йили «муқаддас лига» усмонийларга қарши иттифоқни тузилишига олиб келди. ушбу иттифоқга австрия, польша, венгрия, мальта, россия кирди. иттифоқчилар харкати муаффақиятли чиқди. туркия жанубий грецияни ташлаб чиқишга мажбур бўлди. болқонда озодлик кураши кучайди. 1696 йили пётр i азовни эгаллади. кейинги йили австрия саркардаси евгений …

5 / 6

аҳоли ўртасидаги аввалги фарқни сақлаш имконини йўқотди. султон ва феодаллар солиқ имтиёзлари бўйича ҳолатларни қувватлашни тўхтатишди. натижада мусулмон ва мусулмон бўлмаган маълум тоифалар, ер эгаларининг ва натижада феодал қарам деҳқонларнинг шаклланишига сабаб бўлди. қочоқ деҳқонлар ҳисобига шаҳар аҳолиси сони ошди. ҳунармандлар таркибини ўзгаришига бошқа бир ҳолат яничар ва бошқа аскарларнинг султон армиясининг касб уюшмаларига кириб келиши пулга бўлган эҳтиёж яничарларни ҳунар ва савдога мурожаат қилишга мужбур қилди. уларнинг яничарлар билан яқинлашиши бошқа ҳунарманддарга ҳам фойдали эди. чунки улар ўз исмларини ушбу корпус аскарлари қаторига қўшишар эди. бундай кадам баъзи солиқлардан қутилишига ва цех усталари ва шаҳар ҳокимиятлари билан муносабатига ўзгартириш киритар эди. яничар ҳунарманд цехлар ва шаҳар оқсоқоллари назоратидан озод эди. xvi аср бошида ҳукмрон тоифа таркибида янги гуруҳ пойтахт бюроктияси ажралиб турар эди. улар ҳокимият учун курашда бошқа рақибларни икки режага суяниб чиқарди. уларнинг савдога ва ер мулкларини кўпайтириш учун интилишлари давлат аппаратида коррупцияни гуллашига олиб келди. xvi аср …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "усмонийлар империяси xvii асрнинг ii ярми - xviii асрда"

усмонийлар империяси xvii асрнинг ii ярми - xviii асрда режа : 1. усмонийлар жамияти янги давр бошида. 2. xvii асрнинг иккинчи ярми -xviii асрда феодалларга қарши кураш. 3. кёпрюл - ислоҳотлари. 4. ижтимоий ҳаётдаги янги йўналишлар. 5. xviii асрда усмонийлар империясида ўзгаришларга уринишлар. 6. xviii асрда султон ҳокимиятининг сусайиши. 7. xviii асрнинг ii ярмида туркиянинг халқаро аҳволи. усмоний султонларнинг европа, осиё, африка мамлақатлари халқлари устидан ҳукмронлиги ҳарбий куч қудрат сабабли эди. империя вилоятлари ўртасидаги ички алоқалар халқларнинг ижтимоий-иқтисодий, этник, диний ҳаётдаги фарқлари сабабли чидамсиз эди. усмонийларнинг ҳарбий, феодал тартиботини зулми, истибдоди ривожланган халқларнинг хўжалик ва маданий ривожини тўхтатар эди. айниқса мусулмон бўлмаган греклар, ...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (37,0 КБ). Чтобы скачать "усмонийлар империяси xvii асрнинг ii ярми - xviii асрда", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: усмонийлар империяси xvii асрни… DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram