"sanoat iqtisodiyoti"

DOCX 6 pages 46.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.2 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

8 mavzu. “sanoat iqtisodiyoti” faniga kirish. har qanday fan o‘zining o‘rganish ob’ektiga ega bo‘ladi. shunday ob’ektning bo‘lishi u yoki bu fanning dunyoga kelishi, shakllanishi va rivojlanishining muxim shartidir. «sanoat iqtisodiyoti» fani xam uz ob’ektiga ega. uning ob’ekti umuman sanoat, xususan, o‘zbekiston sanoati hisoblanadi. shu bois eng avvalo, ushbu fanning ob’ekti hisoblangan sanoat xakidagi ta’limot bilan tanishish zururiyati tugiladi. sanoat ijtimoiy-iqtisodiy kategoriyadir. demak, sanoat ob’ektiv reallik (borlik)ning in’ikosi va yuksak umumlashmasidir. uning aloxida tarmoq, ya’ni ijtimoiy ishlab chiqarishning aloxida sohasi bulib yuzaga kelishi ishlab chiqarish kuchlari va ijtimoiy mehnat taksimotining rivoji bilan tarixiy jixatdan bog‘liqdir. sanoat xam ob’ektiv borlikning muxim xodisalari qatorida ma’lum davr (vakt va fazo)da dunyoga kelgan, muayyan qonun va qoidalar asosida rivojlangan, ma’lum mikdor va sifatlarga, zarurat va imkoniyatlarga ega bo‘lgan xamda ziddiyatlar kurboni xam bo‘lgan. o‘zbekiston sanoati xam uz taraqqiyoti jarayonida qator boskichlarni bosib utgan. eng avvalo, uy sanoati ("ona kornidagi sanoat"), sungra, xunarmandchilik, ya’ni xonaki sanoat, …

2 / 6

davlatining vujudga kelishi bilan xunarmandchilik yana rivoj topgan. buxoro, samarkand, xiva, toshkent, shaxrisabz kabi shaxarlarning ishlab chiqarish munosabatlarida xunarmandchilik aloxida axamiyat kasb etgan. xviii asrning 60-70-yillarida angliyada ruy bergan sanoat tuntarilishidan keyin o‘zbekistonda asta-sekin manufakturadan mashinalashgan industriyaga o‘tish boshlandi. xomashyoga birlamchi ishlov beradigan sanoat sohalari (paxta tozalash, ipak tortish, vino, konserva, moy zavodlari) vujudga keldi. xix asr oxiriga kelib, o‘zbekistonda xunarmandchilikning 30 ga yakin turi rivojlangan. xx asr boshlarida esa xunarmandchilikning asosiy qismi artellarga, keyinchalik zavod va fabrikalarga, badiiy buyumlar korxonalariga aylantirilgan. xx asrda o‘zbekiston sanoatida juda katta o‘zgarishlar ruy berdi. agar asr boshlarida sanoat mahsulotining eng muxim turlaridan 5-10 xili (paxta tolasi, xom ipak, o‘simlik moyi, uzum vinosi, gitttt, ganch va boshqalar) ishlab chiqarilgan bo‘lsa, asr oxiriga kelib yuzlab-minglab turlari tayyorlanmokda. sanoat moddiy ishlab chiqarishning asosiy va etakchi tarmog‘idir. sanoatning vujudga kelishi va rivojlanishi ishchilar sonining oshishi va uning jamiyatdagi mavqe ko‘tarilishiga olib keladi. mustakillik davrida jamiyatni tarixiy jixatdan …

3 / 6

oyillarini, kadriyatlarini qaror toptiruvchi, yangi xayot uchun ilg‘or ko‘rashchi xislatlari bir butun bulib mujassamlashgan. sanoat taraqqiyotining muxim qonuniyatlaridan biri sanoat xodimlarining madaniy-texnikaviy, ma’naviy-ma’rifiy darajasi o‘sishi, ishlab chiqarish malakasi va tajribasining tinmay oshib borishidir. o‘zbekiston mehnatkashlarining bilim va ko‘nikmasi, ishlab chiqarish malakasi va maxorati, madaniy va ma’rifiy saviyasini yuqori darajaga ko‘tarish buyicha amalga oshirilayotgan ishlarda xam sanoatning yuqori o‘rin to‘tishini ko‘rish mumkin. sanoat — mamlakat mudofaa kobiliyatining moddiy asosi, el-yurtda tinchlik va barqarorlikni saqlashning muxim omili, kushni mamlakatlar mustakilligini, xamkorligi va birdamligini ta’minlovchi muxim sohadir. o‘zbekiston davlati mudofaasini kafolatlashda sanoatning roli bebaxodir. sanoat shunday tarmoqki, barcha mamlakatlarning siyosiy, iqtisodiy va tashkiliy intilishlari, ularning xo‘jalik jixatdan birlashishi, ya’ni iqtisodiy integratsiya tavsifida uz ifodasini topadi. natijada barcha mamlakatlarning tabiiy, mehnat va moliyaviy resurslaridan, fan -texnikaning barcha yutuqlaridan okilona foydalanish imkoniyatlari yuzaga keladi. sanoat, ayniksa, og‘ir sanoat — butun ijtimoiy ishlab chiqarishni idustrlashtirish muammolarini xal etish kalitidir. shu sababli jamiyatning moddiy-texnika asosini qaytadan ko‘rish …

4 / 6

alar beradi. ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotni jadallashtirishni ta’minlovchi buyuk xarakatlantiruvchi kuch — raqobat, ya’ni bellashuv, rakiblar ko‘rashi xam sanoat sohasida rivoj topadi. ilg‘or texnika va texnologiyalardan foydalanish, materiallarning yangi turlarini yaratish, mehnat unumdorligini oshirish, ishlab chiqarishdagi mahsulotlarning raqobatbardoshligini yuqori darajaga ko‘tarish, ishlab chiqarishning boshqa bir qator texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlarini yaxshilash asosida uning samaradorligini ko‘tarish uchun xarakat va boshqa mehnat an’analari xam avvalo, sanoat sohasida vujudga keldi va kelmokda. mustakillikning afzalliklari va davlatning iqtisodiy siyosati sanoatning etakchi o‘rnini yanada oshirmokda. isloxotlarning asosiy yunalishlari va ularning echimini topish dastavval sanoat sohasida amalga oshirilmokda va yaxshi samara bermoqda. 1.1. «sanoat iqtisodiyoti» fanning predmeti va boshqa fanlar bilan bog‘liqligi. ishlab chiqarish va bozorni okilona tashkil etish, ularning samaradorligini, natijaliligini oshirmok uchun jamiyatning umumiy iqtisodiy qonunlarini bilish, xo‘jalika raxbarlik qilishning ilmiy asoslarini chukur egallash zarur. iqtisodiyot sohasida ruy berayotgan barcha vokeliklardan xabardor bo‘lish, ularning moxiyati va axamiyatini to‘g‘ri tushunish, iqtisodiy muammolarni okilona xal etish korxonalar, firmalar, tarmoqlar va …

5 / 6

adi, unga xos qonun va qoidalarni o‘rganish. «iqtisodiy nazariya» — insonlarning ishlab chiqarish munosabatlarini ishlab chiqaruvchi kuchlar bilan o‘zaro alokada o‘rganuvchi fandir. bu fan kishilik jamiyati taraqqiyotining turli boskichlarida moddiy ne’matlar ishlab chiqarish, taksimlash va iste’mol qilishni boshqarish qonunlarini, shuningdek, ulardan amaliy faoliyatda foydalanish yullarini o‘rganish. lekin «iqtisodiy nazariya» xalq xo‘jaligining ayrim tarmoqlari va tarmoqlararo komplekslarida iqtisodiy qonunlarning namoyon bo‘lish, ruy berish shakllari va xususiyatlarini o‘rganmaydi. bu bilan aniq iqtisodiy fanlar shugullanadi. ana shunday fanlardan biri «sanoat iqtisodiyoti» fani hisoblanadi. bu fan jamiyatning iqtisodiy qonunlari va zaruriy qoidalari sanoat va uning tarmoqlari sohasida namoyon bo‘lishi, ruy berishi, to‘zilmaviy o‘zgarishlarning «falsafasini», boshqarishning ilmiy asoslarini, rejalashtirish va bashoratlashning metodologiyasi va metodikasini, fan-texnika taraqqiyotining asosiy yunalishlari, sanoat resurslarining moxiyati, axamiyati va turlari xamda ulardan foydalanishni yaxshilash shart-sharoitlari va sanoatning boshqa qator muammolarini o‘rganish. «sanoat iqtisodiyoti» fani bir qator iqtisodiy fanlar bilan chambarchas bog‘langan. ular jumlasiga «ekonomiks», «iqtisodiy nazariya», «makroiqtisodiyot», «mikroiqtisodiyot», «statistika», ayniksa, «iqtisodiy …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""sanoat iqtisodiyoti""

8 mavzu. “sanoat iqtisodiyoti” faniga kirish. har qanday fan o‘zining o‘rganish ob’ektiga ega bo‘ladi. shunday ob’ektning bo‘lishi u yoki bu fanning dunyoga kelishi, shakllanishi va rivojlanishining muxim shartidir. «sanoat iqtisodiyoti» fani xam uz ob’ektiga ega. uning ob’ekti umuman sanoat, xususan, o‘zbekiston sanoati hisoblanadi. shu bois eng avvalo, ushbu fanning ob’ekti hisoblangan sanoat xakidagi ta’limot bilan tanishish zururiyati tugiladi. sanoat ijtimoiy-iqtisodiy kategoriyadir. demak, sanoat ob’ektiv reallik (borlik)ning in’ikosi va yuksak umumlashmasidir. uning aloxida tarmoq, ya’ni ijtimoiy ishlab chiqarishning aloxida sohasi bulib yuzaga kelishi ishlab chiqarish kuchlari va ijtimoiy mehnat taksimotining rivoji bilan tarixiy jixatdan bog‘liqdir. sanoat xam ob’ektiv borlikning ...

This file contains 6 pages in DOCX format (46.2 KB). To download ""sanoat iqtisodiyoti"", click the Telegram button on the left.

Tags: "sanoat iqtisodiyoti" DOCX 6 pages Free download Telegram