zahiriddin muhammad bobur tavalludiga tadbir ssenariysi

DOC 13 стр. 63,0 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 63,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

zahiriddin muhammad bobur zahiriddin muhammad bobur (1483 – 1530) ulug’ o’zbek shoiri, mutafakkir, tarixchi va davlat arbobi; markazlashgan davlat va boburiylar saltanati asoschisi. zahiriddin muhammad bobur andijon (1483 y. 14 fevral)da tug’ildi. amir temurning beshinchi avlodi, farg’ona hukmdori umarshayxning farzandi. bobur 12 yoshda (1494) taxtga chiqdi. 1503-1504 yillarda afg’onistonni egalladi. 1519-1525 yillarda hindistonga 5 marta yurish qiladi. uch asrdan ortiq davom etgan (1526-1858 y.y.). boburiylar saltanatiga asos soldi dekabrda agra (1530 y. 26 dekabr)da vafot etdi. qabri keyinchalik vasiyatiga ko’ra qobulga ko’chirilgan. lirik merosi “qobul devoni” (1519)ga, 1528-29 yillarda “hind devoni” ga jamlangan. to’liq devon tuzgani haqida ma’lumot bor. she’rlarining umumiy hajmi 400 dan ortadi. shundan 119 g’azal, 231 ruboiy va tuyuq, qit’a, fard, masnaviy kabi janrlarda asarlar yaratgan. she’rlarini mavzu jihatidan oshiqona, ta’limiy, tasavvufiy, hasbi hol kabi turlarga ajratish mumkin. bobur she’riyati intellektual qalb izhori sifatida arqoqlidir. uning asarlari samimiy, ravon, usluban tugal va mushakkaldir. bobur ruboiy janrini turk …

2 / 13

arjima qilganlar. 1826-1985 yillar davomida “boburnoma” 4 marta ingliz (1826,1905,1921,1922), 3 marta fransuz boburning (187, 1980, 1985), 1 marta nemis (1878) tiliga o’girilgan. nashr qilingan yangi alifbo-“xatti boburiy”ni (1504) kashf qildi. unda asarlari she’rlar yozdi va qur’on ko’chirtirdi. boburning soliq ishlari haqida ma’lumot beruvchi “mubayyinul-zakot” (1521), aruz vazni haqidagi “risolai aruz” (1523-25) kabi asarlari bor. “aruz risolasi”da turkiy aruzning tabiati, taraqqiyoti va she’riy asarlardagi ko’rinishlari; aruzning 272 vazni va 21 bahriga ilmiy sharhlar berilgan. xoja ahror valining “volidiya” asarini o’zbekchaga she’riy tarjima qilgan. boburning “harb ishi”, “musiqa ilmi” nomli asarlar yaratgani haqida ham ma’lumot bor. ammo, ular topilgan emas. javohirlal neru, m.gandi, a.k.singxa, b.a.luniya kabi davlat va fan arboblari bobur va boburiylarning hindiston taraqqiyotidagi, jahon sivilizatsiyasidagi mavqeini haqqoniy e’tirof etgan. bobur ijodi bilan xorijiy olimlardan u.erskin, s.m.edvards, a.beverij, x. beverij, r.m.kaldekot, ch.stori, e.xolden, l.u.king. f.j.talbot, d.ross, j.elfiniston, i.mano; f.ko’prulu, z.mansuriy, a.k singxa, r.sharma, r.r.arat, h.boyir, sh.yorqin; n.ilminskiy, n.veselovskiy, a.samoylovich, m.sale, …

3 / 13

dirov, b.boyqobilov, x.sultonov, x.davron boburga bag’ishlab roman, qissa va dostonlar yaratdilar. bobur nomida xalqaro ilmiy eksriditsiya mavjud bo’lib, uning a’zolari bobur qadamjolari bo’ylab besh marta safar uyushtirdilar. ekspeditsiya materiallari asosida “bobur va uning jahon sivilizatsiyasida tutgan o’rni” memorial muzeyi tashkil qilinib, uning jamg’armasida bobur nomi bilan bog’liq 500dan ortiq kitob va manbalar bor. andijonda bog’i bobur tashkil qilinib, buyuk shoirning hoki keltirilgan ramziy qabr bor, ark ichi memorial kompleksi bobur yashagan davr haqida ma’lumot beradi. ruboylardan namunalar jonimdin o’zga yori vafodor topmadim, ko’nglumdin o’zga mahrami asror topmadim. jonimdin o’zga jonni dilafkor ko’rmadim, ko’nglum kibi ko’ngulni giriftor topmadim. usruk ko’ziga toki ko’ngul bo’ldi mubtalo, hargiz bu telbani yana hushyor topmadim. nochor furqati bila xo’y etmisham, netay, chun vaslig’a o’zumni sazovor topmadim. bore boray eshigiga bu navbat, ey ko’ngul, nechaki borib eshigiga bor topmadim. bobur, o’zungni o’rgatako’r yorsizki, men istab jahonni muncha qilib yor topmadim. * * * g’urbatu hijrong’a qoldim, oh …

4 / 13

zgorim ul qaro qoshdin yana. men hud ul tifli pariyvashg’a ko’ngul berdim, vale xonumonim nogahon buzulmag’ay boshdin yana. yuz yamonlig’ ko’rub andin telba bo’ldung, ey ko’ngul, yaxshilig’ni ko’z tutarsen ul parivashdin yana. balodur manga hajring, davodur manga vasling, itobing manga ofat, hadising manga darmon. darmon manga hadising, ofat manga itobing, vasling manda davodur, hajring manga balodur. chu bobur sanga quldur nazar qil anga zinhor, topilmas yana bir qul aningdek sanga, ey jon. ey jon sanga aningdek, bir qul yana topilmas, zinhor anga nazar qil, quldur sanga chu bobur. * * * ochilib ikki sochi yuziga yoyilmishlar, yoruq jahonni ko’zumga qarong’u qilmishlar. chag’ir bag’ri qonidur barcha ishq ahlig’a, zihi alarki, bu maydin dame oyilmishlar. ne qilsam aylama, ey yor, aybkim, menda jununi ishqu yigitlik bori qotilmishlar. salohg’a xirad ahli meni yovuq derlar, ko’rungki ushbu chechanlar yiroq yangilmishlar. ne sud ishni eldin yoshurmoq ey bobur, chu holatingni bori olam ahli bilmishlar. * …

5 / 13

i bir beri yondur. ne nav’ vasf qilay suvrating latofatini ki, husnunga sening, ey ruh, aql hayrondur. jafovu javr agar qilsa, boburo, netayin, ne ixtiyor manga, harne qilsa sultondur. * * * so’rma holimniki bo’ldum burnog’idin zorroq, jism jondin zoru jonim jismdin afgorroq. banda taqrir aylay olmon band-bandim dardini, yuz temur band o’lsa ondin bu erur dushvorroq. mastu bexudliq bila unrungni o’tkarding, darig’, ey ko’ngul, mundin beri bo’l bir nima xushyorroq. g’aflat uyqusidin uyg’on, gar tilar bo’lsang murod, kim yetar maqsadg’a har kim, bo’lsa ul bedorroq. o’lgali yettim, mening jonim g’amin ye, ey rafiq, dahr aro chun yo’q kishi sendin manga g’amxorroq. kelmas o’xshar zaxmating islohg’a, bobur, magar har davokim qildilar bo’ldung dag’i bemorroq. kim ko’rubtur, ey ko’ngul, ahli jahondin yaxshilig’, kimki ondin yaxshi yo’q, ko’z tutma ondin yaxshilig’. bu zamonni naf’i qilsam ayb qilma, ey rafiq, ko’rmadim hargiz, netayin, bu zamondin yaxshilig’. dilrabolardin yomonliq keldi mahzun ko’ngluma, kelmadi jonimg’a …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zahiriddin muhammad bobur tavalludiga tadbir ssenariysi"

zahiriddin muhammad bobur zahiriddin muhammad bobur (1483 – 1530) ulug’ o’zbek shoiri, mutafakkir, tarixchi va davlat arbobi; markazlashgan davlat va boburiylar saltanati asoschisi. zahiriddin muhammad bobur andijon (1483 y. 14 fevral)da tug’ildi. amir temurning beshinchi avlodi, farg’ona hukmdori umarshayxning farzandi. bobur 12 yoshda (1494) taxtga chiqdi. 1503-1504 yillarda afg’onistonni egalladi. 1519-1525 yillarda hindistonga 5 marta yurish qiladi. uch asrdan ortiq davom etgan (1526-1858 y.y.). boburiylar saltanatiga asos soldi dekabrda agra (1530 y. 26 dekabr)da vafot etdi. qabri keyinchalik vasiyatiga ko’ra qobulga ko’chirilgan. lirik merosi “qobul devoni” (1519)ga, 1528-29 yillarda “hind devoni” ga jamlangan. to’liq devon tuzgani haqida ma’lumot bor. she’rlarining umumiy hajmi 400 ...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOC (63,0 КБ). Чтобы скачать "zahiriddin muhammad bobur tavalludiga tadbir ssenariysi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zahiriddin muhammad bobur taval… DOC 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram