odil yoqubov, primqul qodirov va said ahmad ijodi

DOCX 16 стр. 37,4 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 37,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

mavzu: odil yoqubov, primqul qodirov va said ahmad ijodi mavzu: reja: 1. adabiyotga ilk qadam. 2. adib ijodida bolalik taassurotlari tasviri. 3. “muqaddas” - vijdon, burch, diyonat haqidagi qissa. 4. adibning tarixiy romanlari. 5. odil yoqubov – dramaturg. 6. tanqidchilik adib ijodi haqida. odil yoqubov 1927-yili qozog‘istonning turkiston shahridagi qarnoq (hozirgi otaboy) qishlog‘ida tug‘ilgan. ba’zi manba yoki hujjatlarda odil yoqubovning tug‘ilgan sanasi 1926-yil deb ko‘rsatilgan bo‘lishi mumkin. bunday ikki xillik urush yillari yozuvchining o‘zi ko‘rsatgan bir vatanparvarlik jasorati tufayli yuzaga kegan. u o‘sha suronli urush davrida tezroq frontga jo‘nash va vatan uchun olib borilayotgan hayot-mamot janglariga qo‘shilish uchun yoshiga bir yil qo‘shib yozdirgan ekan. adib biografiyasiga oid bu dalillar muallif asarlari uchun hayotiy zamin bo‘lib xizmat qildi. bolalik taassurotlari, hayotda ko‘rgan-kechirgan, ko‘nglida chuqur iz qoldirgan voqea-hodisalar “er boshiga ish tushsa...”, “muzqaymoq”, “diyonat”, “oqqushlar, oppoq qushlar”, “izlayman”, “adolat manzili”, “qaydasan, moriko?” asarlarida aks etdi. odil yoqubovni yozuvchi sifatida elga tanitgan “muqaddas” …

2 / 16

inasi” romani (1973) bo‘ldi. davrimizning ulkan adibi chingiz aytmatov “ulug‘bek xazinasi” romani haqida shunday yozadi: “bu yuksak va oliyjanob proza namunasi. badiiy quvvati jihatidan salmoqdor bu tarixiy roman meni larzaga soldi. bu esa yaxshi asarning birinchi alomati. bundan ham muhimi shundaki, romanni o‘qirkanman, ko‘nglimda turkiy xalqlarimiz tarixi uchun iftixor tuyg‘usi jo‘sh urdi”. mashhur shoh va olim ulug‘bek haqida asar yozish niyati o.yoqubov qalbida ancha ilgari tug‘ilgan edi. avvaliga u ulug‘bek to‘g‘risida bir biografik qissa yozgan bo‘lib, asardan ko‘ngli to‘lmagani uchun nashr ettirmagan edi. shu orada “izvestiya” gazetasida mashhur adabiyotshunos olim i. andronikovning bir maqolasi bosilib chiqadi. maqolada mirzo ulug‘bekning katta kutubxonasi bo‘lganligi va u olim quvg‘inga uchragan paytda qaergadir yashirilganligi, lekin o‘sha bebaho xazina izsiz yo‘qolib ketishi mumkin emasligi yozilgan edi. go‘yo shu maqola turtki bo‘lib, o. yoqubov o‘z asarini mirzo ulug‘bekning o‘lmas ma’naviy xazinasi uchun kurash haqidagi roman darajasiga ko‘taradi. odil yoqubov o‘z romanida mirzo ulug‘bekning adolatli sulton va …

3 / 16

i. yozuvchi qahramonni turli voqealar oqimida gavdalantirar ekan, ular ta’sirida personaj qalbida, ongida qanday o‘zgarishlar sodir bo‘lganligi, qanday o‘y-fikrlar tug‘ilganini ham tasvirlab boradi. shu tariqa kitobxon ko‘z o‘ngida ulug‘bekning hazin kechinmalari, iztiroblari, kitoblarni saqlab qolishdek muqaddas burchini unutmaganligi, ular haqida qayg‘urishi, kurashishi o‘zaro aloqadorlikda namoyon bo‘ladi. qahramonning so‘zlashish tarzida ham davr ruhi yaqqol seziladi. “ulug‘bek xazinasi”ning tasvir maromi ko‘pgina tarixiy asarlardan farqli o‘laroq xiyla tezkor, shiddatli. asarda o‘tkir dramatik lavhalar, ichki ruhiy kechinmalar, xarakterlar va g‘oyalarning oshkora to‘qnashuvi asosiga qurilgan yorqin epizodlar ko‘p. bir tomondan, romanda biz talay kuchli ruhiy kolliziyalar tasvirini o‘qiymiz. ulug‘bek iztiroblari, abdullatifning ota o‘limidan keyingi vasvasayu ruhiy qiynoqlari, xususan, bog‘dagi so‘nggi kechadagi dahshatli holati keskinligi bilan berilgan. ikkinchi tomondan, yozuvchi xarakterlararo to‘qnashuvlar tasviriga katta e’tibor qaratgan. ulug‘bekning shayx nizomiddin bilan ilmiy musohabasi, o‘g‘li abdullatif bilan yuzma-yuz to‘qnashuvi, ali qushchi bilan mavlono muhiddin orasidagi dahanaki janglar – bular shunchaki olishuvlar bo‘lmay, turli g‘oya, e’tiqodlarning kurashidir. yozuvchi ulug‘bek …

4 / 16

inavergan. romanning o‘rtalarida asosiy qahramon dushmanlari tomonidan o‘ldiriladi. shu voqea tasviridan keyin chingiz aytmatov hafsalasi pir bo‘lib, kitobni o‘qimay tashlab qo‘ygan. bir necha oy o‘tgandan keyin u istar-istamas kitobni yana o‘qishga tutinadi, lekin endi to asar oxirigacha qo‘lidan qo‘ymay qiziqib mutolaa qiladi. buning sababi shunda ediki, o. yoqubov ulug‘bek o‘limidan keyin ham uning xazinasi uchun bo‘lgan kurashlar tasvirini qiziqarli va ta’sirchan shaklda davom ettirish yo‘lini topgan edi. roman o‘rtalaridan o‘sha kurashning davomchisi sifatida tarix sahnasiga ulug‘bekning shogirdi ali qushchi chiqadi. uning faoliyati bilan bog‘liq holda kitoblar xazinasini saqlash yo‘lidagi xatti-harakatlar adolat va haqiqat tantanasi uchun kurash darajasiga ko‘tariladi. shunday qilib, asar o‘rtalarida bir asosiy qahramon o‘rniga ikkinchisini chiqarish, ularni yonma-yon tasvirlash, ya’ni polifoniya unsurlarini aralashtirish yo‘li bilan yozuvchi ma’rifat, adolat va haqiqat tantanasi uchun kurashlar hech bir zamonda so‘nmaganligi to‘g‘risidagi g‘oyani kitobxon qalbini larzaga soladigan darajada ifodalashga muvaffaq bo‘lgan. ulkan g‘oyaviy-badiiy qiymatiga ko‘ra “ulug‘bek xazinasi” romani uchun yozuvchi o‘zbekiston respublikasining …

5 / 16

saboqlarini yangicha badiiy kashf etishga muvaffaq bo‘ldi. ko‘pchilik o‘zbek tarixiy romanlaridagidan farqli holda yozuvchi bu asar markaziga abu ali ibn sino va abu rayhon beruniy obrazlarini qo‘yib, ularni deyarli bir xil bosh qahramonlardek yonma-yon tarzda tasvirlab boradi. shu yo‘l bilan u mazkur qahramonlarni mustaqil ong sohiblari, asosiy g‘oyaviy maksadni ifodalovchi timsollar sifatida namoyon qiladi. yagona asar doirasida bir necha shaxsning markaziy qahramonlardek harakat qilib, o‘ziga xos, mustaqil ong yoki ovoz egalari sifatida namoyon bo‘lishi mashhur rus adabiyotshunosi m. baxtin aniqlashicha, polifonik talqinni yuzaga keltiradi. bu qahramonlar xatti-harakatlarida, umuman, romanning deyarli boshidan oxirigacha zulmga nisbatan xalqning isyonkorlik ruhi sezilib turadi. oddiy xalk vakillarining buyuk olimlarga munosabatida haq va adolat matlabi rahnamodir. chunonchi, qarmatiylar haqida beruniy yozgan risolani abdusamad avval o‘ziniki deb e’lon qilib, dorga osiladi va shu yo‘l bilan ulug‘ olimni o‘limdan saqlab qoladi. roman oxirida ibn sino saroydan haydalib, juda xavfli vaziyatga tushib qolganida, qarmatiylar vakili malikul sharob uni qutqarib …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "odil yoqubov, primqul qodirov va said ahmad ijodi"

mavzu: odil yoqubov, primqul qodirov va said ahmad ijodi mavzu: reja: 1. adabiyotga ilk qadam. 2. adib ijodida bolalik taassurotlari tasviri. 3. “muqaddas” - vijdon, burch, diyonat haqidagi qissa. 4. adibning tarixiy romanlari. 5. odil yoqubov – dramaturg. 6. tanqidchilik adib ijodi haqida. odil yoqubov 1927-yili qozog‘istonning turkiston shahridagi qarnoq (hozirgi otaboy) qishlog‘ida tug‘ilgan. ba’zi manba yoki hujjatlarda odil yoqubovning tug‘ilgan sanasi 1926-yil deb ko‘rsatilgan bo‘lishi mumkin. bunday ikki xillik urush yillari yozuvchining o‘zi ko‘rsatgan bir vatanparvarlik jasorati tufayli yuzaga kegan. u o‘sha suronli urush davrida tezroq frontga jo‘nash va vatan uchun olib borilayotgan hayot-mamot janglariga qo‘shilish uchun yoshiga bir yil qo‘shib yozdirgan ekan. adib biografiyasi...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (37,4 КБ). Чтобы скачать "odil yoqubov, primqul qodirov va said ahmad ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: odil yoqubov, primqul qodirov v… DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram