qobiliyatlar va shaxsning kasbiy shakllanishi

DOCX 15 pages 43.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.4 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

7-qobiliyatlar va shaxsning kasbiy shakllanishi. mashg‘ulotning maqsadi: qobiliyat haqida talabalarga tushuncha berish, ularda qobiliyat, talant haqidagi bilimlarni shakllantirish tushunchalar va tayanch iboralar: qobiliyat, qobiliyatning sifat miqdor tavsifi, talant, geniy, daholik. asosiy savollar: 1. qobiliyatlar to‘g‘risida umumiy tushuncha. 2. qobiliyatlarning sifat tavsifi. 3. qobilityaning tuzilishi. 4. talantning paydo bo‘lishi va tuzilishi. asosiy o‘quv materiali qisqacha bayoni: xaridor do‘konda tovarlarni ko‘zdan kechirayotib, bir xil matodan tayyorlanganiga qaramay, ularga har xil baho beradi, bir tiquvchini maktaydi, ikkinchisiga esa e'tirozlar bildiradi. shuningdek, ularga ba'zi bir takliflar beradi, tashqi ko‘rinishi bejirim bo‘lishi, chidamliligi oshishi to‘g‘risida mulohazalar yuritadi, ya'ni ulardan birisi qoniqtiradi, ikkinchisi esa ijobiy baho olish imkoniyatidan mahrum bo‘ladi. talabalar har xil turdagi tanlovlarda, olim’iada va universiadada ishtirok etadilar, ulardan bittasi muvaffaqiyatga erishadi, hatto g‘oliblikni qo‘lga ham kiritadi. bu psixologik hodisa yoki voqyelik nimadan dalolat ekanligini aniqlash orqaligina bilim darajasi, qobiliyat ko‘rsatkichi, muvaffaqiyat mexanizmi, malaka yoki ko‘nikmalar barqarorligi yuzasidan mulohaza yuritish mumkin, xolos. qobiliyatlar to‘g‘risida …

2 / 15

yicha «o‘rtamiyona» talaba keyinchalik ijobiy tomonga o‘zgarishi, boshqa soha (tarmoq)da yuksak natijalarga erishishi, hatto mutaxassisligiga yondosh ixtisoslikda o‘zini ko‘rsatishi mumkin. ta'lim va ijtimoiy turmushda uquvsiz, «yaroqsiz» deb baholangan insonlar keyinchalik bironbir sohaning yetakchi mutaxassisi sifatida elga tanilishi, yuqori lavozim egallashi, tadbirkor shaxs sifatida kamol to’ishi hodisasi tajribada ko‘‘ uchraydi. shuning uchun bilim, ko‘nikma va malakalarni egallash (o‘zlashtirish) jarayonida qobiliyatlar namoyon bo‘lsada, lekin ular bilim, ko‘nikma, malakalarga bevosita taallukli emasdir. xuddi shu boisdan, ular birbiri bilan o‘zaro munosabat va nisbatan nuqgai nazardan tahlil qilinganida qobiliyatlar bilan bilimlar, qobiliyatlar bilan ko‘nikmalar mohiyat, mazmun, ma'no jihatidan birbiridan tafovut qiladi. ushbu psixologik hodisa obrazliroq qilib tushuntirilganida, bilim ko‘nikma, malaka mashkdanish tufayli egallaniladigan aniq voqyelik deb tasavvur qilinsa, qobiliyatlar shaxsning ruhiy olamidagi hali ro‘yobga chiqmagan imkoniyatidir. masalan, talabaning o‘qishga kirishi u mutaxassis sifatida kasbiy kamolot uchun imkoniyattarzida gavdalanishi kabi (uning intilishi, ob'ektiv va sub'ektiv muhit, salomatligi va boshqalar), shaxsning qobiliyatlari kasbiy bilim, ko‘nikma va malakalarni …

3 / 15

ar — imkoniyatlar tizimidan tashkil to’gan bo‘lib, u yoki bu faoliyatidagi zaruriy mahorat darajasi haqiqat hisoblanadi. insonda namoyon bo‘layotgan tasviriy san'at qobiliyati uning rassom sifatida shakllanishiga kafolat bera olmaydi. rassomlikni egallashi uchun maxsus ta'lim berilishi, tabiatga o‘zgacha munosabati, idrok qilish xayoloti, shaxsiy fazilati, salomatligi, matolar, mo‘yqalamlar, bo‘yoqlar, moslama asboblar va boshqalar muhayyo bo‘lishi lozim. ta'kidlab o‘tilgan vositalar, shartsharoitlarsiz tasviriy san'at qobiliyatlari taraqqiy etmay turiboq, ilk ko‘rinishidayoq so‘na borishi mumkin. ijtimoiytarixiy taraqqiyot ‘allasida bunday hodisalar sonsanoqsiz bo‘lib o‘tganligi hyech kimga sir emas, albatta. psixologiya fani qobiliyatlar bilan faoliyatning muhim jabhalari bo‘lmish bilim, ko‘nikma va malakalarning aynan bir narsa ekanligini rad etar ekan, ularning birligini e'tirof qiladi. shuning uchun qobiliyatlar faqat faoliyatda ro‘yobga chiqadi, lekin shunda ham aynan shu qobiliyatlarsiz amalga oshirilishi amri mahol faoliyat ko‘rinishlaridagina aks etadi, xolos. agar shaxs rasm solishga hali o‘rganmagan bo‘lsa, mabodo u tasviriy faoliyatning malakalarini uddalay olmasa, uning tasviriy san'atga nisbatan qobiliyatlari yuzasidan mulohaza yuritishga o‘rin …

4 / 15

af bo‘lgan juda ko‘‘ allomalarning nomi olamda mashhur, chunonchi, albert eynshteyn (nisbiylik nazariyasi asoschisi), nikolay lobachevskiy (yangi geometriya yo‘nalishi asoschisi) va boshqalar o‘qishida genial olim bo‘lib voyaga yetishishi dalolatnomasi yo‘q edi. qobiliyatlar bilim, ko‘nikma va malakalarda aks etmaydi, balki ularni egallash dinamikasida namoyon bo‘ladi. faoliyat uchun zarur bo‘lgan bilim va ko‘nikmalarni o‘zlashtirish jarayonida yuzaga chiqadigan farqlar, qobiliyatlar mulohaza yuritish imkonini beradi. demak, shaxsning faoliyatini muvaffaqiyatli amalga oshirish sharti hisoblangan, bilim ko‘nikma va malakalarni egallash dinamikasida yuzaga chiqadigan farqlarda namoyon bo‘ladigan individual psixologik xususiyati qobiliyatlar deyiladi. ushbu xususiyatni aniqdash uchun ba'zi bir omillarni taxdil qilish maqsadga muvofiq; a) shaxsning muayyan sifatlari yig‘indisi belgilangan vaqt oralig‘ida egallagan faoliyati talablariga javob bersa, unda mazkur faoliyatga nisbatan qobiliyati mavjuddir; b) inson shunday holatlarda faoliyat talabiga javob bera olmasa — psixologik sifatlar, ya'ni qobiliyatlar mavjud emasdir (juda zaifdir). lekin bunday xususiyatli shaxs ko‘nikma va malakalarni egallay olmaydi degan ma'no anglatmaydi, biroq ularni egallash vaqti cho‘zilib …

5 / 15

shish, bir - biriga ta’sir etish, boshkalarni tushinish, odamlar urtasida kontakt urnatish va rivojlantirish jaraeni. muloqot hayot kechirishning bir shaklidir. 2. muloqotning o`zaro birgalikdagi harakati va kommunikativ jihatdan tashqarida uning pertseptiv jihati munosabat ishtirokchilarining uning jarayonida amalga oshiriladigan o`zaro idrok etish yuzaga keladi. taniqli psixolog s. l.gubinshteyn shunday deb yozgan edi: “kundalik hayotga odamlar bilan muomalaga kirisharkanmiz, biz ularning xulq - atvoriga mo`ljal olamiz. negaki biz ularning tanqidiy ma’lumotlariga ma’lumotlari mohiyatini go`yo o`qib ya’ni mag`zini chaqib chiqamiz va shu yo`sinda kontekstda mujassamlashadigan matnning ichki psixologik jihati mavjud bo`lgan mazmunini aniqlaymiz”. bunday o`qish naridan beri tez yuz beradi, chunki tevarak atrofdagilar bilan muomala jarayonida avtomatik tarzda amal qiladigan psixologik ichki ma’no hosil bo`ladi. muomala prioretiv jihati bu kishining kishi tomonidan idrok etilishi, tushunilishi va baholanishi demakdir. identifikatsiyalash - bir kishi ikkinchi kishini uning ta’rifini o`z ta’rifiga anglanilgan yoki anglanilmagan tarzda o`xshatilishi orqali tushinish usulidir. shaxslararo idrok etish jarayonida teskari aloqa, xabar …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qobiliyatlar va shaxsning kasbiy shakllanishi"

7-qobiliyatlar va shaxsning kasbiy shakllanishi. mashg‘ulotning maqsadi: qobiliyat haqida talabalarga tushuncha berish, ularda qobiliyat, talant haqidagi bilimlarni shakllantirish tushunchalar va tayanch iboralar: qobiliyat, qobiliyatning sifat miqdor tavsifi, talant, geniy, daholik. asosiy savollar: 1. qobiliyatlar to‘g‘risida umumiy tushuncha. 2. qobiliyatlarning sifat tavsifi. 3. qobilityaning tuzilishi. 4. talantning paydo bo‘lishi va tuzilishi. asosiy o‘quv materiali qisqacha bayoni: xaridor do‘konda tovarlarni ko‘zdan kechirayotib, bir xil matodan tayyorlanganiga qaramay, ularga har xil baho beradi, bir tiquvchini maktaydi, ikkinchisiga esa e'tirozlar bildiradi. shuningdek, ularga ba'zi bir takliflar beradi, tashqi ko‘rinishi bejirim bo‘lishi, chidamliligi oshishi to‘g‘risida mulohaz...

This file contains 15 pages in DOCX format (43.4 KB). To download "qobiliyatlar va shaxsning kasbiy shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: qobiliyatlar va shaxsning kasbi… DOCX 15 pages Free download Telegram