byudjetlashtirish va xarajatlarni nazorat qilish

DOCX 16 pages 67.2 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.2 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

7(b)-mavzu : byudjetlashtirish va xarajatlarni nazorat qilish reja .1. byudjetlashtirish va uning korxona faoliyatini rejalashtirishda tutgan o‘rni 2. bosh byudjet, uning tarkibi va tuzish tartibi 3. moslashuvchan va statik byudjet, ularni tuzish asoslari 4. korxonaning ishlab chiqarish dasturini ishlab chiqish 5. xarajatlar va mahsulot tannarxini rejalashtirishning xususiyatlari «byudjet» atamasi keng ma’noda, davlat miqyosida iqtisodiy siyosatni ishlab chiqish, yalpi ichki mahsulotning qiymatini taqsimlash va qayta taqsimlash natijasida hukumat ixtiyorida markazlashgan pul fondlarining, korxonalar ixtiyorida esa markazlashmagan pul fondlarining shakllanishi va ulardan oqilona foydalanishrni anglatadi. tor ma’noda esa, «byudjetlashtirish» atamasi shu paytgacha faqatgina biznes - rejalashtirish bilan cheklangan edi taraqqiy etgan mamlakatlar boshqaruv hisobida rejalashtirish jarayonini ta’riflash uchun «byudjetlashtirish» atamasidan keng foydalaniladi. byudjetlashtirish korxonaning ma’lum davrga mo’ljallangan moliyaviy - xo‘jalik faoliyatini rejalashtirish hisoblanadi. byudjetlashtirishning afzalligi korxona moddiy, mehnat va moliyaviy resurslarini uzoq, qisqa va o’rta muddatli rejalashtirish, raqobatchilarning xatti - harakati, ishlab chiqarilgan mahsulotlarga bo‘lgan bozor talablarini o’rganishda o’z ifodasini topadi. byudjetlashtirishda …

2 / 16

ish jarayonida quyidagi vazifalarni amalga oshirish nazarda tutiladi: — korxonaning maqsadlariga erishishini ta’minlovchi xo‘jalik muomalalarini rejalashtirish; — barcha darajadagi rahbarlarni o’zlari javobgar markazlar maqsadiga erishishlarida rag‘batlantirish; — turli xil bo‘linmalar faoliyatini muvofiqlashtirish. bunda bo’linmalar hodimlarining manfaatlari e’tiborga olinadi; — korxona joriy faoliyatini nazorat qilish, belgilangan tartib- qoidalarga amal qilinishini ta’minlash; — javobgarlik markazlari va ular menejerlari oldiga qo‘yilgan rejalarning bajarilishini baholashda asos vazifasini o’tash; — menejerlar malakasini oshirishda ko’maklashish. quyida ushbu vazifalarga batafsilroq to’xtalamiz. rejalashtirish. ko‘pchilik hollarda, boshqaruv qarorlari bo‘yicha rejalar ishlab chiqarish dasturini tayyorlash jarayonida shakllantiriladi va byudjetlarni tuzishda mazmunan aniqlashtiriladi. muvofiqlashtirish. korxonaning har bir javobgarlik markazi boshqa javobgarlik markazlari ish jarayoniga ta’sir etadi va ularning faoliyatiga bog‘liq bo‘ladi. byudjetlarni tayyorlashda alohida faoliyat turlari o‘zaro muvofiqlashtiriladi, bunda barcha bo’linmalar kelishuv asosida, korxona umumiy maqsadidan kelib chiqib faoliyat ko’rsatadi. bu holatda ishlab chiqarish rejasini marketing bo‘limi rejasi bilan muvofiqlashtirish, jumladan, ishlab chiqariladigan mahsulotlar miqdorini rejalashtirilgan sotish hajmi va tayyor mahsulotlar …

3 / 16

qancha xomashyo va materiallar sotib olinadi; — sotish bahosi qanday belgilanadi, kelgusida qanday cheklovlarga rioya qilinadi va h.k. ushbu ma’lumotlar reklama. texnik xizmat ko’rsatish, ma’muriy va mehnatga haq to’lash xarajatlarini rejalashtirish hamda mahsulot sifatini samarali boshqarishga imkon beradi. rag‘batlantirish. byudjetlarni tuzish jarayoni javobgarlik markazlari rahbarlari maqsadini amalga oshirishda muhim rag‘batlantirish vositasi bo’lishi mumkin. byudjetlarning rag‘batlantirish roli ko‘proq menejerlarni uz bo’linmalarida byudjetlarni tuzish jarayonida faol qatnashishlarida namoyon bo‘ladi. nazorat. puxta tayyorlangan byudjetlar haqiqiy erishilgan ko‘rsatkichlarni tahlil qilishda muhim manba hisoblanadi, shuningdek, ular byudjetlarni tuzish jarayonida kutilgan barcha o’zgarishlar natijalarini baholashni o‘z ichiga oladi. ■ hozirgacha korxonalar amaliyotida joriy natijalar utgan yil natijalari bilan taqqoslanib kelingan. ko‘pgina korxonalar ayni paytda ham taqqoslashning asosiy vositasi sifatida ushbu usuldan foydalanmoqda. ammo, bu tarixiy usul joriy yil uchun rejalash- tirilgan rivojlantirish dasturidagi o‘zgarishlarni aks ettirmaydi. haqiqiy ko‘rsatkichlarni byudjet ma’lumotlari bilan taqqoslash boshqaruv faoliyatida asosiy e’tiborni qaysi jihatlarga qaratish zarurligini belgilab beradi. haqiqiy erishilgan natijalar bilan …

4 / 16

ri baholash imkonini beradi. malakani oshirish. byudjetlar menejerlarning malakasini oshirishda ham ijobiy samara beradi, ya’ni menejerlar byudjetlarini - tuzishda o’z bo‘linmalari faoliyati to’g‘risidagi batafsil ma’lumotlarga, shuningdek, javobgarlik markazlari o’rtasidagi iqtisodiy munosabatlarni chuqur tahlil qilish imkoniyatiga ega bo’lishlari mumkin. bu esa korxona javobgar markazlariga ma’sul shaxslarni tayinlashda muhim ahamiyat kasb etadi. byudjetlashtirish samarali boshqaruv usullaridan hisoblanib, quyidagi xususiyatlarga ega: — korxonaning faoliyati bilan bo’linmalar faoliyatini kompleks rejalashtiradi; — byudjetlashtirish loyihasini ishlab chiqish imkonini yaratadi; — tuzilgan biznes-rejani tasdiqlaydi; — o’zgarib turuvchi ichki va tashqi salbiy omillarni bartaraf etishga ko’maklashadi. bozor munosabatlari sharoitida korxonalar kelgusida daromadlarini oshirishlari uchun o’zlarining faoliyatlarini istiqbolli rejalash-tirishlari zarur bo‘ladi. uning asosini byudjetlashtirish tashkil etadi. boshqaruv hisobining asosiy vazifasi hisoblangan va boshqaruv nazoratini ta’minlashda muhim bo’lgan rejalashtirish jarayoni quyidagi tamoyillarga tayanadi: — korxona tomonidan ishlab chiqilgan strategiyani amalga oshirish uchun o’rta va uzoq muddatli rejalarni amalga oshirish uchun maxsus dasturlar tuzish; —■zarur byudjet (smeta)lami ishlab chiqish. byudjetlarni ishlab …

5 / 16

aqsadini amalga oshirish bilan bog‘liq bo‘lgan taktik rejalami ifoda etadi. ular jumlasiga ishlab chiqarish rejasi, umumishlab chiqarish xarajatlari rejasi, moddiy texnika ta’minoti rejasi kabilar kiradi. taktik yoki o’rta muddatli rejalashtirish 3—5 yil muddatni qamrab olib, korxonaning uzoq muddatli maqsadlarga mo‘ljallangan dasturlarini ishlab chiqish yordamida amalga oshiriladi. mazkur rejalashtirishda korxona maqsadining resurslar bilan bog’liq jihatlari tahlil qilinadi va turli xil moliyaviy ko‘rsatkichlar o’rtasidagi mutanosibliklar aniqlanadi. strategik yoki uzoq muddatli rejalashtirishda korxonaning 5— 10 yil muddatga belgilangan rivojlantirish konsepsiyasi ishlab chiqiladi. bu konsepsiya korxonani bozorda barqaror holatni saqlash va o’z segmentiga ega bo‘lish, eksport imkoniyatlarini kengaytirish, to’lov qobiliyatini yaxshilash, foydani eng yuqori darajaga olib chiqish va rentabellikni oshirish kabi strategik maqsadlariga erishishini ta ‘minlaydi. strategik rejalar biznesni va tashkiliy tuzilmani belgilash, aniqlab olish bo’yicha tuziladigan bosh rejalar hisoblanib, alohida ehtiyoj bo’lmasa qayta tuzilmaydi. ularga yangi texnologiyalarni joriy etish, yangi bozorlarni o’rganish va haridorlarni jalb qilish kabilarni kiritish mumkin. uzoq va o’rta muddatli …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "byudjetlashtirish va xarajatlarni nazorat qilish"

7(b)-mavzu : byudjetlashtirish va xarajatlarni nazorat qilish reja .1. byudjetlashtirish va uning korxona faoliyatini rejalashtirishda tutgan o‘rni 2. bosh byudjet, uning tarkibi va tuzish tartibi 3. moslashuvchan va statik byudjet, ularni tuzish asoslari 4. korxonaning ishlab chiqarish dasturini ishlab chiqish 5. xarajatlar va mahsulot tannarxini rejalashtirishning xususiyatlari «byudjet» atamasi keng ma’noda, davlat miqyosida iqtisodiy siyosatni ishlab chiqish, yalpi ichki mahsulotning qiymatini taqsimlash va qayta taqsimlash natijasida hukumat ixtiyorida markazlashgan pul fondlarining, korxonalar ixtiyorida esa markazlashmagan pul fondlarining shakllanishi va ulardan oqilona foydalanishrni anglatadi. tor ma’noda esa, «byudjetlashtirish» atamasi shu paytgacha faqatgina biznes - rejalasht...

This file contains 16 pages in DOCX format (67.2 KB). To download "byudjetlashtirish va xarajatlarni nazorat qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: byudjetlashtirish va xarajatlar… DOCX 16 pages Free download Telegram