urush davri tanqidchiligi.

DOCX 4 pages 34.6 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.6 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

reja: 1. urush davri tanqidchiligi. 2. “qatog’on”ning ikkinchi to’lqini. 3. bu davrning faol tanqidchilari urush tufayli sobiq ittifoq ichkarisidagi evakuatsiya qilingan olimlar bu yillarda respublikamizda turli fanlar, shu jumladan, filologiya va sharqshunoslik fanlari rivojiga katta hissa qo’shdilar. o’zbek adiblarining asarlarini tatar, ozarbayjon, qozoq, ukrain, belorus, rus va boshqa tillarga o’girish faollashdi. bu borada n.ivashev, s.somova, s.lepkin, m.sale, l.penkovskiy, v.lipko va boshqalar barakali mehnat qildilar. s.ayniy, oybek, g’.g’ulom, h.olimjon, a.qahhor, uyg’un, mirtemir, m.shayxzodalarning salmoqli asarlari dunyoga keldi. zamonaviy asarlar qatorida tarixiy asarlarga e’tibor kuchaydi. 1943-yil dekabrida moskvada o’zbek adabiyoti va san’ati kunlari bo’lib o’tdi. h.olimjon, oybek, i.sultonovlarning «o’zbek xalqining adabiyoti», «o’zbek adabiyoti», «katta imtihon» singari maqolalarida, bir tomondan, bosib o’tilgan yo’lga qisqacha yakun yasaldi, ikkinchi tomondan, o’zbek adabiyotining urush davridagi ahvoli tahlil etildi. bu davrda, ayniqsa, dramaturgiyaga e’tibor ortdi. 1943—1944-yillarda «muqanna» (h.olimjon), «jaloliddin manguberdi» (shayxzoda), «mahmud torobiy» (oybek), «ona» (uyg’un), «alpomish» (s.abdulla), «qaltis hazil» (uyg’un), «oftobxon» (yashin), «alisher navoiy» (uyg’un, izzat …

2 / 4

o davlat mukofotiga sazovor bo’lganiga e’tibor bermay, «navoiy* romanini zo’rama-zo’raki ravishda «fosh» etish, tanqid qilish hollari ro’y berdi. urush davrida folklor namunalari tadqiq etilgan qator ishlar dunyoga keldi. atoqli folklorshunos olim hodi zaripovning «o’zbek folklorida qahramonlik va vatanparvarlik» maqolasi bunga misol bo’ladi. m.shayxzoda fozil yo'ldosh o’g’iidan yozib olingan «shirin va shakar» dostoniga bitgan so’zboshi-maqolasida dostonnuig zamonaviy ahamiyatini ochib berdi. tanqidchilikda publitsistik ruh awalgi yillaiga nisbatan bir qadar yuqori bosqichga ko’tarildi. bu hoi 1944-yilda chop etilgan «armug'on» to’plamiga kiritilgan «otashin vataiparvar va talantli shoir* (oybek), «kamolot bosqichida* (i. sulton), «ibn sino va yangi falsafa» (ye.ye. bertels), «chambil qamali haqida» (h. zarif), «jang qo’shiqlari» (hamid g’ulom) singan maqolalarda davr ruhi aks etgan. i.rahimning «hayot buloqlari» romanidagi jiddiy nuqsonlar ochib tashlandi, beparvolik illatlari tanqid qilindi. 1948-yiida alisher navoiyning 500-yillik yubileyi keng nishonlanishi munosabati bilan qator maqola, lo’plam va tadqiqotlar nashr etildi. 50-yillarda s.azimovning «o’zbekistonda adabiy tanqidchilikning rivojlanishiga dolzarb vazifalari» maqolasi yozildi, unda o’zbek …

3 / 4

aniyat ministrining birinchi o’rinbosari bo’lib ishladi. h.abdusamatov faoliyatida abdulla qahhor bilan komil yashin hayoti va ijodini o’rganish katta o’rin tutadi. h.abdusamatov ijodiy faoliyatida muhim o’rin olgan san’atkor bu, shubhasiz, dramaturg komil yashindir. dramaturgiyaning nazariy masalalari bilan faol shug’ullanib borishi natijasida h.abdusamatov o’zbek dramaturgiyasining yirik tadqi-qotchilaridan biri «drama nazariyasi» nomli salmoqli asari maydonga keldi. u ikki jildlik «o’zbek sovet adabiyoti tarixi ocherki» (1961-1962), uch jildlik «o’zbek sovet adabiyoti tarixi» (1968-1972) nomli fundamental tadqiqotlar yuzaga kelishiga munosib hissasini qo’shdi. uning «o’zbek sovet satirasining ba’zi masalalari» nomli tadqiqoti (1960) o’zbek adabiyctidagi hajv muammolariga bag’ishlangan kitoblarning birinchisi sanaladi. hamza, s.ayniy, a.qodiriy, g’.g’ulom, a. qahhor hajviyotini keng miqyosda tadqiq qilgan olim 1968-yilda «olzbek sovet satirasi masalalari» nomli navbatdagi yirik kitobini nashr etdi. 1968-yiii h.abdusamatov «o’zbek sovet adabiyotida satira» mavzuida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. faol xizmatlari uchun olim «o’zbckistonda xizmat ko’rsatgan fan arbobi» degan yuksak unvonga sazovor bo’ldi. «traditsiya va novatorlik problemasi* va «yestetika va hayot» …

4 / 4

«lirika haqida mulohazalar» kabi maqolalari misolida tanqidiy tafakkurda jiddiy o’zgarish namunalari namoyon bo’ldi. 50-yillar tanqidi va adabiyotshunosligi rus hamda o’zbek adabiyot-lanning o’zaro aloqasi hamda fao] ta’sirini tadqiq etishga jiddiy e’tibor berdi. hatto o’rta maktabning o’zbek sinflari uchun yozilgan va nomi «0 zbek adabiyoti» deb ataluvchi darsliklar goh m.gorkiy, gohda v.mayakovskiy hayoti va ijodini yoritishdan boshlanguvchi edi. shu o’rinda «alpomish» dostoniga bo’lgan munosabat haqida ikki og’iz to’xtab o’tishga to’g’ri kcladi. «alpomish» dostoni muhokamasida nohaq fikrlar yanada chuqurlashtiriladi. dostonni tashviq va targ’ib qilib kelgan, uni ko’p marta qayta-qayta nashr qildirgan va bu nashrlarga kirish so’zi yozganlar, jumladan v.jirmunskiy va h.zaripovning «o’zbek xalq qahramonlik eposi» kitobi, oybekning «o’zbek poyeziyasi antologiyasi», m. shayxzodaning «alpomish» dostonining rus tilidagi (1949) nashriga yozgan maqolalari qoralanadi. afsuski, o’zbek xalq ijodiga bunday noto’g’ri munosabat matbuotda ancha vaqt davom etdi. ammo asta-sekin bunday nigilistik qarashlarga keskin zarba berildi. 1956-yilda «qizil o’zbekiston» gazetasida bosilgan «xalq ijodining o’lmas yodgori» maqolasi «alpomish» dostonining …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urush davri tanqidchiligi."

reja: 1. urush davri tanqidchiligi. 2. “qatog’on”ning ikkinchi to’lqini. 3. bu davrning faol tanqidchilari urush tufayli sobiq ittifoq ichkarisidagi evakuatsiya qilingan olimlar bu yillarda respublikamizda turli fanlar, shu jumladan, filologiya va sharqshunoslik fanlari rivojiga katta hissa qo’shdilar. o’zbek adiblarining asarlarini tatar, ozarbayjon, qozoq, ukrain, belorus, rus va boshqa tillarga o’girish faollashdi. bu borada n.ivashev, s.somova, s.lepkin, m.sale, l.penkovskiy, v.lipko va boshqalar barakali mehnat qildilar. s.ayniy, oybek, g’.g’ulom, h.olimjon, a.qahhor, uyg’un, mirtemir, m.shayxzodalarning salmoqli asarlari dunyoga keldi. zamonaviy asarlar qatorida tarixiy asarlarga e’tibor kuchaydi. 1943-yil dekabrida moskvada o’zbek adabiyoti va san’ati kunlari bo’lib o’tdi. h.olimjon...

This file contains 4 pages in DOCX format (34.6 KB). To download "urush davri tanqidchiligi.", click the Telegram button on the left.

Tags: urush davri tanqidchiligi. DOCX 4 pages Free download Telegram