topografik kartalarning shartli belgilari

PPT 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1462550837_62659.ppt мм 5 мм 500 3 1 слайд 1 topografik kartalarning shartli belgilari www.arxiv.uz www.arxiv.uz reja: kartografik shartli belgilar to’g’risida belgilar usuli belgilar turlari va ularning defrensiyatsiyalashtirish. www.arxiv.uz www.arxiv.uz kartadan foydalanish uchun uning mazmunini o’qib tushunish, ya’ni karta to’g’risida to’liq ma’lumot olish va kartani o’quvchanligini oshirish uchun kartani tili hisoblangan shartli belgilar to’g’risida to’liq tasavvurga ega bo’lmoq kerak. www.arxiv.uz www.arxiv.uz kartografik belgilar, shartli belgilardan mazmunini kengligi, aniq shakli, miqdor va sifat ko’rsatkichlari bilan hamda aniqlilik darajasi bilan farq qilib, kartografiyada legenda deb yuritiladi. www.arxiv.uz kartadagi belgilarning asosiy vazifasi tasvirlanayotgan voqea va hodislarning o’rnini, turi miqdori sifati zavod suv ombori gaz quvuri shahar o’rni aholi soni zavodning ishlab chiqarayotgan mahsuloti yetishtirilgan yalpi paxta hosili sho’r bosgan joylar quduq suvining sifati ko’mirning sifati tarqalish xususiyatlari aholi zichligi migratsiyasi shamollar harakati geologik jarayonlar www.arxiv.uz dastlabki kartalarda voqea va hodisalar suratlar yoki shakllar bilan tasvirlangan, bu esa kartani o’qishni osonlashtirgan. masalan, tog’ lar perspektiv …

umkin bo’lmay qoladi. shuning uchun bunday predmetlar (tafsilotlar) masshtabsiz belgilar bilan ko’rsatiladi. masalan, temir yo’llar, elektr, telefon simlari, gaz quvurlari va h.k.lar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz kartografik belgilarda xilma-xil ko’rsatkichlarni tasvirlashda geometrik shakllar eng ko’p ishlatiladi. masalan, to’rtburchak shaklining balandligi miqdor ko’rsatkichlarni, to’rtburchak shaklining yuzasi maydonni, kub hajmni, doira miqdor va sifat ko’rsatkichlarni ifodalaydi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz kartografik belgilar sistemasini o’rganuvchi semiotika fanidan (u uchta qismdan: sintaktika, semantika va pragmatikadan iborat) belgilarni modellashtirishda keng foydalanmoqda. bu sohada prof. a.a.lyutiyning xizmatlari katta.300 мм5 мм2,2 мм222,4 мм2 ммd=2,2 мм1,2 мм37,9 мм3d=22,4 мм kartografik belgilar shakli, kattaligi, holati, ranggi va strukturasi bilan bir-birilaridan farq qiladilar. chiziqli belgilar bilan juda ko’p voqea va hodisalar- daryolar, temir yo’llar va avtomobilь yo’llari, chegaralar, dengiz va ko’llarning qirg’oq chiziqlari va h.k. tasvirlanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz belgilar yordamida kartalarda absolyut ko’rsatkichlar tasvirlanganda ba’zan bir o’lcham birligidan ikkinchi o’lcham birligiga o’tish holatlari ham bo’ladi. masalan, 2 ta mamlakatda yetishtirilayotgan paxtani kartada …

chiqarish kerak. demak qozog’istonda 5 mm edi uni ildizdan chiqaramiz =2,2 mm ga teng bo’lib, tomonlari 2,2 mm bo’lgan kvadrat yasaladi, o’zbekistonni topish uchun 500 mm. ni ildizdan chiqaramiz =22,4 mm teng bo’lib, tomonlari 22,4 mm li kvadrat yasaladi. unda ham bu farq juda kattaligi sezilib tursa, ko’rsatkichlarni kubdan ( ) chiqarib kub shaklida ( ) tasvirlash mumkin. bunda birinchi ko’rsatkich ikkinchi ko’rsatkich bo’lib, tomonlari 7,94 mm bo’lgan kubga to’g’ri keladi. bu holatda shakllardagi farq kichikroq ko’rinadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz chiziqli belgilardan ham har xil holatlarda foydalanish mumkin. masalan, chiziqlar ingichka va yo’g’onligi bilan, rangi va chiziqning shakli bilan farq qilishi mumkin. maydonli belgilar esa rangi, maydonning ichidagi shaklari maydondagi chiziqlarning holati bilan farq qiladi. shu xususiyatlarni e’tiborga olish zarur. 3-rasm. belgilarni har xil ko’rinishda ishlatilishi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz kartografik belgilardan foydalanishda tasvirlanayotgan voqea va hodisalarning xususiyatlariga qaraladi. ba’zi voqea va hodisalar bir joyga tegishli bo’ladi, masalan, zavodning o’rni va uning ishlab …

lar orqali ko’rsatilishi. www.arxiv.uz 300 мм 5 мм 2,2 мм2 22,4 мм2 мм d=2,2 мм 1,2 мм3 7,9 мм3 d=22,4 мм www.arxiv.uz belgilar usuli bu usulda kartalardagi hamma voqea va hodisalar belgilar bilan ko’rsatiladi. topografik va obzor topografik kartalarda esa bu belgilar faqat sifatni anglatadi, ammo miqdor ko’rsatkichlarini ifodalamaydi. chunonchi, topografik kartada un zavodining binosigina shartli belgi bilan ifodalangan xolos. mavzuli kartalarda esa zavodning o’rnigina emas, uni ishlab chiqaradigan mahsulotini salmog’i (tonna yoki pul hisobida), undagi ishchilar soni, mahsulotini qaerlarga yuborilishi ham ko’rsatilishi mumkin. ta’kidlaganimizdek, mayda masshtabli mavzuli kartalarda ishlatiladigan belgilar topografik kartalardagi belgilardan shakli, mazmuni jihatidan farq qiladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz belgilar usulida voqea va hodisalarning geografik o’rni, miqdori va sifati ko’rsatilib, ular geometrik, badiiy, harfli va ko’rgazmali bo’ladi. geometrik belgilardan sodda shakllar (aylana, kvadrat, to’rtburchak, uchburchak, kub, romb, sektor, parallellogram va boshqalar) tanlanadi. chizish va esda saqlash hamda taqqoslash oson bo’lgani uchun bu usul kartografiyada juda keng qo’llaniladi. oddiy …

arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz ko’rgazmali belgilar voqea va hodisalarning shakllaridan iborat bo’lib, karta o’qishini ancha osonlashtiradi, lekin bunda geometrik aniqlik uncha sezilmaydi. bu usuldan targ’ibot va tashviqot kartalarida ko’proq foydalaniladi. ob’ektlar belgilarda tasvirlansa, ob’ektni haqiqiy o’rni muayyan shaklning markazi bo’lishi kerak. lekin ba’zi kartalarda ob’ekt o’z o’rnidan bir oz siljigan holatda ham bo’ladi. bu usulni geografik kartalarda qo’llash birmuncha murakkabroq. o’rta yoki oliy yquv yurt kartalarini yoxud ilmiy ma’lumotnoma tipidagi kartalarni tuzishda belgilarning bir xil variantlarni ishlatish to’g’ri emas, chunki ob’ektlarning eng kichik va eng katta ko’rsatkichlar orasidagi farq katta bo’lsa belgilardan foydalanish qiyinlashadi. voqea va hodisalar absolyut (mutlaq) va nisbiy miqdorda tasvirlanadi. absolyut ko’rsatkichlar belgining uzunlik, maydon va hajm o’lchamlarida berilishi mumkin. ko’rsatkichlar uzunlik o’lchamida berilsa, uni o’qish va taqqoslash oson, ya’ni o’lchagich yoki chizg’ich bilan aniqlab masshtab asosiga ko’paytirilsa, ko’rsatkichning miqdori ma’lum bo’ladi. bu usul qo’llanilganda masshtab asosi oldindan belgilanib olinadi, ya’ni 1000 tonna mahsulot 1 mm uzunlikka …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "topografik kartalarning shartli belgilari"

1462550837_62659.ppt мм 5 мм 500 3 1 слайд 1 topografik kartalarning shartli belgilari www.arxiv.uz www.arxiv.uz reja: kartografik shartli belgilar to’g’risida belgilar usuli belgilar turlari va ularning defrensiyatsiyalashtirish. www.arxiv.uz www.arxiv.uz kartadan foydalanish uchun uning mazmunini o’qib tushunish, ya’ni karta to’g’risida to’liq ma’lumot olish va kartani o’quvchanligini oshirish uchun kartani tili hisoblangan shartli belgilar to’g’risida to’liq tasavvurga ega bo’lmoq kerak. www.arxiv.uz www.arxiv.uz kartografik belgilar, shartli belgilardan mazmunini kengligi, aniq shakli, miqdor va sifat ko’rsatkichlari bilan hamda aniqlilik darajasi bilan farq qilib, kartografiyada legenda deb yuritiladi. www.arxiv.uz kartadagi belgilarning asosiy vazifasi tasvirlanayotgan voqea va ...

Формат PPT, 2,0 МБ. Чтобы скачать "topografik kartalarning shartli belgilari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: topografik kartalarning shartli… PPT Бесплатная загрузка Telegram