axborot texnologiyalari va kommunikatsiya vositalari

DOCX 20 pages 33.2 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.2 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

5-mavzu axborotlarga ishlov berish,kiritish va chiqarish qurilmalari va ularning tasnifi . reja: 1.axborot-kommunikatsiya texnlogiyalari vazifalari. 2. axborotlarni uzatish usullari texnologiyalari vositalari. 3. axborot texnologiyalarini o‘rganish usullari. zamonaviy kommunikatsiya vositalari foydalanuvchilar uchun bir qancha xizmat turlarini taklif qiladi. dunyoning istalgan joyidagi vaqt va ob-havoni aniqlash, turli transport vositalarini harakatlanish va joylashish jadvalini (navigatsiya vositalari), chiptalarga buyurtma berish, qo‘ng‘iroqni avtomatik ravishda boshqa telefon yoki peydjerga oikazish, bir vaqtning o‘zida bir nechta shaxslarga malumot yuborish, avtomatik telefon raqamini aniqlash va qo‘ng‘iroq qiluvchining raqamini saqlash, avtomatik tarzda javob berish xizmatidan foydalanish, telefonni masofadan boshqarish, kompyuterga ulash va boshqa xizmatlar.axborot uzatish muhiti deb, kompyuterlar o‘rtasida axborot almashinuvini ta’minlovchi axborot yo‘llariga (yoki aloqa kanallariga) aytiladi. ko‘pchilik kompyuter tarmoqlarida (ayniqsa, mahalliy tarmoqlarda) simli yoki kabelli aloqa kanallari ishlatiladi, vaholanki, simsiz tarmoqlar ham mavjuddir. shuningdek, aloqa liniyalari yoki aloqa kanallari quyidagilarga bo‘linadi: analogli, raqamli, analog-raqamli. raqamli signal (aloqa kanallari) analog signalga ko‘ra ishonchli. ular yuqori sifatli axborot uzatishni, …

2 / 20

a aloqa kanallari quyidagilarga bo‘linadi: — past tezlikda (telegraf, ma’lumotlar uzatish tezligi 50-200 bod/s). eslatib o‘tamiz, 1 bps = 1 bit/s; — o‘rta tezligi (analog telefon, 300-9600 dan 56,000 bit/s); — keng polosali (ma’lumotlar uzatish tezligi 56000 bit/s dan ortiq). 1 baytda 8 bit ekan, tez exchange, masalan, 56,000 bit/s = 7 kb/s amalga oshirilishi mumkin. kompyuterlararo ma’lumotlarni almashish parallel yoki ketma- ket ravishda amalga oshirilishi mumkin. parallel ravishda ma’lumot yuborishda 1 bayt ma’lumot bir vaqtda yuboriladi.ketma-ket ravishda esa aksincha maiumot yuborishda 1 bayt ma’lumotning har bir boiagi (1 bit) kanal orqali ketma- ket yuboriladi. har ikkala usulda ham ma’lumotlami qabul qilish xuddi yuborish kabi parallel va ketma-ket amalga oshiriladi. tarmoq qurilmalarining o‘zaro aloqasida ma’lumotlarni uzatish usullari alohida ahamiyatga ega. ma’lumotlarni uzatishning uch usuli mavjud: • simpleks (bir tomonga yo‘naltirilgan) uzatish (televidenie, radio); simpleks usuldagi bog‘lanishda maiumotlar bir vaqtning o‘zida faqat bir tomonga uzatiladi. simpleks usul — bir tomonlama aloqa …

3 / 20

o‘g‘risida ogohlantiradi. so‘ngra simvol uzatiladi. uzatishning ishonchliligini aniqlash usun juftlilik bitidan foydalaniladi (agar simvoldagi birliklar soni toq bo‘lsa, juftlilik biti lga, aks holda 0 ga teng bo‘ladi). so‘nggi bit — «stop-bit» uzatish tugaganligi to‘g‘risida signal beradi. afzalliklari: uncha murakkab bo‘lmagan tizim; uncha qimmat bo‘lmagan (sinxronga nisbatan) interfeys uskunasi. kamchiliklari: o‘tkazish qobiliyatining uchdan bir qism xizmat bitlarini uzatishga sarflanadi (start/stop va juftlik bitini); sinxronga nisbatan uzatish tezligining uncha yuqori emasligi; xatolar ko'p bo‘lgan hollarda juftlik biti yordamida olingan axborotning ishonchliligini aniqlab boimaydi. asinxron uzatishdan ma’lumotlar vaqti-vaqti bilan alma- shinadigan va ma’lumotlarni uzatishning yuqori tezligi talab etilmaydigan tizimlarda foydalaniladi. ba’zi tizimlar juftlik bitidan simvol biti sifatida foydalanadi, axborotni nazorat qilish esa ma’lumotlar bilan almashish protokollari darajasida bajariladi (xmodem, zmodem, mnp). sinxron usuldan foydalanilganda ma’lumotlar bloklab uzatiladi. qabul qilgach va uzatgichning ishini sinxronlashtirish uchun blok oldidan sinxronlashtirish bitlari uzatiladi. so‘ngra ma’lumotlar, xatolarni aniqlash kodi va uzatishning tugaganligisimvoli uzatiladi. sinxron uzatishda maiumotlar ham simvollar, …

4 / 20

ted pair, stp) va himoyalanmagan, ya’ni ekranlashtirilmagan (unshielded twisted pair, utp); • koaksial kabellar (coaxial cable); • optik tolali kabellar ( fiber optic). kabelning har bir turi o‘z afzalliklari va kamchiliklariga ega, shuning uchun kabel turini tanlaganda hal qilinayotgan masalaning xususiyatini, shuningdek, alohida olingan tarmoq xususiyatini va avvaldan mavjud boigan barcha korxona standartlarining o‘rniga, 1995-yilda qabul qilingan eja/tia 586 (commercial building telecommunication cabling standard) standarti mavjud boiib, hozirgi vaqtda shu standartdan foydalaniladi. 0 ‘ralgan juftlik asosidagi kabellar. 0 ‘ralgan juft simlar hozirgi kunda eng arzon va eng ko‘p tarqalgan kabellarda ishlatiladi. o'ralgan juftlik asosidagi kabel tuzilishi ikkita mis sim dielektrik material bilan har biri alohida qoplanib, ular o‘zaro bir-biriga o‘ralgan, bunday juftliklarning bir nechtasi umumiy dielektrik (plastikli) gilofga olingan boiadi. u ancha egiluvchan va uni aloqa kanaliga yotqizish qulaydir. odatda, o‘ralgan juftlik sim kabel tarkibida 2 ta va undan kolp juftlikdan iborat boiishi mumkin himoyalanmagan o‘ralgan juftliklar tashqi elektromagnit shov- …

5 / 20

crossialk, chorraha yo‘nalishlar). tabiiyki, ekranlashtirilgan o‘ralgan juftlik, ekranlashtirilmagan juftlikka nisbatan narxi ancha qimmat bomadi, ulardan foydalanilganda maxsus ekranlashtirilgan ulovchi moslamalardan (razyom) foydalanish zarur. shuning uchun ekranlashtirilmagan o‘ralgan juftlikka nisbatan ekranlashtirilgan o‘ralgan juftlik kam uchraydi. hozirgi vaqtda o‘ralgan juftliklardan 100 mbit/s tezlikda axborot uzatish uchun ishlatilmoqda va uzatish tezligini 1000 mbit/s ga yetkazish ustida ish olib borilmoqda. ekranlashtirilmagan o‘ralgan juftli kabellarning (upt) eia/tia 568 standartiga ko‘ra yetti toifasi mavjud: • 1-toifadagi kabel - bu oddiy telefon kabeli (o‘ralmagan juft sim) boiib, u orqali faqat tovushni uzatish mumkin, axborotni emas. bu turdagi kabel texnik ko‘rsatkichlarida katta cheklovlar bor (to‘liq qarshiligi, o‘tkazish yoiagi, chorraha yo‘nalishi); • 2-toifadagi kabel — bu o‘ralgan juftlikdan iborat kabel boiib, axborotni 1 mgts. gacha chastota oraligida uzatish uchun moijallangan. kabel chorraha yo‘nalishlar darajasiga testlanmaydi. hozirgi vaqtda juda kam ishlatiladi. eia/tia 568 standard 1 va 2-toifadagi kabellarni ajratmagan; ■ 3-toifadagi kabel — bu kabel axborotlarni 16 mgts.gacha chastota oraliqda …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot texnologiyalari va kommunikatsiya vositalari"

5-mavzu axborotlarga ishlov berish,kiritish va chiqarish qurilmalari va ularning tasnifi . reja: 1.axborot-kommunikatsiya texnlogiyalari vazifalari. 2. axborotlarni uzatish usullari texnologiyalari vositalari. 3. axborot texnologiyalarini o‘rganish usullari. zamonaviy kommunikatsiya vositalari foydalanuvchilar uchun bir qancha xizmat turlarini taklif qiladi. dunyoning istalgan joyidagi vaqt va ob-havoni aniqlash, turli transport vositalarini harakatlanish va joylashish jadvalini (navigatsiya vositalari), chiptalarga buyurtma berish, qo‘ng‘iroqni avtomatik ravishda boshqa telefon yoki peydjerga oikazish, bir vaqtning o‘zida bir nechta shaxslarga malumot yuborish, avtomatik telefon raqamini aniqlash va qo‘ng‘iroq qiluvchining raqamini saqlash, avtomatik tarzda javob berish xizmatidan foydala...

This file contains 20 pages in DOCX format (33.2 KB). To download "axborot texnologiyalari va kommunikatsiya vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot texnologiyalari va komm… DOCX 20 pages Free download Telegram