boshqaruv hisobini turli tizimlarda joriy etish

DOCX 11 pages 62.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.5 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

4(b). mavzu. boshqaruv hisobini turli tizimlarda joriy etish. reja : 1. «lt» tizimi bo‘yicha boshqaruv hisobini tashkil etish 2. «avs» tizimi bo‘yicha boshqaruv hisobini tashkil qilish 3. «ska» tizimi bo‘yicha boshqaruv hisobini tashkil qilish 4. funksional qiymat tahlili usulini boshqaruv hisobida qo‘llash 1. «lt» tizimi bo‘yicha boshqaruv hisobini tashkil etish korxonalar faoliyatida ishlab chiqarish xarajatlarini optimal darajada kamaytirib, bozorbop va raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish muhim ahamiyatga ega. shu sababli, xo‘jalik yurituvchi subektlarda ishlab chiqarishni boshqarish va mehnatni tashkil qilishda rivojlangan mamlakatlar amaliyotida foydalanilayotgan ilg‘or usullardan biri sanalgan «lt» («jast-in-taym», ya’ni «aniq muddatda») tizimini qo‘llash ijobiy samara beradi. boshqaruv hisobini yuritishning «lt» tizimi xx asrning 70-yillarida yaponiyada «toyota» kompaniyasida joriy qilindi va «kanban», ya’ni «kartochka» yoki yozuvning vizual tizimi ma’nosida qo‘llanilib kelinmoqda. shuningdek, hozirgi vaqtda bu tizimdan jahonning sanoati rivojlangan ko‘pchilik mamlakatlarida muvaffaqiyatli foydalanilmoqda. «lt» tizimining muhim xususiyati mahsulotlarni yirik turkumlarda ishlab chiqarishdan voz kechish, buning o‘rniga uzluksiz buyurtma olingan vaqtdan …

2 / 11

vjud bo‘lishi salbiy holat hisoblanadi. sababi, ularni saqlashga ortiqcha xarajatlar talab etiladi, shuningdek, moddiy zaxiralarning to‘planib qolishi va moliyaviy resurslarning harakatsiz turishi korxona faoliyati samaradorligini so‘ndiradi va raqobatbardoshligini susaytiradi. bu tizimda ishlab chiqarish jarayonida muomalalarning qat’iy ketma-ketligi ta’minlanib, detallar, qismlar va materiallar faqat foydalanish zaruriyati tug‘ilgandagina xarid qilinadi. bu o‘z o‘rnida tugallanmagan ishlab chiqarish qoldig‘ini kamaytirish, tovar-moddiy zaxiralari hajmini eng kam darajaga keltirish va ishlab chiqarish buyurtmalarini oylar hamda haftalar bo‘yicha emas, balki kunlar va soatlar buyicha bajarishni kuzda tutadi. ushbu tizimni qo‘llash vaqtida korxona xarajatlarining bir qismi bevosita doimiy xarajatlar guruhidan o‘zgaruvchan xarajatlar tarkibiga o‘tadi. natijada, ma’muriy xarajatlar kamayib, bo‘linmalarning o‘z faoliyatlari natijalari uchun javobgarligi, o‘z navbatida esa moddiy manfaatdorligi ham ortadi. masalan, «lt» tizimi bo‘yicha ishlab chiqarishni tashkil etish sharoitida ishlab chiqarish liniyalarida ishchilar texnik xizmat, ta’mir va sozlash ishlarini ham bajarishlari kerak bo‘ladi, aslida bularni boshqa ishchilar bajarishlari va bilvosita xarajatlarga kiritishlari lozim edi. bu holat mahsulot …

3 / 11

uxgalteriya hisobining 21-sonli milliy standartiga binoan moddiy boyliklar harakati bo‘yicha buxgalteriya yozuvlari quyidagi tarzda amalga oshiriladi: 1. pudratchilardan moddiy zaxiralarning kelib tushishi: debet — «materiallar hisobi» schyotlari. 1010 kredit — «mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga tulanadigan schyotlar» schyoti. 6010 2. tovar - moddiy zaxiralar omborxonadan xisobdan chiqarishga berildi: debet — «asosiy ishlab chiqarish» schyoti. 2010 kredit — «materiallar hisobi» schyotlari. 1010 3. tayyor mahsulotlar omborga qabul qilindi: debet — «tayyor mahsulotlar hisobi» schyoti. 2810 kredit — «asosiy ishlab chiqarish» schyoti. 2010 4. tayyor mahsulotlarni junatish va sotish: debet — «sotilgan mahsulot (ishlar, xizmatlar) tannarxi hisobi» schyoti. kredit — «tayyor mahsulotlar hisobi» schyoti. ko‘plab firmalar sotib olishni tashkil etishda materiallarni xarid qilish bahosidan chetlanishlar hisobiga asosiy e’tiborni qaratadi. tegishli chegirishlar bilan katta miqdordagi materiallarni yoki past sifatli mahsulot sotib olish hisobiga, odatda, hisob-kitob bahosidan maqbul tarzda chetlanishlarga erishiladi. «lt» hisob tizimi sharoitida esa faqatgina sotib olish baholari darajasiga emas, balki materiallarning …

4 / 11

y tizimida bevosita xarajatlarga kiritiladigan ko‘pgina xarajatlar «lt» hisob tizimida bevosita xarajatlar tarkibiga kiritiladi (3.3-jadval). bundan tashqari, ishlab chiqarish samaradorligining e’tirof etilgan an’anaviy kursatkichlari (masalan, mahsulot ishlab chiqarish normasining bajarilishi va uskunalardan foydalanish koeffitsienti) «lt» hisob tizimidagi bahoni boshqarish tamoyillari doirasiga kiritilmaydi. bunday nomuvofiqlik: 1) korxonaning rejalashtirilgan zaruriy ehtiyojlarini inobatga olmasdan moddiy boyliklar zaxiralarining ortiqcha tuplanishiga sabab bo‘ladi; 2) me’yoriy ko‘rsatkichlar asosida samaradorlikni baholash natijasida sotish hajmi va mahsulot sifatiga qaraganda ishlab chiqarish hajmining ustuvorligiga bulgan e’tiborni kuchaytiradi. «lt» hisob tizimi quyidagi ko‘pgina afzalliklarga ega: — uni qoplash tovar-moddiy zaxiralarining ortiqcha tuplanishib qolishining oldini oladi; — korxona faoliyatida «lt» hisob tizimidan foydalanish olingan buyurtmalarni bajarilish imkoniyatlarini oshiradi, chunki bunda materiallarni xarid qilish va saqlashga kam vaqt sarflanadi. buyurtmalarni bajarish jarayonining soddalashishi aylanma mablag‘larning ham ancha tejalishini ta’minlaydi. bunday sharoitda ishlab chiqarish grafigi bo‘yicha ishlab chiqarilayotgan mahsulot hajmi qisqaradi. bu holat esa korxonaga bozor konyunkturasi talablaridan kelib chiqqan holda vaqtdan yutishga …

5 / 11

iralari uchun omborxonalar saqlashga sarflanadigan ma’muriy xarajatlar qisqaradi; — mahsulot sifatini oshirish hisobiga asosiy material xarajatlari qisqaradi; — yaroqsiz mahsulot ishlab chiqarish tufayli zarar ko‘rish ehtimoli va qayta ishlash xarajatlari kamayadi. shu bilan birga, «lt» hisob tizimi ishlab chiqarish hisobi xususiyatlariga ham ta’sir ko‘rsatadi. uni qo‘llash orqali bilvosita xarajatlarni kamaytirishga e’tibor kuchayadi. bunday hol xarajat turlari o‘rtasida turli taqsimot bazalaridan foydalanish zaruratini kamaytiradi, shu bilan birga xarajatlar kalkulatsiyasining aniqligi ortadi. 2 «avs»(eybisi) tizimi bo‘yicha boshqaruv hisobini tashkil qilish «avs» hisob tizimi(«ektivitiy-besed kosting») javobgarlik markazlari bo‘yicha tannarx hisob-kitobini «direkt-kosting» usulidagi kabi doimiy (feksed kosting) va o‘zgaruvchan (veraybl kosting) xarajatlarga bo‘lib hisobga olishni, ammo asosiy e’tiborni faoliyat turlari va funksional xizmatlarga qaratishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘yadi. umuman, «avs» tizimi faoliyat turlari bo‘yicha xarajatlar hiso-bini (xarajatlarning funksional hisobi) anglatadi «avs» tizimi bo‘yicha xarajatlar hisobi mazkur tizim bozor iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlar, jumladan yevropa va amerika korxonalari amaliyotida keng qo‘llaniladi. «avs» tizimi ustama xarajatlar …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshqaruv hisobini turli tizimlarda joriy etish"

4(b). mavzu. boshqaruv hisobini turli tizimlarda joriy etish. reja : 1. «lt» tizimi bo‘yicha boshqaruv hisobini tashkil etish 2. «avs» tizimi bo‘yicha boshqaruv hisobini tashkil qilish 3. «ska» tizimi bo‘yicha boshqaruv hisobini tashkil qilish 4. funksional qiymat tahlili usulini boshqaruv hisobida qo‘llash 1. «lt» tizimi bo‘yicha boshqaruv hisobini tashkil etish korxonalar faoliyatida ishlab chiqarish xarajatlarini optimal darajada kamaytirib, bozorbop va raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish muhim ahamiyatga ega. shu sababli, xo‘jalik yurituvchi subektlarda ishlab chiqarishni boshqarish va mehnatni tashkil qilishda rivojlangan mamlakatlar amaliyotida foydalanilayotgan ilg‘or usullardan biri sanalgan «lt» («jast-in-taym», ya’ni «aniq muddatda») tizimini qo‘llash ijobiy samara beradi...

This file contains 11 pages in DOCX format (62.5 KB). To download "boshqaruv hisobini turli tizimlarda joriy etish", click the Telegram button on the left.

Tags: boshqaruv hisobini turli tiziml… DOCX 11 pages Free download Telegram