ijodiy metod va uslub ijodiy metodning yuzaga kelishi romantizim realizm ijod tiplarining o’zaro aloqasi

DOC 70,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662581424.doc ijodiy metod va uslub ijodiy metodning yuzaga kelishi romantizim realizm ijod tiplarining o’zaro aloqasi oqimlar va ularning kelib chiqish sabablari ijodiy metod va uslub ijodiy metodning yuzaga kelishi romantizim realizm ijod tiplarining o’zaro aloqasi oqimlar va ularning kelib chiqish sabablari reja: 1. kirish 2. ijodiy metod va uslub ijodiy metodning yuzaga kelishi romantizim realizm ijod tiplarining o’zaro aloqasi oqimlar va ularning kelib chiqish sabablari badiiy uslub har bir yozuvchi-san’atkorning, har bir yetuk asarning, har bir davr adabiyotining o’ziga xos barcha xususiyatlarini qamrasa, badiiy metod muayyan guruhga mansub san’atkorlar ijodining umumiy va mushtarak barcha belgilarini o’zida tashiydi. bu xususiyat va belgilar hayot materialini tanlash, umumlashtirish, baholash, aks ettirish borasidagi umumiylik va ayni paytda, ana shu umumiylikning yakka shaxs (yozuvchi) talanti, qudrati ila “pishib yetilishidir”. ko’rinadiki, garchi uslub va metod bir-biriga o’xshamasa-da, lekin ular birlashganda, bir-biri bilan chatishganda voqye bo’ladilar, ana shundagina ular yaratish xislatiga, ta’sirdorlik fazilatiga, go’zallikni bunyod etishga qodirlik …

a” ham, “xamsa” ham, “o’tkan kunlar” ham, “o’zbek navoiyni o’qimay qo’ysa” ham asrlarni tan olmasdan, hamma avlodlarga estetik zavq ulashaveradi, insonni komillik yo’lida tarbiyalayveradi. chunki ularning hammasida ham hayot va inson mohiyatini tushunish, idrok etish, ezgulikni ulug’lash va uning amaliyotiga chorlash - bosh pafosdir, insoniyat tuyg’ulari tarbiyasi uchun o’lmas namunadir; ana shu sohadagi anglangan jihatlardan saboq olib, anglanmagan qirralarini kashf etish - adabiyot taraqqiyotining tuganmas, nihoyasi yo’q yo’nalishidir. shu mulohazalardan kelib chiqsak, hayot va insonning badiiy modelini yaratishning ikkita yo’li eng qadimgi davrdan bugungacha davom etib kelayotgani aniqlashadi va bu haqiqatni allomalar ham tasdiqlaydilar. jumladan, aristotel “poetika” asarida: “sofoklning aytishicha, u odamlarni qanday bo’lishi kerak bo’lsa shunday tasvirlagan, yevripid esa qanday bo’lsa o’shanday tasvirlagan” (53-b.) rusning buyuk tanqidchisi v.g.belinskiy ham (x1x asrda) bu haqiqatni tasdiqlaydi: “aytish mumkinki, poeziya ikki usul bilan hayot hodisalarini qamrab oladi va qayta tiklaydi. bu usullar, garchi biri ikkinchisiga qarama-qarshi bo’lsa ham, bir maqsad tomon yetaklaydilar. …

metod” tushunchasi bilan yuritishni taklif etadilar... darvoqye, hayotni obrazli tasvirlashning ikki yo’nalishi “ham aslida inson tabiati bilan bog’liq hodisa sanaladi. chunki odam real hayot qo’ynida, ham orzu-havaslar dunyosida yashaydi. inson tabiatida mavjud hayot tarziga qanoat qilishdan ko’ra, turmushni o’zgartirish istagi, uni yanada yaxshilash havasi baland turadi. bu havas... kuchli bo’ladi” (a.ulug’ov, 79-bet). ana shu ikki yo’nalish – ijod tipi turli – tuman davrlarning, jamiyatlarning talablariga doimo javob berib kelmoqda, faqat, bizningcha, evolyusion rivojlanish – romantizmni, revolyusion taraqqiyot – realizmni birinchi o’ringa olib chiqadi. ko’pincha badiiy asarlarda ijodning bu janrlari qo’shaloqlashgan bo’ladi. realistik asarda romantizmning xislatlari yordamchi vazifani bajarsa, romantik asarda realizmning unsurlari ham shunday vazifani o’taydi. “xamsa” (navoiy)da ham, “qiyomat” (ch.aytmatov)da ham, “yolg’izlikda yuz yil” (g.g.markes)da ham, “o’tgan kunlar” (a.qodiriy)da ham bu holat yaqqol ko’zga tashlanishi va barchaga ayonligi isbot talab etmaydi. shunday bo’lsa-da, yana bir asos: sadriddin ayniyning ta’kidlashicha, “xamsa” dostonlarida navoiy salbiy tiplarni o’z zamonasidan olgan, ijobiy tiplar …

m tabiiydir. jumladan, alisher navoiy inson haqidagi orzu havaslarini akslantiruvchi asarlar yozgan bo’lsa, uning yosh zamondoshi bobur o’z zamoni voqyea va odamlarini haqqoniy, real tasvirini beradi. g’.g’ulom, h.olimjonlar sosialistik voqyelikni ulug’lagan bo’lsalar, a.qodiriy, cho’lponlar bu voqyelikdan isyonga keladilar. mirmuhsin, h.g’ulom, shukrullolarda jamiyat bilan kelishib yashash ustunlik qilsa, a.oripov, e.vohidovlarda bu jamiyatning kirdikorlarini fosh etish, yuksakroq voqyelikni istash tuyg’ulari kuchlilik qiladi va hokazo. jahon adabiyoti taraqqiyoti tarixidagi realizm va romantizmni-ijod tiplari, ijod yo’nalishlari, badiiy tafakkur tiplari deb yuritish ham asoslidir. chunki ularning turfa xil ko’rinish va qirralarini turli davrlar ro’yobga chiqargandir. jumladan, klassisizm (p. kornel, j. rasin), ekzistensionalizm(jan pol sartr, m. prust, f. kafka), syurrealizm(pol elyuar, oskar uayld, a. axmatova), tanqidiy realizm(maxmur, muqumiy, l. tolstoy, f. dostoyevskiy), sosialistik realizm (oybek, g’.g’ulom, m.gorkiy) va sh. k. bu ko’rinishlarning hammasini oqimlar(irmoqlar) deb atash, romantizm va realizm (ikki daryo)ni metod deb yuritish(ikki daryoning birikuvidan tug’ilgan irmoqlar deya tasavvur qilish) ma’qulga o’xshaydi. chunki oqimlarning hammasi …

alantirilishi (“harakat birligi”), bir joyda bo’lib o’tishi (“joy birligi”) va yigirma to’rt soat ichida yuz berishi (“vaqt birligi”) lozim bo’lgan. p. kornelning “sid” (“said”), “gorasiy”, j. rasinning “andromaxa”, “britanik”, molyerning “xasis” singari go’zal, betakror asarlari shu qoidalarga muvofiq yaratilgan. klassisizm vakillari “adabiyot saroy va shahar uchun yaratilishi kerak”(n. bualo) deb hisoblaganlar va janrlarni tabaqalashtirganlar. ularning estetik tushunchalaricha drama eng yuksak janr, komediya quyi janr hisoblangan. roman, qissa, hikoya janrlariga ikkinchi darajali unsurlar deb qarashgan. ko’pincha ularning asarlarida inson hayoti va xarakterining bir qirrasi chuqur va batafsil tasvirlangani uchun, insonning ko’pqirrali xarakteri to’liq gavdalanmagan... bundan ham ko’rinadiki, hyech bir oqim hayot va inson tasvirining hamma jihatlarini qamrab ola bilmaydi, inson haqida anglagan haqiqatlarning saboqlarini o’zidan keyingi oqimlar uchun uzatadilar va ana shu saboqlar yangi bosqich poydevori bo’lib, yangi oqimlar tarixida hali anglanmagan haqiqatlarni kashfi davom etaveradi; adabiyot rivoji to’xtovsiz harakat qilgani sayin – inson haqidagi haqiqat tobora chuqurroq aksini topaveradi. demak, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ijodiy metod va uslub ijodiy metodning yuzaga kelishi romantizim realizm ijod tiplarining o’zaro aloqasi"

1662581424.doc ijodiy metod va uslub ijodiy metodning yuzaga kelishi romantizim realizm ijod tiplarining o’zaro aloqasi oqimlar va ularning kelib chiqish sabablari ijodiy metod va uslub ijodiy metodning yuzaga kelishi romantizim realizm ijod tiplarining o’zaro aloqasi oqimlar va ularning kelib chiqish sabablari reja: 1. kirish 2. ijodiy metod va uslub ijodiy metodning yuzaga kelishi romantizim realizm ijod tiplarining o’zaro aloqasi oqimlar va ularning kelib chiqish sabablari badiiy uslub har bir yozuvchi-san’atkorning, har bir yetuk asarning, har bir davr adabiyotining o’ziga xos barcha xususiyatlarini qamrasa, badiiy metod muayyan guruhga mansub san’atkorlar ijodining umumiy va mushtarak barcha belgilarini o’zida tashiydi. bu xususiyat va belgilar hayot materialini tanlash, umumlashtiris...

Формат DOC, 70,5 КБ. Чтобы скачать "ijodiy metod va uslub ijodiy metodning yuzaga kelishi romantizim realizm ijod tiplarining o’zaro aloqasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ijodiy metod va uslub ijodiy m… DOC Бесплатная загрузка Telegram