laboratoriyada fermentlar barqarorligiga ta'sir etuvchi faktorlar

DOCX 4 sahifa 168,1 KB Bepul yuklash

4 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 168,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 4

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 4

1-labarotoriya mashg’uloti mavzu: fermentlar barqarorligiga ta’sir etuvchi faktorlar 1. harorat harorat oshgan sari uning ferment-substrat kompleksiga ta’sir qilib, faolligi oshib boradi. haroratning ma’lum chegarasida ferment faolligi maksimum bo’lishini, faollikning optimal nuqtasi deyiladi. lekin harorat 400 c dan oshganda ferment faolligi pasaya boshlaydi. aksariyat fermentlar 60-800 c da butunlay faolligi yo’qolib, bunda ularning strukturasi o’zgarib, qaytmas denaturastiyaga uchraydi. fermentlar faolligiga haroratning ta’sirini grafik tarzda ifodalasak, u quyidagi ko’rinishda bo’ladi. lekin ayrim fermentlar 800 c dan yuqori haroratda ham faolligini saqlab qolishi mumkin. masalan, tabiiy issiq suv manbalarida o’sadigan o’simliklarning fermenti 900 c dan yuqori faolligini saqlab qoladi. ba’zi fermentlarning faolligi past haroratda ham yuqori bo’lishi mumkin. 2.vodorod ionlari konsentrasiyasining ta’siri. organizmdagi ko’pchilik fermentlar ph-7 atrofida yuqori faollikka ega bo’ladi. vodorod ionlarining o’zgarishiga ferment juda ta’sirchan bo’ladi. bunga sabab fermentning faol markazidagi funkstional guruhlarning ionlanishidir. muhitda ph-ning o’zgarishi ferment-substrat kompleksi o’rtasidagi kimyoviy bog`lanish darajasiga ham ta’sir qiladi. ayrim fermentlar kuchli kislota va …

2 / 4

ing aktivligiga aktivator va ingibitorlarning ta`siri fermentlarning aktivligiga aktivator va ingibitorlarning ta`siri fermentativ reakstiyalar ayrim moddalar ta’sirida qisman yoki to’liq faolligini yo’qotishi mumkin, unday birikmalarni fermentlarning ingibitorlari deyiladi. ayrim ferment ingibitorlaridan dori sifatida samarali foydalanish mumkin. ba’zi ingibitorlar ferment ishtirokida faoliyatini butunlay to’xtatishi yoki organizmga zahar sifatida ta’sir qilishi mumkin. reakstion muhitda ba’zi bir ionlarning ishtirok etishi ferment – substrat kompleksi hosil bo’lishini tezlashtiradi. bundaymoddalar aktivatorlar deyiladi. fermentativ reakstiyalarning faolligini pasaytirish bir necha xil bo’ladi: konkurent (raqobatli) va nokonkurent (raqobatsiz) yo’l bilan amalga oshiriladi. raqobatli ingibitorlar strukturalari bo’yicha substratlarga o’xshab, ular fermentingibitor kompleksini hosil qilib, substratni siqib chiqaradi. bunda ferment denaturastiya hodisasiga uchramasdan, o’z faolligini pasaytiradi. ferment faolligini raqobatli pasaytirish qaytar bo’lib, substratning miqdori ko’p bo’lganda, fermentingibitor kompleksidan ingibitorni siqib chiqarishi mumkin. ko’pchilik dori-darmon moddalari inson va hayvonlarga raqobatli konkurent sifatida ta’sir qiladi. misol tariqasida, sulfamid preparatlarini ta’sir qilish mexanizmini ko’rsatish mumkin, ular strukturasi bo’yicha p-aminobenzoy kislotasiga (pabk) o’xshaydi. bu …

3 / 4

zim, aks holda dorining miqdorini kamaytirish tavsiya etiladi. raqobatsiz ingibitorlar fermentlarning faol markaziga (substrat birikadigan joyga) birikmaydi. raqobatsiz ingibitorlar fermentlarning faol markazidan uzoq bo’lmagan erlarga ta’sir qilib, fermentning konfarmastiyasini qisman buzib, faol markazini dezintegrastiyaga sabachi bo’ladi. shunday ingibitorlar borki, ular ferment – substrat kompleksining ajralishiga yo’l qo’ymaydi. bularga misol tariqasida, qishloq xo’jaligida ishlatiladigan gerbistidlar, insektistidlar va stimulyatorlarni keltirish mumkin. reaksiya tezligini pasaytiruvchi moddalarga fermentlar ingibitorlari deb ataladi. oqsil denaturatsiyasini vujudga keltiruvchi moddalar va omillar (qizdirish, kislota, ishqor, og‘ir metall tuzlari va boshqalar) fermentlarni ingibirlaydi. qaytar va qaytmas ingibirlanish tafovut etiladi. qaytar ingibirlanishda reaksiya tezligining pasayishi ingibitor va ferment o‘rtasidagi reaksiya tezligini qaytar pasayishi hisobiga boradi: e+i↔ei fermentlarning qaytmas ingibirlanishi mustahkam ferment va ingibitor ta’sirida birikma hosil bo‘lishi bilan xarakterlanadi: e+i→iei kompleksining hosil bo‘lishi kataliz jarayonida ishtirok etuvchi ferment funksional guruhlari bilan kovalent bog‘ hosil bo‘lishi hisobiga boradi. ta’sir mexanizmiga ko‘ra qaytar ingibirlanish quyidagicha bo‘linadi: 1)raqobatli; 2)raqobatsiz 3)raqobat qilmaydigan 4)substrat; 5)allosterik. …

4 / 4

lar orqali bog‘lanadi. raqobatsiz ingibirlanishga sianid kislota, kimyoviy birikmalar, natriy ftorid, natriy azid va boshqalar ta’siri misol bo‘la oladi. ular ferment katalitik markaziga kiruvchi shu guruhlarni bog‘lab oladi. raqobatsiz ingibitor ta’sirini substrat miqdorini ko‘paytirib bartaraf qilish mumkin emas. ingibitorga bog‘lovchi moddalar bilan ta’sir etish mumkin. bunday moddalar reaktivatorlar deb yuritiladilar. raqobat qilmaydigan ingibirlanish deb, fermentsubstrat kompleksiga ingibitorning birikishi bilan boradigan fermentativ reaksiyaning pasayishiga aytiladi. raqobat qilmaydigan ingibitor ferment bilan substratsiz muhitda birikmaydi. ayni vaqtda, ingibitor substratning ferment bilan bog‘lanishini yengillashtiradi, keyin esa o‘zi ferment-substrat kompleksi bilan birikib, ferment faolligini ingibirlaydi. bu ingibirlanishning kam uchraydigan turidir. e+s→es+i→esi substrat ingibirlanish deb fermentativ reaksiyani substrat miqdori ko‘p bo‘lgan vaqtda pasayishiga aytiladi. bunday ingibirlanish katalitik o‘zgarishga uchray olmaydigan ferment-substrat kompleksining hosil bo‘lishi bilan sodir bo‘ladi. uyga vazifa: 1. ferment faolligiga substrat va ferment konsentratsiyasini ta’sirini o’rganib kelish image1.png image2.png

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 4 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"laboratoriyada fermentlar barqarorligiga ta'sir etuvchi faktorlar" haqida

1-labarotoriya mashg’uloti mavzu: fermentlar barqarorligiga ta’sir etuvchi faktorlar 1. harorat harorat oshgan sari uning ferment-substrat kompleksiga ta’sir qilib, faolligi oshib boradi. haroratning ma’lum chegarasida ferment faolligi maksimum bo’lishini, faollikning optimal nuqtasi deyiladi. lekin harorat 400 c dan oshganda ferment faolligi pasaya boshlaydi. aksariyat fermentlar 60-800 c da butunlay faolligi yo’qolib, bunda ularning strukturasi o’zgarib, qaytmas denaturastiyaga uchraydi. fermentlar faolligiga haroratning ta’sirini grafik tarzda ifodalasak, u quyidagi ko’rinishda bo’ladi. lekin ayrim fermentlar 800 c dan yuqori haroratda ham faolligini saqlab qolishi mumkin. masalan, tabiiy issiq suv manbalarida o’sadigan o’simliklarning fermenti 900 c dan yuqori faolligini saqlab qoladi....

Bu fayl DOCX formatida 4 sahifadan iborat (168,1 KB). "laboratoriyada fermentlar barqarorligiga ta'sir etuvchi faktorlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: laboratoriyada fermentlar barqa… DOCX 4 sahifa Bepul yuklash Telegram