global iqtisodiy rivojlanish faniga kirish

DOCX 386 pages 660.3 KB Free download

386 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 660.3 KB

File type DOCX

Pages 386

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 386

i bob. “global iqtisodiy rivojlanish” faniga kirish 1.1. “global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti,maqsadi, vazifalari mamlakatimizda ishlab chiqilgan bozor iqtisodiyotiga o‘tishning o‘ziga xos yo‘li konsepsiyasiga amal qilib iqtisodiyotda tub institu- tsional va tarkibiy o‘zgarishlar amalga oshirilmoqda, ishlab chiqarishni qayta tashkil etish va davlat tasarrufidagi korxonani xususiylashtirish asosida mulkchilik munosabatlari qayta ko‘rilmoqda, yangi bozor mexanizmlari va bozor infratuzilmasi shakllantirilmoqda. shu bilan birga respublikaning xxi asrga qadam qo‘yishi milliy tizimlarga yuk- sak talablar qo‘yuvchi iqtisodiy integratsiya asosida globallashuvning jahon tendensiyalari kuchaygan bir sharoitga to‘g‘ri keldi. globallashuv davlatlarning iqtisodiy siyosat sohasidagi ustamon- lik bilan harakat qilishlarini cheklaydi, lekin hech ham uni bekor qil- maydi. hukumatlar davlatdagi investitsiya iqlimini investorlar uchun qiziqish uyg‘otishini quyidagi tadbirlar orqali farqini belgilaydilar: · infrastrukturanirivojlantirish; · maorifni, kadrlarni tayyorlash va malakasini oshirish tizimini qo‘llab-quvvatlash; -ishlab chiqarishning samaradorligini oshirish bilan birga xizmat ko‘rsatish sohasidagi narxlarni pasaytirish; -erkin raqobat uchun sharoit yaratish yoki normalarni tartibga solishni o‘zgartirish; · ishchi kuchi bozorining ishinitakomillashtirish. …

2 / 386

radi, negaki ayrim sohalarda globallashuvning taʼsiri uncha katta ahamiyatga ega emas. har qanday chegaradan yuqori turgan global jihatdan qanchalik uzoqdaligimizni anglasak ham, bir necha yo‘nalishlar bo‘yicha davlatlarning roli o‘zgargan. davlatlar kapitalni jalb qilish va ushlab qolish va mustaqil iqtisodiy siyosatini o‘tkazish imkoniyatiga ega bo‘lsa ham, ularning roli nazoratda emas, balki iqtisodiyotni tartibga solishdaniborat. xx asrning ikkinchi yarmi va xxi asrning o‘tgan 20 yilida jahon iqtisodiyoti taraqqiyotining eng e’tiborli jihati xalqaro iqtisodiy muno- sabatlarning global ravishda rivojlanib borishi bo‘ldi. jahon xo‘jaligi tizimida davlatlarning ayrim guruhlari, xalqaro iqtisodiy guruhlar, alohida kompaniya va tashkilotlar o‘rtasidagi iqtisodiy munosabatlar tobora kengayib bormoqda. bu jarayonlar xalqaro mehnat taqsi- motining chuqurlashuvi va baynalmilallashuvida, ularning bir-biriga bog‘liqligi va yaqinlashuvida, mintaqaviy xalqaro tuzilmalar va ayrim davlatlar guruhlarining rivojlanishi va munosabatlari mustahkam- lanishida namoyon bo‘lmoqda. shuni alohida ta’kidlab o‘tish lozimki, hamkorlik va globallashuv jarayonlari qarama-qarshi dialektik xarakterga ega.globallashuvmunosabatlarining dialektikasi shundaki, ayrim mamlakatlar va iqtiso- diy guruhlarning iqtisodiy mustaqillikka hamda iqtisodiyotini …

3 / 386

ni o‘z ichiga oladi. global iqtisodiy munosabatlarni amalga oshirish mexanizmi esa huquqiy me’yorlar va ularni amalga oshirish vositalari (xalqaro iqtiso- diy shartnomalar, kelishuvlar, «kodekslar», xartiyalar va boshqalar), global iqtisodiy munosabatlarni rivojlantirish maqsadi yo‘naltirilgan xalqaro iqtisodiy tashkilotlar faoliyatini o‘z ichiga oladi. global iqtisodiy munosabatlar tizimiga quyidagilar kiradi: 1. xalqaro mehnattaqsimoti. 2. xalqaro tovar va xizmatlarsavdosi. 3. xalqaro kapital va investitsiyalarharakati. 4. xalqaro ishchi kuchimigratsiyasi. 5. xalqaro valyuta-kreditmunosabatlari. 6. global iqtisodiyintegratsiya. global iqtisodiy munosabatlar xx asrning 90-yillarigacha bo‘lgan davrda jahon xo‘jaligi ko‘rinishida o‘rganilgan va bu munosabatlar mintaqaviy xarakterga ega bo‘lgan. jahon iqtisodiyotining global iqtisodiyot darajasiga o‘zgarishi bilan bu munosabatlar kengayib va chuqurlashib, global xarakterga ega bo‘ldi. «global iqtisodiy rivojlanish» fani turli milliy iqtisodiyotlarning o‘zaro ta’sirlashuv qonuniyatlarini, tovar va xizmatlar oqimlarining harakati va jahon hamjamiyati ichidagi to‘lovlarni, ushbu tovar va xizmatlar oqimini belgilab beruvchi hamda muvofiqlashtirib turuvchi iqtisodiy siyosatni, ularning jamiyat farovonligiga ta’sirini o‘rganadi. «global iqtisodiy rivojlanish» fanining predmeti mikro va makro- iqtisodiy …

4 / 386

ydali buyum yoki xizmat tovar sifatida tan olinadi. makroiqtisodiy yondashuv esa joriy mehnat orqali ishlab chiqarilganbundaytovarlarniyalpiichkimahsulotvamilliy daromadtarkibiga kiritiladi.u yoki bu milliy iqtisodiyotda kerakli buyum sifatida ishlab chi- qarilgan yoki sotilgan tovar xalqaro savdoda tovar sifatida tan olinmasligi ham mumkin. xalqaro savdo sohasida tovarlar savdo qilinadigan (tradable goods) va savdo qilinmaydigan (nontradable goods) tovarlarga ajratiladi. faqat ichki iste’mol uchun ishlab chiqa- riladigan tovarlar savdo qilinmaydigan tovarlar sanaladi. ular sirasiga qurilish mahsulotlarining katta qismi, shuningdek, ta’lim, sog‘liqni saqlash, kommunal xizmatlar va boshqalar kiradi. bundan tashqari, raqobatbardoshligining pastligi oqibatida savdo qilinadigan tovarlarning hammasi ham tashqi bozorlarda ayirbosh qilinmasligi mumkin. kuzatishlar shuni ko‘rsatadiki, dunyoda hech bir mamlakat ishlab chiqariladigan barcha turdagi tovarlar bo‘yicha doimiy raqobat ustunligiga erishaolmaydi. ikkinchidan, har bir milliy iqtisodiyotda mehnat va kapitalning nisbatan erkin ko‘chib yurishi kuzatiladi, bunga muvofiq, mamlakatda tegishli bozorlar shakllanadi va faoliyat ko‘rsatadi. bunda hudud- lardagi ish haqi miqdorida bir oz farq kuzatilsa-da, ishchi kuchining erkin ko‘chib yurishi …

5 / 386

xalqaro savdo nazariyasi esa tashqi savdo yo‘liga qo‘yiladigan turli cheklovlar va ularning savdo oqimiga ko‘rsatadigan ta’sirini o‘rganadi. to‘rtinchidan, makroiqtisodiyot fani mamlakatning barcha hudud- larida amal qiladigan tadbirkorlik muhitini o‘rganadi. davlat tomoni- dan qo‘llaniladigan fiskal va pul-kredit siyosati milliy chegaralar doirasidagina amal qiladi. biroq davlat tomonidan amalga oshirila- digan ushbu siyosatlarning bir-biridan tubdan farq qilishi tovarlar oqi- mi va xalqaro shartnomalarning amal qilishiga turlicha ta’sir ko‘rsatadi. beshinchidan, odatda, har bir mamlakat o‘z valyutasiga ega bo‘lib, uning taklif qilinish darajasi federalbank tomonidan nazorat qilinadi. makroiqtisodiyot fani ana shunday yagona valyutaning amal qilishi va uning real vaziyatlarga ta’sirini o‘rganadi. global iqtisodiyotda esa jahon xo‘jaligi aloqalarida qatnashuvchi mamlakatlar valyutalari o‘rtasidagi munosabatni yuzaga keltiradigan valyuta bozorlari, almashuv kurslari va unga davlatlarning aralashuvi natijasida yuzaga keladigan o‘zgarishlar tadqiqot obyekti sifatida qaraladi2. savdo va savdo siyosati nazariyalari, shuningdek ishlab chiqarish omillarining bir mamlakatdan ikkinchisiga ko‘chib yurishi global iqtisodiyotning mikro darajasida o‘rganiladi. global iqtisodiyotda mamlakatlar yoki mamlakatlarning iqtisodiy …

Want to read more?

Download all 386 pages for free via Telegram.

Download full file

About "global iqtisodiy rivojlanish faniga kirish"

i bob. “global iqtisodiy rivojlanish” faniga kirish 1.1. “global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti,maqsadi, vazifalari mamlakatimizda ishlab chiqilgan bozor iqtisodiyotiga o‘tishning o‘ziga xos yo‘li konsepsiyasiga amal qilib iqtisodiyotda tub institu- tsional va tarkibiy o‘zgarishlar amalga oshirilmoqda, ishlab chiqarishni qayta tashkil etish va davlat tasarrufidagi korxonani xususiylashtirish asosida mulkchilik munosabatlari qayta ko‘rilmoqda, yangi bozor mexanizmlari va bozor infratuzilmasi shakllantirilmoqda. shu bilan birga respublikaning xxi asrga qadam qo‘yishi milliy tizimlarga yuk- sak talablar qo‘yuvchi iqtisodiy integratsiya asosida globallashuvning jahon tendensiyalari kuchaygan bir sharoitga to‘g‘ri keldi. globallashuv davlatlarning iqtisodiy siyosat sohasidagi ustamon-...

This file contains 386 pages in DOCX format (660.3 KB). To download "global iqtisodiy rivojlanish faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: global iqtisodiy rivojlanish fa… DOCX 386 pages Free download Telegram