sport metrologiyasida o‘lchash ob’ektlari

DOCX 4 pages 130.1 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.1 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

1-amaliy mashg‘ulot mavzusi. sport metrologiyasida o‘lchash ob’ektlari reja: 1. sport metrologiyasida o‘lchash ob’ektlari 2. sport metrologiyasining tuzilishi jismoniy tarbiya va sportda o„lchash ob‟ektlari uchta asosiy guruhga bo„linadi: sport yuklamasi ko„rsatkichlari; jismoniy tayyorgarlik darajasi ko„rsatkichlari; texnik–taktik ko„rsatkichlar. 1. sport yuklamasi ko‘rsatkichlari – bu sportchi organizmiga uning jismoniy va texnik–taktik tayyorgarligi darajasini oshirish maqsadida ta‟sir ko„rsatish vositasidir. sportchining organizmiga ta‟sir ko„rsatuvchi barcha omillar o„lchash ob‟ektlari hisoblanadi va ular baholanishi yoki o„lchanishi lozim. yuklamani ikkiga bo„lish qabul qilingan: tashqi (ta‟sir qilishning barcha usullarini tasvirlagan holda) va ichki (tashqi yuklamaning ta‟siri ostida organizmdagi o„zgarishlarni ko„rsatgan holda). tashqi yuklamalar jadalligi va hajmi bo„yicha ajratiladi. yuklama hajmi – bu, sportchi organizmiga ko„rsatilayotgan ta‟sirlarning umumiy soni. yuklama hajmi: o„tilgan yo„lning kilometrlarida, sport ishining vaqti bo„yicha, mashqlarni yoki alohida belgilarni qaytarish sonida, sportchi ishtirok etgan musobaqalar soni va hokazolarda o„lchanadi. yuklamaning jadalligi vaqt birligida sportchi organizmiga berilgan yuklamaning hajmi bilan ifodalanadi. yuklama jadalligi sur‟at bilan, harakat, tezlik, tezlanish …

2 / 4

asi ko‘rsatkichlari – jismoniy sifatlarning (tezkorlik, kuch, chidamlilik, egiluvchanlik va chaqqonlik) rivojlanishi bilan bog„liq. jismoniy sifat integral ko„rsatkichlarini testlash orqali baholanadi. yetakchi parametrlar o„lchanadi. ularni sanab o„tamiz. tezkorlik – bu sportchining ma‟lum bir harakatni minimal vaqt oralig„ida bajarish qobiliyati. bu qobiliyatni quyida keltirilgan ko„rsatkichlar orqali baholash mumkin. tashqi ta‟sirga (masalan, yorug„lik, ovoz va boshqalar) organizmning reaksiya vaqti – harakat tezligining asosiy ko„rsatkichlaridan biri. jihozlangan laboratoriyadan tashqarida, maktab yoki oliy ta‟lim sharoitida, insonning reaksiyasini oddiy lineyka yordamida o„lchash mumkin. bu maqsadda, o„quvchi ko„rsatkich va bosh barmoqlari bilan, vertikal joylashgan lineykani quyi nuqtasidan siqib ushlaydi. so„ngra, barmoqlarni ochib, uni qo„yib yuboradi va maksimal tezlikda, yana shu bormoqlari bilan yiqilayotgan lineykani tutib oladi. lineykaning shkalasi barmoqlar necha santimetrga yuqoriga harakatlanganligini ko„rsatadi, ya‟ni bu masofa, o„quvchining proporsional reaksiyasiga mos keladi. reaksiyani o„lchashning bunday usuli, bir guruh insonlarning ko„rsatkichlari baholanayotganida va kuzatilayotganlardan qaysi biri eng yaxshi reaksiyaga ega ekanligini bilishda qulay. taqqoslash, vaqt ko„rsatkichlariga o„tkazilmasdan …

3 / 4

vob qanday bo„lishini tanlashi lozim (masalan, o„ngga – chapga, kuchli – kuchsiz va boshqalar). harakatlanayotgan ob’ektga reaksiya vaqti (masalan, tarelkalarga o„q uzish, harakatlanuvchi nishon va boshqalar) reaksiya vaqtining biror qismi harakatni o„rganishga sarflanishi zarurligidan iborat. kuch - mushak kuchlanishlari yordamida tashqi qarshilikni yengish qobiliyati. sportchining maksimal kuchi (undan yuqori ko„rsata olmaydigan chegaraviy natija) va o‘rtacha kuchi (ayni bir faoliyat turida ko„plab urinishlarning o„rtacha qiymati) farqlanadi. jts amaliyotida ma‟lum ma‟noda kuchning hosilasidan iborat bo„lgan kattaliklar: impuls va kuch gradientidan foydalaniladi. kuch impulsi (i) taqriban kuchning uni yuzaga kelish vaqtiga ko„paytmasi kabi aniqlanadi: i=fꞏt (3.2) bu yerda f – sportchi kuchi; t – kuchning yuzaga kelish vaqti. impuls – zarba paytidagi kuch imkoniyatlarini tavsiflaydi va kuchning minimal ta‟sir vaqti bilan farqlanadi. kuch gradienti (s) quyidagicha aniqlanadi: 𝑆 = 𝐹 𝑡 (3.3) bu yerda t – kuchning yuzaga kelish vaqti. gradient – sportchi kuchining, ushbu kuchni namoyon bo„lish paytidagi «portlovchi» harakatini tavsiflaydi: gradient …

4 / 4

– chegaralangan vaqt oralig„ida muvofiqlashtirilgan murakkab harakatlarni bajarish qobiliyati. odatda, chaqqonlik taniqli mashqlar yordamida testlash orqali baholanadi: yugurib borib kelish, tez burilishlar va boshqalar. bunda, ularni bajarish texnikasi va vaqti baholanadi. 3. texnik-taktik ko‘rsatkichlar. sportchining texnik harakati turli–tumanlik va hajmi bilan tavsiflanadi. texnika hajmi – bu sportchi amalga oshirishi mumkin bo„lgan barcha maxsus harakatlar jamlanmasi. texnikaning turli–tumanligi – bu maxsus harakatlarni bajarishning turli variantlarini soni. harakatlar jamlanmasi va turli–tuman variantlar soni to„g„ridan–to„g„ri sanash yoki suratga olish yordamida aniqlanadi. ma‟lum bir harakatni ko„p marotaba takrorlashda texnika o„zgarishsiz qoladi. bunda harakatni bajarish chidamliligi, stabilligi tushunchalari ham mavjud. harakat taktikasi – bu, kurashni olib borish usullarining mosligi. taktikaning negizida musobaqalarni olib borishning ko‘p variantliligi va optimal variantini tanlash yotadi. ko„p variantlilik harakatlar soni va ularning kombinatsiyalarini hisoblash bilan bog„liq. sportchining tayyorgarligini nazorat qilish ko„pchilik mutaxassis–pedagog, shifokor, fiziolog, biokimyochi, psixolog, biomexanik mutaxassislar tomonidan birga o„tkazilganda yuqori samara beradi. majmuaviy nazorat qilish orqali sportchining holati …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sport metrologiyasida o‘lchash ob’ektlari"

1-amaliy mashg‘ulot mavzusi. sport metrologiyasida o‘lchash ob’ektlari reja: 1. sport metrologiyasida o‘lchash ob’ektlari 2. sport metrologiyasining tuzilishi jismoniy tarbiya va sportda o„lchash ob‟ektlari uchta asosiy guruhga bo„linadi: sport yuklamasi ko„rsatkichlari; jismoniy tayyorgarlik darajasi ko„rsatkichlari; texnik–taktik ko„rsatkichlar. 1. sport yuklamasi ko‘rsatkichlari – bu sportchi organizmiga uning jismoniy va texnik–taktik tayyorgarligi darajasini oshirish maqsadida ta‟sir ko„rsatish vositasidir. sportchining organizmiga ta‟sir ko„rsatuvchi barcha omillar o„lchash ob‟ektlari hisoblanadi va ular baholanishi yoki o„lchanishi lozim. yuklamani ikkiga bo„lish qabul qilingan: tashqi (ta‟sir qilishning barcha usullarini tasvirlagan holda) va ichki (tashqi yuklamaning ta‟siri ostid...

This file contains 4 pages in DOCX format (130.1 KB). To download "sport metrologiyasida o‘lchash ob’ektlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sport metrologiyasida o‘lchash … DOCX 4 pages Free download Telegram