sizot suvlar rejimi, balansi va ularning kritik chukurligi

PPT 27 стр. 23,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 27
слайд 1 сизот сувлар режими, баланси ва уларнинг критик чукурликлари эътиборингиз учун рахмат! мавзу мавзу режаси режаси : : •1.тупроқсувлари, сизот, еростиваартезан сувлар •2.сизотсувларрежимиваунгатаъсир этувчишароитлар •3.суғориладиганерларнингмелиоратив режимлари •4.сизотсувлармақбулчуқурликларива уларнибелгиловчиомиллар •5. сизотсувларбаланси. •6. тупроқнингтузбаланси. ер ер ости ости сувлари сувлари •еростисувларижойлашиш чуқурлигиватарқалиши характеригакўра, тупроқ муаллақ(верховодка), сизот ваартизансувларига бўлинади. тупро тупро қ қ сувлари сувлари •бусувларбуғсимон, суюқвақаттиқ (муз) ҳолатдабўлибтупроқ-грунт қатламидагикапиллярванокапилляр ғоваклардамавжудбўлади, улар атмосфераёғингарчилиги, суғориш ҳамдаконденсациянамлигиҳисобига вужудгакелади. •тупроқсувлариқишлоқхўжалик экинларинисувбилантаъминлашда асосийманбаахисобланади муалла муалла қ қ ( ( верховодка верховодка ) ) сувлар сувлар •бусувҳамтупроқсувларисингари бўлиб, уерюзасигаяқинжойлашган сувникамўтказадиганқатламлар устидаҳархилкатталикдагилинза шаклидавақтинчаликтўпланадива тупроқдамеъёриданортиқчанамлик вужудгакелтиради. сизот сизот сувлари сувлари •-бусувлартупроқостидагибиринчисув ўтказмайдиганқатламустида тўпланадиваерустисувлари(дарё, кўл, сувомборлари, суғориш тармоқлариданшимилгансувларва суғоришнатижасида) ҳисобигапайдо бўлади. босимсиз босимсиз ер ер ости ости сувлари сувлари •бусувлареростисув ўтказмайдиганқатламлар орасидагибўшлиқда тўпланганбўлиб, бўшлиқлар ерюзасибиланбоғланган ваерустисувлариҳисобига пайдобўлади сизот сизот ва ва тупро тупро қ қ сувларининг сувларининг жойлашиш жойлашиш тизими тизими 1-ерюзаси; 2-муаллақсуви; 3-тупроқ-гурунтнингқисми; 4-сизотсуви; 5-сизотсувларинингкапиллярорқали кўтарилиши(захланиш); 6-сувтысарқатлам. сизот сизот сувлар сувлар жойлашиши жойлашиши бўйича бўйича •сувўтказмайдиганқатламюзасинингсизот сувларитўпланганқисмитўйинишдейилади. •сизотсувларинингтўйинишиқисмидан тупроқкапиллярлариорқализахланиши …
2 / 27
смиданернинг юзасигачабўлганмасофатупроқватупроқ остиқатламинингаэроцияқисмидейилади. •капилярзахланишқисмиданернинг юзасигачабўлганмасофатупроқости қатламинингазрацияқисмидейилади босимли босимли сув сув ҳ ҳ овузининнг овузининнг тузилиши тузилиши 1-сувтўсарқатлам; 2-сувўтказувчанқатлам(босимсувибилан); 3-бурғ-қудуқдасувнингкўтарилишчизиғи(пьезометрчизиғи); 4-артезианқудуқ(сувиўзичиқадиган); 5-сувўзиоқибчиқмайдиганқудуқ; 6-босимлисувоқиминингйўналиши. босимли босимли ер ер ости ости ( ( артизан артизан ) ) сувлари сувлари •бусувларчуқуреростибўшлиқ қатламларидатўпланганбўлиб, бўшлиқларнингусткиваостки қатламларисувўтказмайдиган жинсларданиборат. •уларнингпайдобўлишиваўзгариши гидрогеологикшароитларгабоғлиқ бўлади. сизот сизот сувлар сувлар : : •сизотсувларинингмаълумвақт(сутка, оймавсум, йилваасрдавомида) ичидажойлашишсатҳива минералланишдаражасинингўзгаришиунинг ўзгариштартиби(режими) дейилади. •сизотсувларииккихилсатҳгаэгабўлади-минемал вамаксимал. маълумвақтдавомидаерюзасигаэнг яқинжойлашгансизотсувсатщмаксималкўтарилган сатҳ,энгчуқуржойлашгансатҳминемалсатҳ дейилади. •сизотсувинингмаксималваминемалсатҳлари орасидагифарқсизотсувсатҳинингўзгариш амплитудасидейилади. сизот сизот сувларнинг сувларнинг тартибига тартибига қ қ уйидаги уйидаги омиллар омиллар таъсир таъсир к к ў ў рсатади рсатади •иқлим-атмосфераёғинларитупроқваҳавонинг ҳарорати, намлиги, буғланиш, шамолнингэсиши. •гидрологик-ерустисувларивауларнингтўпланиш шароити, ергасингибкиришмиқдори. •геологик-жойнинггеологиктузилиши, жинсларнингхусусиятлари. •геморфологик-жойнингсиртшакли(рельеф). •биологик-дарахтваўсимликларнингтури, қалинлиги, ёши. •ирригация-хўжалик-суғориштармоқларидан сувнингшимилиши(фильтрация), коллектор-зовур тармоқлариорқалисизотсувларинингчиқиб кетиши. •агромелиоратив-қишлоқхўжаликэкинларини суғориштартиблари(суғоришсони, муддатларива меъёрлари) суғоришусуллариватехникалари. сизот сизот сувларининг сувларининг мавсумий мавсумий тартиби тартиби қ қ уйидаги уйидаги т т ў ў рт рт типга т
3 / 27
ипга б б ў ў линади линади ( ( а а . . г г . . владимиров владимиров б б ў ў йича йича ). ). •гидрологиктип •иқлимтипи •ирригация-иқлимтипи •ирригациятипи гидрологик гидрологик тип тип •сизотсувларининг бундайтипдаўзгариши дарёсоҳилларидаюз бериб, даёрсувининг кўпайишива камайишигабоғлиқ бўлади. дарёсуви кўпагандаврдасизот сувлариҳам кўтарилади, аксинча дарёсувикамайиши билансизот сувларинингсатҳиҳам чуқурлашади и и қ қ лим лим типи типи •бутипдагисизот сувларқурғоқчил минтақанинг суғорилмайдиган ерларидатарқалган. иқлимтаъсирида қишвабаҳор мавсумида кўтарилади, ёзва кузойларида пасаяди. ирригация ирригация - - и и қ қ лим лим типи типи •суғориладиганпаст текислик минтақаларида тарқалганбўлиб, йилдавомидаикки мартакўтарилади, ёғин-гарчилик таъсиридабаҳор ойларидава экинларнисуғориш натижасидаёз ойларида. ирригация ирригация типи типи •янгиўзлаштирилганерлардамавжуд бўлиб, сизотсувларисуғоришва ирригациятармоқлариўтказилганга қадарчуқурдажойлашган(5-30 м), ерларўзлаштирилибсуғорила бошлаганданкейинэсакўтарила бошлайди сизот сизот сув сув сат сат ҳ ҳ ининг ининг ма ма қ қ бул бул ( ( критик критик ) ) чу чу қ қ урлиги урлиги •сизотсувсатщинингмақбул(критик) чуқурлигидеб-сизотсувинингтупроқ- грунткапиллярнайчалариорқали кўтарилибэкинларнингилдизи тарқалганқисминишўрлантиришёки ботқоқлантиришчуқурлигигаайтилади. сизот сизот сувларининг сувларининг тупро тупро қ …
4 / 27
ларинингмақбул сатҳимавсумбошида1,5-2,0 м., шўрювишдаврида эса2,5-3,0 м. бўлишикерак. •чирчиқ-оҳангарон, зарафшонвафарғона водийларида(ўтлоқи-созтупроқларда) сизот сувларинингмақбулчуқурлигиўсувдаврида1,3- 1,6м., шўрювишёкинамтўплашучунсуғориш давридаэса1,8-2 м. бўлганимаъқул ў ў збекистон збекистон республикасининг республикасининг су су ғ ғ ориладиган ориладиган ерларида ерларида сизот сизот сувларининг сувларининг ма ма қ қ бул бул сат сат ҳ ҳ и и , , м м . . сизот сизот сувининг сувининг мувозанати мувозанати . . •сизотсувинингмувозанатиқуйидагиформула(н.а.беседнов) бўйичааниқланади: •dw=(wо-wб)=+-(w1-w2) •бундаdw-сизотсувлармиқдоринингўзгариши; •wо-сизотсувнингҳисобдагимуддатохиридагимиқдори; •wб-сизотсувнингҳисобдагимуддатбошидагимиқдори; •w1-сизотсувнингкримқисми; •w2-сизотсувнингсарфланишқисми. •сизотсувинингкримвасарфланишқисмлариқуйидагичаифодаланади: •w1=фк+а(р+v+в) •w2=u+t+c+d •бунда: фк-сизотвафильтирациясувларинингоқибкелиши; •р-атмосфераёғинлари; •v-суғоришваерустиданберилгансувмиқдори; •b-тупроқдаатмосферанамлигинингконденсацияланиши; •а-коеффицент(сизотсувиникўтаришдаиштрокэтганр,vваbларнингулуши), бундар- 0,50-0,85% •u-сизотсувинингбуғланиши; •т-сизотсувинингўсимликларорқалиўзлаштирилиши(трамперация); •с-сизотсувинингмазкурмавсумдан(еростигаваётиқйўналишбыйича) оқибкетиши; •d-сизотсувинингзовурларорқалиоқибкетиши. •сизотсувларинингмувозанатиdwмусбат(+), манфий(-) ватенг(=) былишимумкин. суғориладиган суғориладиган майдонларнинг майдонларнинг туз туз баланси баланси •s = (s1 –s2) •бунда: •s-тузларнингмувозанатдаврида кўпайишиёкикамайиши, т/га; •s1 -тузларнингкиримқисми, т/га; •s2 -тузларнингсарфланишқисми, т/га. тузларнинг тузларнинг кирим кирим қисми қисми қуйидагидан қуйидагидан иборат иборат бўлади бўлади : : •s1 =sсуғ+ sc.c + sўғ •бунда: •sсуғ-суғоришсувибиланкеладиган тузлармиқдори, т/га; •sc.c-сизотсувлариданкеладиган тузлармиқдори, т/га; •sўғ-ўғитлашвабошқаманбалар орқалитузларнингкелиши, т/га тузларнинг тузларнинг сарфланиш сарфланиш қисм
5 / 27
и қисми қуйидагилардан қуйидагилардан ташкил ташкил топади топади : : •s2 =sдр+sҳ+sг •бунда: •sдр-тузларнингзовурсувлариорқалиоқиб кетиши, т/га; •sҳ-тузларнингэкинларҳосилибилан чиқиши, т/га; •sг-тузларнингтупроқгурунтиничуқур қатламларигаоқибкетиши, т/га. •тупроқдамувозанатдаврибошидагива охиридагитуззаҳарларинингўзарофарқи мусбат(+), манфий(-) ватенг(=) бўлиши мумкин.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sizot suvlar rejimi, balansi va ularning kritik chukurligi"

слайд 1 сизот сувлар режими, баланси ва уларнинг критик чукурликлари эътиборингиз учун рахмат! мавзу мавзу режаси режаси : : •1.тупроқсувлари, сизот, еростиваартезан сувлар •2.сизотсувларрежимиваунгатаъсир этувчишароитлар •3.суғориладиганерларнингмелиоратив режимлари •4.сизотсувлармақбулчуқурликларива уларнибелгиловчиомиллар •5. сизотсувларбаланси. •6. тупроқнингтузбаланси. ер ер ости ости сувлари сувлари •еростисувларижойлашиш чуқурлигиватарқалиши характеригакўра, тупроқ муаллақ(верховодка), сизот ваартизансувларига бўлинади. тупро тупро қ қ сувлари сувлари •бусувларбуғсимон, суюқвақаттиқ (муз) ҳолатдабўлибтупроқ-грунт қатламидагикапиллярванокапилляр ғоваклардамавжудбўлади, улар атмосфераёғингарчилиги, суғориш ҳамдаконденсациянамлигиҳисобига вужудгакелади. •тупроқсувлариқишлоқхўжалик экин...

Этот файл содержит 27 стр. в формате PPT (23,4 МБ). Чтобы скачать "sizot suvlar rejimi, balansi va ularning kritik chukurligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sizot suvlar rejimi, balansi va… PPT 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram