ixtiyoriy xarakatlarning buzilishi

PPT 22 pages 187.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 187.0 KB

File type PPT

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

слайд 1 ixtiyoriy xarakatlarning buzilishi reja dvigatel analizatorining miyada tashkil etilishi elementar harakat buzilishlari. erkin harakatlar va faoliyatni buzilishi. dvigatel sohasining psixologik tuzilishi harakat - faoliyatning tarkibiy birligidir. ixtiyoriy harakatlar quyidagilar bo'lishi mumkin: mustaqil vositali harakatlar; xulq-atvorning eng xilma-xil shakllarini amalga oshirish vositalari; insonning turli motor harakatlariga, ma'lum bir qismini (darajani) tashkil qiladi. fiziologik nuqtai nazardan, ixtiyoriy harakatlarga qo'l, yuz, oyoq va butun tananing muskullarining harakatlari kiradi. 1. harakatlarning ongli tashkil etilishi ixtiyoriy harakatlar murakkab afferent tizimlar bo'lib, ular orasida kinestetik afferentatsiya (somatognozning buzilishi (o'z tanasini idrok etish) tufayli artikulyar naqshni shakllantirishdagi qiyinchiliklar, ya'ni bola artikulyatsiya apparati a'zolarini yaxshi his qilmaydi, buning natijasida u tilini qanaqa qilib ishlatish va lablarini qanday nazorat qilishni tushunmaydi.) bazal hisoblanadi (na.bernshtein, p.k.anoxin, i.m.sechenov, i.p. pavlov). harakatlar bo'yicha n.a.bernshteyn (1947) kontseptsiyasi ushbu kontseptsiyaga ko'ra, har qanday harakat murakkab ko'p bosqichli tizim bo'lib, unda har bir daraja (yoki ma'lum anatomik tuzilmalar) "etakchi afferentatsiya" va o'ziga xos …

2 / 22

ish va mushaklar tonusini tartibga solish uchun. talamo-pallidar talamo-pallidar darajasi - bu tug'ilishdan oldin ham ishlashga tayyor bo'lgan harakatni tartibga solishning yana bir mexanizmi. piramidal striatal piramidal tizim [tractus pyramidalis (pna)] - miya yarim qobiq zonasining harakatlantiruvchi markazlarini bosh miya suyagining harakatlantiruvchi yadrolari va orqa miya oldingi shoxalari yadrolari hujayralari bilan bog'laydigan va ishtirok etadigan efferent proyeksiya nerv tolalari tizimi. piramidal tizim o'z nomini kortikal-orqa miya (pyramidal-ixtiyoriy xarakatni ta’minlaydi) yo'lning tolalari tomonidan hosil qilinadi. parieto-premotor premotor qobiq zonasi - bu miyaning frontal peshonsida, birlamchi motor qobiq zonasining oldida joylashgan motor qobiq zonasiining maydoni. u asosan primatlar, jumladan, maymunlar va odamlarda o'rganilgan. premotor qobiq zonasining funktsiyalari xilma-xil va to'liq tushunilmagan. shuningdek, u harakatni rejalashtirishda, fazoviy harakatni boshqarishda, sensorli harakatni boshqarishda, boshqalarning harakatlarini tushunishda va muayyan vazifalarni bajarish uchun mavhum qoidalardan foydalanishda rol o'ynashi mumkin. premotor qobiq zonasining turli hududlari turli xil xususiyatlarga ega va ehtimol, turli funktsiyalarni bajaradi. premotor qobiq zonasida …

3 / 22

da bir xil nuqtalarni bog'laydi. korpus kallosumning oldingi qismlarining shikastlanishi har bir izolyatsiya qilingan qo'lning muvofiqlashtirilgan harakatlarini saqlab qoladi, lekin ikkala qo'lning o'zaro muvofiqlashtirilgan harakatlarini, ayniqsa eng murakkab shakllarni - ularning o'zaro muvofiqlashtirishni silliq bajarish qobiliyatini buzadi. (a. r. luriya, 1962, 1966, 1969). sensorimotor qobiq zonasi piramida tizimi. ixtiyoriy harakatlarning asosiy harakatlantiruvchi mexanizmi. u motor kulrang qatlamining v qavatida joylashgan betz motor hujayralaridan boshlanib, kortikal-orqa miya yoki piramidal yo'l shaklida davom etadi, u piramidalar hududida qarama-qarshi tomonga o'tadi va motorda tugaydi. orqa miya neyronlari (piramidal yo'lning 2-neyronida). 2. harakatning buzilishi elementar, harakatlarning ijro etuvchi, efferent mexanizmlariga zarar etkazish bilan bog'liq asosan vosita harakatlarining afferent mexanizmlarini mag'lub etish bilan bog'liq murakkab ixtiyoriy harakatlar. elementar harakat buzilishlari harakatlarni murakkab va nozik muvofiqlashtirishni qo'llab-quvvatlaydigan asab tuzilmalari va harakatlarni boshqarish, mushaklarning tonusini va holatini saqlash bilan shug'ullanadigan miya tuzilmalarining po’stlog’osti bo'g'inlarining shikastlanishi bilan yuzaga keladi: biror eni kesib olish, falaj; bo'shashgan falaj; spastik falaj …

4 / 22

lar niqobga o'xshash yuz va umumiy harakatsizlik (turli his-tuyg'ular bilan butun tananing beixtiyor harakatlarining yo'qligi) shaklida yoki majburiy kulish, yig'lash yoki majburan yurish, yugurish (qo'zg'alish) shaklida bo'lishi mumkin) ko’rinadi. 3. mustaqil harakatlarning buzilishi vosita funktsional tizimlarining kortikal darajasiga zarar etkazish bilan bog'liq. ushbu turdagi buzilish apraksiya deb ataladi. apraksiya ixtiyoriy harakatlar va ob'ektlar bilan bajariladigan harakatlar buzilishini anglatadi. kinestetik apraksiya miya yarim kulrang qatlamining post-markaziy mintaqasining pastki qismlari ta'sirlanganda paydo bo'ladi. harakatlarning kinestetik asoslari qaqshaydi. harakatlar differensiyasiz bo'lib qoladi, yomon nazorat qilinadi. bemorlarda yozish paytida harakatlar buziladi, qo'lning turli xil pozitsiyalarini to'g'ri takrorlash qobiliyati (posturaning apraksiyasi); u yoki bu harakat qanday bajarilishini ob'ektsiz ko'rsata olmaydi (masalan, stakanga choy qanday quyiladi, sigaret qanday yoqiladi va hokazo). fazoviy apraksiya parieto-oksipital kulrang qatlam shikastlanganda paydo bo'ladi. apraksiyaning ushbu shaklining asosi vizual-fazoviy sintezning buzilishi, fazoviy tasvirlarning buzilishi ("yuqoriga-pastga", "o'ng-chap" va boshqalar). bemorlarda fazoviy yo'naltirilgan harakatlarni bajarishda qiyinchiliklar mavjud. kinetik apraksiya bu miya yarim sharlarining …

5 / 22

ga oshirish ustidan ongli nazoratni o'chirish, zarur harakatlarni vosita xarakatlari va stereotiplari bilan almashtirish shaklida namoyon bo'ladi. harakatlarning ixtiyoriy tartibga solinishining qo'pol parchalanishi bilan bemorlar eksperimentator harakatlarining nazoratsiz taqlidli takrorlash ko'rinishida exolaliya kuzatilishi - mumkin - eshitilgan so'zlar va iboralarni taqlid qiluvchi takrorlash. apraksiyaning bu shakli ya'ni. uning alohida elementlarini emas, balki butun vosita dasturini bir butun sifatida davom ettirish.

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ixtiyoriy xarakatlarning buzilishi"

слайд 1 ixtiyoriy xarakatlarning buzilishi reja dvigatel analizatorining miyada tashkil etilishi elementar harakat buzilishlari. erkin harakatlar va faoliyatni buzilishi. dvigatel sohasining psixologik tuzilishi harakat - faoliyatning tarkibiy birligidir. ixtiyoriy harakatlar quyidagilar bo'lishi mumkin: mustaqil vositali harakatlar; xulq-atvorning eng xilma-xil shakllarini amalga oshirish vositalari; insonning turli motor harakatlariga, ma'lum bir qismini (darajani) tashkil qiladi. fiziologik nuqtai nazardan, ixtiyoriy harakatlarga qo'l, yuz, oyoq va butun tananing muskullarining harakatlari kiradi. 1. harakatlarning ongli tashkil etilishi ixtiyoriy harakatlar murakkab afferent tizimlar bo'lib, ular orasida kinestetik afferentatsiya (somatognozning buzilishi (o'z tanasini idrok etish) tuf...

This file contains 22 pages in PPT format (187.0 KB). To download "ixtiyoriy xarakatlarning buzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ixtiyoriy xarakatlarning buzili… PPT 22 pages Free download Telegram