bitimlar

PPTX 19 pages 61.6 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.6 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

bitimlar bitimlar 1 reja: bitim tushunchasi, mazmuni va belgilari bitim turlari bitimlarning muddatlari va shartli bitimlar bitim shakllari bitimning haqiqiy sanalishi shartlari o’z-oʼzidan haqiqiy sanalmaydigan bitim turlari va ularning huquqiy oqibatlari nizoli bitimlarning turlari va ularning haqiqiy sanalmasligi oqibatlari bitimlar deb fuqarolar va yuridik shaxslarning fuqarolik huquq va burchlarini belgilash, oʻzgartirish va bekor qilishga qaratilgan harakatlarga aytiladi. oʻzbekiston respublikasi fuqarolik kodeksi 101-modda fuqarolik huquqi fanida bitimlar o’zlarining belgilari bo’yicha quyidagi turlarga bo’linadi (klassifikasiya qilinadi): 1. bitim tuzuvchilarning erklari ifoda etilishiga qarab bitimlar bir tomonlama, ikki tomonlama yoki ko’p tomonlama bitimlarga bo’linadi. bir tomonlama bitimdan faqat bir tomonninggina erki ifodalanadi, huquq va majburiyat faqat bir tomonning irodasi bo’yichagina vujudga keladi, o’zgaradi yoki bekor bo’ladi. bir tomonlama bitimlarga misol qilib, vasiyat, merosdan voz kechish, ishonch qog’ozi berish, vakolat olmasdan vakillik qilgan shaxsning harakatlarini vakolat beruvchi ma’qullashini ko’rsatsa bo’ladi. bir tomonlama bitim uni tuzgan shaxs uchun majburiyatlar keltirib chiqaradi. ikki tomonlama bitimlar har …

2 / 19

, ishni bajarish, bironta xizmat ko’rsatish singari harakatlarni qilish majburiyatini oladi. haq baravariga tuziladigan bitimlarga qarshi (muqobil) ijro nazarda tutiladigan bitimlar oldi-sotdi, ayirboshlash, pudrat, sug’urta kabi birmuncha shartnomalardir, chunki ularda tomonlardan har biri qarshi tomon faoydasiga bironta harakat qiladi. masalan, sotuvchi pul evaziga ma’lum mulkni topshiradi. tekin, ya’ni haq to’lanmay tuziladigan bitimlar asosida tomonlardan birigina ikkinchi tomon foydasiga biron-bir harakat qilish majburiyatini oladi. bu yerda qarshi (muqobil) ijro yo’q. masalan, hadya, foizsiz qarz, mulkdan tekin foydalanish (ssuda) to’g’risidagi shartnomalarni ko’rsatish mumkin. 3. bitimlar qay paytdan e’tiboran tuzilgan deb hisoblanishiga ko’ra konsensual va real bitimlarga bo’linadi. konsensual bitim deb huquq va majburiyatlarni o’zaro kelishish va bunday kelishuvni lozim tartibda rasmiylashtirish paytda vujudga keltiradigan bitimga aytaladi. mulk ijarasi, mahsulot yetkazib berish, pudrat, kontraktasiya singari shartnomalar konsensual bitim hisoblanadi. real bitim deb o’zaro kelishuvga muvofiq ashyolar yoki pulni topshirish paytida huquq va majburiyatni vujudga keltiradigan bitimga aytiladi. real bitimlarga misol qilib, qarz, omonat, …

3 / 19

b qo‘yilmagan bo‘lsa, kreditor har qachon ijroni talab qilishga, qarzdor esa ijroni har qachon amalga oshirishga haqli bo‘ladi. majburiyatni darhol bajarish vazifasi qonun, shartnoma yoki majburiyatning mohiyatidan anglashilmasa, qarzdor bunday majburiyatni kreditor talab qilgan kunidan boshlab 7 kunlik muddat ichida bajarishi shart. shartli bitim deb taraflar o‘rtasida tuziladigan bitimning amalga oshirilishi yoki bekor bo‘lishi biron-bir shartga bog‘lab qo‘yilishiga aytiladi. shartli bitimlar ikki xil ko‘rinishda bo‘ladi: a) sharti kechiktirilgan; b) bekor bo‘lish sharti bilan tuziladigan bitimlardir. bitim tuzishda erkni ifodalash usuliga bitim shakli deb aytiladi: ogʻzaki shakl ; yozma shakl ; oʻzbekiston respublikasi fuqarolik kodeksining 106-moddasida taʼkidlanganidek, qonunchilikda yoki taraflarning kelishuvida yozma shakl belgilab qo‘yilmagan, jumladan u tuzilayotgan vaqtning o‘zidayoq bajariladigan bitim og‘zaki tuzilishi mumkin. shaxsning xatti-harakatidan uning bitim tuzishga bo‘lgan xohish-irodasi bilinib turgan holda ham bunday bitim tuzilgan hisoblanadi. yozma shaklda tuziladigan bitimlar ikki turga: a) oddiy yozma; b) notarial idoralarda, shuningdek, qonun bilan nazarda tutilgan hollarda, boshqa organlarda tasdiqlanadigan …

4 / 19

oylarni oldi-sotdisi, garovga qo‘yish shartnomalari va boshqa ba’zi shartnomalar, shuningdek mulkni vasiyat qilish to‘g‘risidagi bitim (vasiyatnoma) notarial tartibda tasdiqlanishini talab qiladi qonun ba’zi hollarda bitimlarning yozma yoki notarial shaklda rasmiylashtirilishidan tashqari tegishli davlat muassasalarida qayd etilishini (roʻyxatdan o‘tkazilishini) talab qiladi. masalan, yer uchastkalari va boshqa ko‘chmas mol-mulk bilan bog‘liq bitimlar (boshqa shaxsga berish, ipoteka, uzoq muddatli ijara, merosni qabul qilib olish va boshqalar) davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi kerak . (oʻzbekiston respublikasi fuqarolik kodeksining 111-moddasi.) bitim atayin davlat va jamiyat manfaatlariga xilof maqsadlarda tuzilganligi sababli haqiqiy sanalmagani holda quyidagicha huquqiy oqibatlarini vujudga keltiradi: 1) bitim tuzuvchilaming har qaysisida ham g‘araz niyat bo‘lsa, har ikki taraf tomonidan bajarilgan bitim yuzasidan olingan hamma narsalar undirilib, davlat daromadiga o‘tkaziladi; 2) bitim faqat bir taraf tomonidan bajarilganida esa, ikkinchi tarafdan uning olgan hamma narsasi va uning evaziga birinchi tarafga to‘lashi lozim bo‘lgan narsalari undirilib, davlat daromadiga o'tkaziladi; 3) bitimlar tuzishda bir tarafdangina g‘araz bo‘lgan taqdirda, uning …

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bitimlar"

bitimlar bitimlar 1 reja: bitim tushunchasi, mazmuni va belgilari bitim turlari bitimlarning muddatlari va shartli bitimlar bitim shakllari bitimning haqiqiy sanalishi shartlari o’z-oʼzidan haqiqiy sanalmaydigan bitim turlari va ularning huquqiy oqibatlari nizoli bitimlarning turlari va ularning haqiqiy sanalmasligi oqibatlari bitimlar deb fuqarolar va yuridik shaxslarning fuqarolik huquq va burchlarini belgilash, oʻzgartirish va bekor qilishga qaratilgan harakatlarga aytiladi. oʻzbekiston respublikasi fuqarolik kodeksi 101-modda fuqarolik huquqi fanida bitimlar o’zlarining belgilari bo’yicha quyidagi turlarga bo’linadi (klassifikasiya qilinadi): 1. bitim tuzuvchilarning erklari ifoda etilishiga qarab bitimlar bir tomonlama, ikki tomonlama yoki ko’p tomonlama bitimlarga bo’linadi. bir tomo...

This file contains 19 pages in PPTX format (61.6 KB). To download "bitimlar", click the Telegram button on the left.

Tags: bitimlar PPTX 19 pages Free download Telegram