rivujlanayotgan davlatlar iqtisodiyati

PPTX 22 pages 478.6 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 478.6 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

презентация powerpoint 9-мавзу: жаҳон хўжалиги ва халқаро иқтисодий муносабатларнинг ривожланишида ривожланаётган мамлакатлар режа: 1.ривожланаётган давлатлар иқтисодиётининг умумий тавсифи ва иқтисодий таснифи. 2.ривожланатётган давлатларнинг иқтисодий тараққиёт стратегияси. 3.ривожланаётган давлатлар халқаро меҳнат тақсимоти тизимида. 4. ривожланаётган давлатлар халқаро капитал ҳаракати тизимида. ривожланаётган давлатларни иқтисодий тавсифлашда бир нечта миқдорий ва сифат кўрсаткичларидан фойдаланиш усуллари мавжуд. бу усуллардан фойдаланиш ривожланаётган давлатнинг иқтисодий тараққиёт даражасини баҳолаш, халқаро меҳнат тақсимотидаги ўрнини аниқлаш, жаҳон иқтисодиётидаги ўрни ва ролини тавсифлаш, иқтисодий салоҳиятини ривожланиши каби ёндашувларни қўллаш мумкин. баъзи бир ҳолатларда ривожланаётган давлатнинг табиий ресурс салоҳияти, бошқа бир вазиятларда эса жаҳон иқтисодиётининг асосий марказларидан қарамлик характерга кўра ёки ижтимоий – иқтисодий тараққиётнинг муқобил йўлларига кўра, миллий хўжаликнинг таркибий тузилишига қараб ҳам тавсифлаб бериш мумкин. ривожланаётган давлатлар иқтисодиётининг умумий тавсифи ривожланаётган давлатларнинг умумий тавсифи паст унумдорлик паст турмуш даражаси аҳоли кўпайишининг юқори суръатлари ишсизликнинг юқори даражаси қишлоқ хўжалигига кучли қарамлилик мустамлака асоратлари ва ташқи бозорларга қарамлик ишчи кучининг паст малакаси …

2 / 22

аражаси бўйича давлатларни учта гуруҳга бўлиб таснифлаш. венгриялик иқтисодчи олим т.сантеш ривожланаётган давлатларни экспорт ишлаб чиқаришига ихтисослашувига қараб тавсифлаган. бунда у : ▪ нефт экспортёрлари; ▪ минерал хом ашё ва қишлоқ хўжалик маҳсулотларини жаҳон бозорига етказиб берувчилар; ▪ қайта ишлаш саноати маҳсулотларини экспорт қилувчилар ҳамда энг кам экспорт салоҳиятига эга давлатларни ажратиб кўрсатган. ривожланаётган давлатларнинг ичида нефт экспортёрлари ва уларнинг бир биридан фарқи уларнинг айримларида бозор иқтисодиётининг дастлабки дара- жаси вужудга келган. ривожланаётган давлатларнинг ичида иқтисодиёти тўлалигича хом ашё экспортига ихтисос- лашган давлатлар мавжуд бўлиб, уларга қуйидагиларни кўрсатиш мумкин: лотин америкасида – барбадос - 5350$, антигуа ва барбуда -7820$, суринам - 7360$, панама - 7070$, сент китс ва невис - 4700$, доминика - 4540$, сент люсия - 3370$, гренада - 3340$. осиёда: иордания - 3430$. африкада: сейшель ороллари - 16440$, маврикий-9000$. ▪ қолганларида ўртача даражада ривожланган капиталистик иқтисодиёт мавжуд ва аҳоли жон бошига тўғри келадиган даромад ҳам ўртача даражада ёки …

3 / 22

тади. 1950 -2000 йиллар оралиғида ушбу кўрсаткич 17 бараварига ортган; ▪ жами яим эса 4,5 бараварига, аҳоли жон бошига тўғри келадиган даромад эса 2,5 бараварига ортган. ▪ саноатнинг яим таркибидаги улуши ушбу даврда 26%дан 42%гача ўсган. қишлоқ хўжалиги эса 38%дан 18%гача қисқарган. хизматлар соҳасининг улуши 36%дан 40%гача ўсган. юқоридаги кўрсаткичларнинг нисбати шуни кўрсатадики, жаҳон иқтисодиётида “ривожланган - ривожланаётган” давлатлар нисбати ривожланаётган давлатлар фойдасига ўзгариб бормоқда. охирги ярим аср мобайнида ривожланаётган давлатларни бозор иқтисодиётини ривожлан-тиришнинг суръатлари бўйича олдинга ўтиб кетиб қолган давлатларнинг сони 1951-1977 йилларда 15тадан 40тагча кўпайган. бунда аҳоли сони бўйича ушбу давлатларнинг улуши ривожланаётган давлатларнинг орасида 9,5 бараварга ортган, яъни 7,8%дан 73,5%гача ўсган. жаҳон иқтисодиётидаги периферия давлатлар охирги 30 йил мобайнида ривожланаётган давлатларнинг дунё яимдаги улуши 14,2%дан 37,7%гача, дунё экспортида эса 24,3%дан 32,7%гача ортган. бу ўсиш айрим жиҳатларда бир нечта ички ва ташқи омилларнинг ўзаро ҳатти – ҳаракати натижасида юз берган эди: ▪ ривожланаётган давлатларда натурал ишлаб чиқариш усулидан …

4 / 22

жланаётган давлатлар ривожланган давлатларга саноат ишлаб чиқаришнинг ҳажми бўйича уч бараварига ютқазганлар. 1999 йили ўртадаги бу фарқ тугатилган. жумладан, минерал хом ашё ишлаб чиқариш бўйича ривожланаётган давлатлар тараққий этган давлатларни 50 йиллардаёқ қувиб ўтиб кетганлар. енгил саноат маҳсулотларини ишлаб чиқариш бўйича эса 90-йилларда қувиб ўтганлар. ривожланаётган давлатларнинг оғир саноат маҳсулотларини ишлаб чиқариш ассортименти анча кенгайган. унинг улуши эса 50-йиллардаги 40%дан, 1980 йилда 59% ва 1998 йилда 72%га кўтарилган. оғир саноатнинг енгил саноат устидан устунликга эришиши фақатгина 70-йилларда имкон бўлган. ривожланаётган давлатларнинг бу маррага етиб келишига 200 йилдан ортиқ вақт керак бўлган. 1961-2012 йилларда ривожланаётган ва ривожланган давлатлардаги иқтисодий ўсиш суръатларининг қиёсий динамикаси ривожланган давлатлар билан аҳоли жон бошига даромадни тенглаштириш учун ривожланаётган давлатларда зарур иқтисодий ўсиш суръати даражалари (2050 йилгача) ривожланаётган давлатларни таснифлаш ривожланаётган давлат-ларнинг бир хил бўлмаган ҳолати уларни турли гуруҳларга бўлган ҳолда таснифлашда кўзга ташланади. уларни гуруҳларга бўлишда турли хил мезонлар ишлатилади-географик жойлашув, (минтақалар ва субминтақалар), саноат ишлаб …

5 / 22

, бахрейн, уммон, саудия арабистони ва бошқа бир нечта давлатлар; • ўртача даромадга эга давлатлар гурухига эса давлатлар иккита қисмга бўлинадилар: ўртача даражадан юқори даромадга эга ва ўртача даражалан паст даромадга эга давлатлар. бу гуруҳга асосан янги тез саноатлашган давлатлар ҳамда нефт экспорт қилувчи айрим мамлакатлар кирадилар. ушбу гуруҳ давлатларида иқтисодиётнинг аграр ва хом ашё етказиб беришга ихтисослшуви камайиб бормоқда, диверсификациялашган саноат комплекси шаклланмоқда, халқаро бозорларга мослашиш модели ишлаб чиқилмоқда. • нефт экспортёрлари гуруҳига 19та давлат киради, уларнинг экспортида нефт махсулотлари 50%дан ортиғини ташкил этади. бир қанча ривожланаётган давлатларда аввал моддий база яратилган, кейин эса капиталистик ишлаб чиқариш усулига йўл очиб берилган. ушбу давлатларда “рента капитализми” деб аталувчи бозор иқтисодиёти юзага келган. мамлакатдаги юқори табақа вакилларининг аксарият қисми нефт экспорт ва нефт долларлари операцияларидан фойда кўрувчи шахслар бўлиб ҳисобланадилар. бу одамлар миллий ишлаб чиқариш билан жуда кам боғланган ҳамда асосан чет элда фаолият юргизувчи банк капитали билан қалин боғланган. кам …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rivujlanayotgan davlatlar iqtisodiyati"

презентация powerpoint 9-мавзу: жаҳон хўжалиги ва халқаро иқтисодий муносабатларнинг ривожланишида ривожланаётган мамлакатлар режа: 1.ривожланаётган давлатлар иқтисодиётининг умумий тавсифи ва иқтисодий таснифи. 2.ривожланатётган давлатларнинг иқтисодий тараққиёт стратегияси. 3.ривожланаётган давлатлар халқаро меҳнат тақсимоти тизимида. 4. ривожланаётган давлатлар халқаро капитал ҳаракати тизимида. ривожланаётган давлатларни иқтисодий тавсифлашда бир нечта миқдорий ва сифат кўрсаткичларидан фойдаланиш усуллари мавжуд. бу усуллардан фойдаланиш ривожланаётган давлатнинг иқтисодий тараққиёт даражасини баҳолаш, халқаро меҳнат тақсимотидаги ўрнини аниқлаш, жаҳон иқтисодиётидаги ўрни ва ролини тавсифлаш, иқтисодий салоҳиятини ривожланиши каби ёндашувларни қўллаш мумкин. баъзи бир ҳолатларда рив...

This file contains 22 pages in PPTX format (478.6 KB). To download "rivujlanayotgan davlatlar iqtisodiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: rivujlanayotgan davlatlar iqtis… PPTX 22 pages Free download Telegram