kamqonlik turli va sabablari

PPTX 34 стр. 987,6 КБ Бесплатная загрузка

34 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 987,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 34

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 34

o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti mikrobiologiya fanidan mustaqil ishi o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi biokimyo fanidan mustaqil ishi tayyorladi:primqulova husnora qabul qildi:shahribonu boltayeva guruh:38-dav-23 mavzu: kamqonlik turlari va sabablari 2 reja: 1.kamqonlik tushunchasi va uning ahamiyati. 2.kamqonlikning turlari. 3.kamqonlikning asosiy sabab va omillari. 4.kamqonlikning oldini olish,tashxis va davolash choralari. kamqonlik nima kamqonlik (anemiya) — bu qonning kislorod tashish qobiliyatining pasayishi bilan kechadigan klinik-gemotologik sindrom bo‘lib, u ko‘pincha gemoglobin miqdorining kamayishi yoki eritrotsitlar sonining kamayishi bilan aniqlanadi. bu holat mustaqil kasallik bo‘lishi mumkin, ammo ko‘proq boshqa patologik holatlarning belgisi sifatida kuzatiladi. gemoglobinning kamayishi tufayli organizm to‘qimalariga yetkaziladigan kislorod miqdori kamayadi, bu esa barcha a’zolarning faoliyatini susaytiradi. kamqonlikning ahamiyati kamqonlikning klinik ahamiyati juda yuqori bo‘lib, u yurak-qon tomir, nafas olish, asab tizimi va boshqa hayotiy muhim tizimlarga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. organizmning kislorodga bo‘lgan talabi doimiy bo‘lgani uchun, kamqonlik darajasidan qat’i nazar, uning mavjudligi …

2 / 34

k, gemopoez uchun zarur bo‘lgan vitamin va minerallarning yetishmovchiligi (temir, b12 vitamini, foliy kislotasi) kamqonlikka olib keladi. bu holat ayniqsa bolalarda va qariyalarda ko‘proq kuzatiladi. kamqonlikning tarqalganlik darajasi kamqonlik butun dunyo bo‘yicha sog‘liqni saqlashda dolzarb muammo hisoblanadi. jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (jsst) ma’lumotlariga ko‘ra, har yili 2 milliarddan ortiq inson kamqonlikdan aziyat chekadi. eng ko‘p tarqalgan turi temir tanqisligi kamqonligi bo‘lib, u ayollar, bolalar va homilador ayollar orasida ko‘proq uchraydi. osiyo va afrika mamlakatlarida bu ko‘rsatkich 50 foizgacha yetadi. kamqonlik nafaqat rivojlanayotgan mamlakatlarda, balki rivojlangan davlatlarda ham sog‘liq uchun muhim xavf omili hisoblanadi. kamqonlikka chalingan bemorlarning asosiy shikoyatlari kamqonlikka chalingan bemorlar ko‘plab umumiy va tizimli shikoyatlar bilan murojaat qilishadi. asosiy simptomlar quyidagilar: umumiy holsizlik, charchoq, ishchanlikning pasayishi; bosh aylanishi, hushdan ketishga moyillik; yurak urishining tezlashishi (taxikardiya), yurak urishining kuchayganligini sezish; nafas qisishi, ayniqsa jismoniy faollikda; teri va shilliq qavatlarning oqarishi; qo‘l-oyoqning muzlashi, diqqat va xotiraning pasayishi; soch to‘kilishi, tirnoqlarning sinuvchanligi; …

3 / 34

emir tanqisligi anemiyasi bu eng ko‘p uchraydigan anemiya turi bo‘lib, umumiy kamqonlik holatlarining 70–80% ni tashkil qiladi. temir tanqisligi asosan quyidagi sabablarga bog‘liq: yeyiladigan ovqatda temirning yetishmasligi (kam oziqlanish) surunkali qon yo‘qotishlar (hayz, me’da-ichak qon ketishlari) homiladorlik va laktatsiya davrida organizm ehtiyojining ortishi temir so‘rilishining buzilishi (me’da osti bez, ichak kasalliklari) belgilari: umumiy kamqonlik simptomlariga qo‘shimcha ravishda — til yallig‘lanishi (glossit), og‘iz burchaklarining yoriqlanishi, tirnoqlarning qoshiqsimon shakli, soch to‘kilishi. laborator tahlillar: gemoglobin, sekin tushgan ferritin, temir, yuqori bo‘lgan tibc. b12 vitamini tanqisligi anemiyasi (pernitsioz anemiya) b12 vitamini tanqisligi megaloblastik anemiyalar guruhiga kiradi. bu vitaminning yetishmovchiligi dnk sintezining buzilishi va yirik, morfologik o‘zgargan eritrotsitlarning paydo bo‘lishiga olib keladi. sabablari: ovqat bilan b12 ning kam tushishi (vegetarianizm) intrinsik faktor yetishmovchiligi (me’da kasalliklari) ichak kasalliklari — b12 so‘rilishining buzilishi belgilari: kamqonlik simptomlari nevrologik belgilar — paresteziya, reflekslarning susayishi, ataksiya tilning qizarib, silliq bo‘lishi ("yog‘och til") tahlillar: yirik eritrotsitlar (mcv oshgan), past gemoglobin, past …

4 / 34

mmun, infeksion) omillar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. sabablari: irsiy sferotsitoz, talassemiya, orak hujayrali anemiya autoimmun gemolitik anemiya infeksiyalar (malarialar) toksinlar, dorilar, kuyishlar belgilar: sariqlik (bilirubin ko‘tarilishi) qorinning chap yuqori sohasida og‘riq (taloq kattalashuvi) qizil peshob (gemoglobinuriya) aplastik anemiya suyak ko‘migi faoliyatining to‘xtashi bilan bog‘liq kamqonlik bo‘lib, eritrotsitlar bilan birga leykotsitlar va trombotsitlar ham kamayadi (pansitopeniya). sabablari: radiatsiya, kimyoviy moddalar, sitotoksik dorilar viruslar (ebv, parvovirus b19, gepatit) idiopatik (aniqlanmagan sababli) belgilar: kamqonlik belgilariga qo‘shimcha — infeksiyalarga moyillik, qon ketishga moyillik tahlillar: past gemoglobin, past leykotsit va trombotsitlar, suyak ko‘migidagi hujayralar sonining kamayishi. kamqonlikning rivojlanish mexanizmi bir necha yo‘nalishda kechishi mumkin: 1. eritrotsitlar yetarli darajada hosil bo‘lmasligi 2. eritrotsitlar ko‘p miqdorda parchalanishi (gemoliz) 3. qon ketish (ichki yoki tashqi) natijasida yo‘qotilish har bir holatda gemoglobin darajasi kamayadi, bu esa to‘qimalarga kislorod yetkazilishining buzilishiga olib keladi. natijada gipoksiya yuzaga kelib, umumiy metabolizm va hujayra faoliyati izdan chiqadi. kamqonlikning rivojlanish bosqichlari 1. temir zaxiralarining …

5 / 34

bolalikda ovqat orqali ehtiyoj qoplanmasligi oziqlanish profilaktikasi va tuzatish bilan ko‘plab kamqonlik holatlari oldini olish mumkin. qon ketish — kamqonlikning asosiy sababi sifatida qon yo‘qotilishi kamqonlikning eng keng tarqalgan sabablaridan biri bo‘lib, quyidagicha bo‘linadi: akut qon ketish: masalan, travma, operatsiya, qon ketuvchi kasalliklarda surunkali qon ketish: me’da-ichak kasalliklari (yaralar, gemorroy), hayz ko‘payishi qon ketish bilan birga temir ham yo‘qotiladi, bu esa temir tanqisligi anemiyasiga olib keladi. genetik va irsiy omillar kamqonlik ayrim hollarda irsiy kasalliklar bilan bog‘liq bo‘ladi: talassemiya: gemoglobin zanjirlarining sintezi buzilishi orak hujayrali anemiya: gemoglobinning anormal shakli tufayli eritrotsitlar deformatsiyalanadi sferotsitoz: eritrotsit membranasining genetik defekti bu holatlar asosan gemolitik anemiyalar guruhiga kiradi va erta yoshda aniqlanadi. ichki kasalliklar bilan bog‘liq kamqonliklar ko‘plab surunkali kasalliklar fonida kamqonlik rivojlanishi mumkin: buyrak yetishmovchiligi: eritropoetin sintezi pasayadi qandli diabet: qon tomirlar zararlanishi va nefropatiya orqali onkologik kasalliklar: suyak ko‘migi bostiriladi autoimmun kasalliklar: eritrotsitlarga qarshi antitanalar paydo bo‘ladi bu turdagi anemiyalar “surunkali kasalliklar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 34 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kamqonlik turli va sabablari"

o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti mikrobiologiya fanidan mustaqil ishi o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi biokimyo fanidan mustaqil ishi tayyorladi:primqulova husnora qabul qildi:shahribonu boltayeva guruh:38-dav-23 mavzu: kamqonlik turlari va sabablari 2 reja: 1.kamqonlik tushunchasi va uning ahamiyati. 2.kamqonlikning turlari. 3.kamqonlikning asosiy sabab va omillari. 4.kamqonlikning oldini olish,tashxis va davolash choralari. kamqonlik nima kamqonlik (anemiya) — bu qonning kislorod tashish qobiliyatining pasayishi bilan kechadigan klinik-gemotologik sindrom bo‘lib, u ko‘pincha gemoglobin miqdorining kamayishi yoki eritrotsitlar sonining kamayishi bilan aniqlanadi. bu holat ...

Этот файл содержит 34 стр. в формате PPTX (987,6 КБ). Чтобы скачать "kamqonlik turli va sabablari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kamqonlik turli va sabablari PPTX 34 стр. Бесплатная загрузка Telegram