pisixalogiyaning fan sifatida rivojlanish bosqichlari

PPTX 32 pages 226.9 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 226.9 KB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

pisixalogiyaning fan sifatida rivojlanish bosqichlari pisixalogiyaning fan sifatida rivojlanish bosqichlari reja: 1. psixologiyaning fan sifatida rivojlanishi 2.psixologiyaning mustaqil fan sifatida shakllanishining tabiiy ilmiy asoslari birinchi bosqich. antik davr - psixologiyaning predmeti ruhdir. bu davrda ruhning tabiatini tushunishda ikkita asosiy yo'nalish mavjud: idealistik va materialistik. idealistik yo'nalishning asoschilari sokrat va platon (ruh o'lmaslikning boshlanishi). ruhni tushunishdagi materialistik yo'nalish demokrit, anaksagor, anaksimen tomonidan ishlab chiqilgan. ikkinchi bosqichi. xvii-xix asrlarda psixologiyaning predmeti ongga aylanadi. ong deganda insonning his qilish, eslash va fikrlash qobiliyati tushunilgan. xvii -asrda r.dekartning asarlari psixologiya predmetini oʻzgartirishda muhim rol oʻynadi. u birinchi navbatda psixofizik muammoni aniqladi, ya'ni, ruh va tana o'rtasidagi munosabatni. u ong va refleks tushunchasini kiritdi. uchinchi bosqich. 1910-1920 yillar - aqsh - bixeviorizm paydo bo'ladi. j.uotson bixeviorizm asoschisi hisoblanadi. xulq-atvor psixologiyaning predmetiga aylanadi. klassik bixeviorizm ongning xulq-atvordagi rolini inkor etdi. xulq-atvor ko'nikmalarini shakllantirishda ong hech qanday rol o'ynamaydi va ko'nikmalar bir xil harakatni mexanik takrorlash orqali …

2 / 32

on hayotidagi barcha tushunarsiz hodisalarni tushuntirishga harakat qilindi. ii-bosqich. psixologiya ong haqidagi fan sifatida. u xvii -asrda tabiiy fanlarning rivojlanishi bilan bogʻliq holda vujudga keladi. fikrlash, his qilish, istak qobiliyati ong deb ataladi. o'rganishning asosiy usuli insonni o'zi uchun kuzatish va faktlarni tavsiflash bo’lgan desak bo’ladi. iii-bosqich.psixologiya xulq-atvor haqidagi fan sifatida. xix -asrda paydo bo'lgan. psixologiyaning vazifasi eksperimentlarni o'rnatish va to'g'ridan-to'g'ri ko'rish mumkin bo'lgan narsalarni kuzatishdan iborat: odamning xatti-harakati, harakatlari, reaktsiyalari (harakatga sabab bo'lgan motivlar hisobga olinmagan) bu bosqichda. iv-bosqich.psixologiya rivojlanishining zamonaviy bosqichi (xx asrdan hozirgi kungacha). bugungi kunda psixologiya psixikaning faktlari, qonuniyatlari va mexanizmlarini o'rganadigan fandir. xix asrning o’rtalarida psixologiyani mustaqil fan sifatida shakllanishi uchun qator ilmiy asoslar vujudga kela boshlagan. psixologiya o’zining taraqqiyoti bo’yicha avval assotsiativ psixologiya yo’nalishi va keyinchalik emperik psixologiya vujudga kelgan bo’lsa, bu bilan u psixologiyaning mustaqil, fan sifatida shakllanishi uchun ma’lum asosini vujudga keltira boshlagan. xix-asrda yevropa ilmiy fikri psixologiyaning ilmiy bilimlarning mustaqil sohasi …

3 / 32

u bemorning miyasi xanuzgacha parijdagi tibbiyot muzeyida saqlanib keladi. bemor atrofdagilarning gapiga tushunsa-da, o’zi gapira olmasdi, faqat “ta-ta-ta” degan tovush chiqarardi xolos. nutq buzilishining bu turi keyinchalik «motor afaziya» deb nom oldi. o’sha davrdan boshlab bosh miyada turli markazlarni izlash katta qiziqish bilan boshlanib ketadi. afaziyalarni tadqiq qilishni boshlab bergan olim sanaladi. fexner gustav (1801 – 1887). nemis fizigi, faylasufi, psixofizikaning asoschisi. gustav fexner yangi fan –psixofizikaning tashkilotchisi bo’lib, uning predmeti sifatida psixik va fizik olamning o’zaro munosabatini taklif qilgan. tadqiqotlar davomida u “sezgi intensivligi qo’zg’ovchining kuchiga to’g’ri proportsional” nomli asosiy psixofizik qonunni shakllantirdi. keyinchalik bu qonun veber – fexner qonuni deb ataldi. bu qonun universal bo’lmay, faqatgina eshitish va ko’rish sezgilarigagina taalluqli bo’lishiga qaramay u psixologiya fani taraqqiyotida o’ziga xos yangi davrni boshlab berdi. ernst veber birinchi marta harorat adaptatsiyasini eksperimental o’rgandi. o’z eksperimental ishlari natijalariga tayanib, ernst veber hamma sezgilarni: 1) bosim sezgilari 2) harorat sezgilari va 3) …

4 / 32

dan iborat: – tashqi olam bilan aloqalarni ta’minlash; – tizimdagi ichki organlarni integratsiyalash; – ichki organlar faoliyatini muvofiqlashtirish va boshqarish; – organizmning yaxlit ishlashini tashkillash. nerv sistemasi faoliyati uchta blokdan iborat bo’lib bu bloklarni a.r.luriya tomonidan o’rganilgan. -tartibga solish, ohang va hushyorlikni saqlash uchun mas’ul bo’lgan energiya bloki -sezgi uchun javob beradigan operatsion birlik -aqliy jarayonlarni dasturlash bloki energiya blokining vazifasi interetseptiv xarakterdagi ma’lumotlarni, ya’ni ichki organlardan miyaga kiradigan ma’lumotlarni qayta ishlashdir. ushbu blokning asosiy vazifasi tanani yaxshi shaklda va bedorlikda ushlab turadigan ibtidoiy mexanizmlarni ta’minlashdir. energiya blokining ishi tufayli tanani faollashtiradi. agar uning ishi buzilgan bo’lsa, unda odam letargik, charchagan bo’ladi, uning xotirasi va diqqati yomonlashadi, hissiy holat muvozanati yo’qoladi. operatsion blok tashqi muhitdan olinadigan eksterotseptiv ma’lumotni qabul qiladi, qayta ishlaydi va saqlaydi. ya’ni, bu hislar bilan chambarchas bog’liqdir. miyaning oksipital qismi ko’rish uchun, parietal teginish uchun va vaqtinchalik eshitish signallari uchun javobgardir. shunga ko’ra, zararning joylashishi qaysi sezgi …

5 / 32

nadi. u tashqi va ichki mulit ta’sirini analiz-sintez qilib, ularga javob qaytaradi. tananing barcha toʻqima va organlari ish faoliyatini bir-biriga bogʻlab boshqaradi, organizm, tashqi muhitning aloqasini ta’minlaydi. odam bosh miyasi 1- katta yarimsharlar, 2- miyacha, 3-orqa miya, 4-uzunchoq miya, 5 – miya ko’prigi; 6 – o’rta miya, 7– oraliq miya uzunchoq miya va miya ko’prigi. uzunchoq miya va miya ko’prigi orqa miyaning davomi bo’lib, murakkab rеflеktor aktlarni amalga oshiradi hamda orqa miyani bosh miyaning yuqori bo’limlari bilan bog’lab turadi. dеmak, uzunchoq miya va varoliy ko’prigi rеflеktor va o’tkazuvchanlik funksiyalarini bajaradi.uzunchoq miyaning uzunligi 3-3,5 sm bo’lib ko’rinishi orqa miyaning shakliga o’xshash bo’ladi. o’rta miya. o’rta miya – miya oyoqchalari, to’rt tеpalikdan va miyaning o’rtasidan o’tuvchi suv yo’lidan iborat. miya oyoqchalari - orqa miyadan chiqib kеluvchi o’tkazuvchi yo’llardan va bosh miyaning yuqori bo’limlaridan kеluvchi o’tkazuvchi yo’llardan tashkil topgan. to’rt tеpalikning yuqoridagi ikkita tеpaligi ko’ruv yo’lining, pastki ikkita tеpaligi eshitish yo’lining po’stloq osti …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pisixalogiyaning fan sifatida rivojlanish bosqichlari"

pisixalogiyaning fan sifatida rivojlanish bosqichlari pisixalogiyaning fan sifatida rivojlanish bosqichlari reja: 1. psixologiyaning fan sifatida rivojlanishi 2.psixologiyaning mustaqil fan sifatida shakllanishining tabiiy ilmiy asoslari birinchi bosqich. antik davr - psixologiyaning predmeti ruhdir. bu davrda ruhning tabiatini tushunishda ikkita asosiy yo'nalish mavjud: idealistik va materialistik. idealistik yo'nalishning asoschilari sokrat va platon (ruh o'lmaslikning boshlanishi). ruhni tushunishdagi materialistik yo'nalish demokrit, anaksagor, anaksimen tomonidan ishlab chiqilgan. ikkinchi bosqichi. xvii-xix asrlarda psixologiyaning predmeti ongga aylanadi. ong deganda insonning his qilish, eslash va fikrlash qobiliyati tushunilgan. xvii -asrda r.dekartning asarlari psixologiya predme...

This file contains 32 pages in PPTX format (226.9 KB). To download "pisixalogiyaning fan sifatida rivojlanish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: pisixalogiyaning fan sifatida r… PPTX 32 pages Free download Telegram