o’rta asrlardagi epidemiyalar va ularga qarshi kurashish

PPTX 23 стр. 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 23
o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti fundamental fanlar kafedrasi tibbiyot tarixidan tayyorlangan mustaqil ishi o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti fundamental fanlar kafedrasi tibbiyot tarixidan tayyorlangan mustaqil ishi guruh: 37 dav 23 tekshirdi: karimova .y tayyorladi: panjiyeva .n mavzu: o’rta asrlardagi epidemiyalar va ularga qarshi kurashish epidemiya — infeksion kasalliklarning maʼlum hududda odatdagidan koʻp tarqalishi. endemiya epidemiyasi va pandemiya epidemiyasi farqlanadi. infeksiya manbai (kasallik qoʻzgʻatuvchisi bilan zararlangan odam yoki hayvon), qoʻzgʻatuvchining yuqish sabablari, shuningdek, organizmning mazkur kasallikka beriluvchanligi uzoq vaqt saqlanganda epidemiya vujudga keladi va davom etadi. bunda tez kasallik oʻchogʻini topib, atrofidagi aholining xavfsizligini taʼminlash, kasallik qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlarning bemorlardan sogʻlom odamlarga oʻtish yoʻllarini bartaraf etish (masalan, oʻlat epidemiyasida kemiruvchilarni yoʻqotish, bemorlarni ajratib qoʻyish) va kasallikka beriluvchan kishilarni emlash choralari koʻriladi. bunda, albatta, dezinfeksiya, desinseksiya, bemorlarni alohidalash kabi tadbirlar ahamiyatlidir. yevropa aholisining tez oʻsib borayotganligi, shaharlar va ulardagi odamlar sonining koʻpayishi koʻplab …
2 / 23
hechakning tarqalishiga yordam berdi. qizamiq butun yevropa, shimoliy afrika va yaqin sharqdagi aholi zich joylashgan mamlakatlarda epidemik ahamiyat kasb etardi. qizamiq virusi bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan boshqa bir virus sabab yuzaga kelgan qoramol kasalligi rim imperiyasi davridan beri maʼlumdir. osiyoda paydo boʻlgan kasallikni yevropaga birinchi marta 370-yilda bosqinchi xunlar olib kelgan. keyinchalik chingizxon boshchiligidagi moʻgʻul bosqinlari 1222- 1233 va 1238-yillarda yevropada pandemiyalarga sabab boʻldi. infeksiya keyinchalik qitʼadan qoramol olib kelinganidan soʻng angliyagacha yetib bordi. oʻsha paytda teri zararkunandalari halokatli kasallik sababchilari hisoblanib, oʻlim darajasi 80—90 foizni tashkil etar edi. oqibatda qoramollarning qirilib ketishi ocharchilikka olib keldi. 5 xvi asrda atsteklar tomonidan chizilgan chechak (tepada) va qizamiq (pastda) bilan ogʻrigan bemorlar tasviri qizamiq qadimgi kasallik hisoblanib, uni birinchi marta x asrda fors shifokori muhammad ibn zakariya ar-roziy (865-925-yillarda yashagan) aniqlagan. shuningdek, qizamiqning boshqa koʻplab nomlari bor, lotincha rubeus — „qizil“ va morbilli — „kichik vabo“ soʻzidan olingan rubeola shular jumlasidandir. qizamiq …
3 / 23
r kasallik inson rivojlanishining normal bosqichi sifatida tasvirlangan. virus bilan kasallangan oʻsimlikning eng qadimgi taʼriflaridan birini yapon imperatori koken (718-770) yozgan sheʼrda topish mumkin — asarda yozda barglari sargʻaygan oʻsimlik tasvirlanadi. keyinchalik eupatorium lindleyanum sifatida aniqlangan oʻsimlik koʻpincha pomidorning sariq barglari jingalak virusi bilan kasallangan. bangladeshda chechak kasalligi bilan kasallangan bola xviii asrga kelib chechak yevropada epidemik ahamiyat kasb eta boshladi. 1719-1746-yillarda yevropanning yirik-yirik shaharlari, xususan, londonda beshta epidemiya sodir boʻldi. asr oxiriga kelib har yili ushbu kasallik natijasida halok boʻladigan yevropaliklar soni 400 mingga yetgandi. chechak 1713-yilda hindistondan kemalar orqali janubiy afrikaga yetib bordi va 1789-yilda avstraliyani qamrab oldi. xix asrda chechak avstraliyalik aborigenlar oʻlimining asosiy sababchisiga aylandi. misr stellasida poliomielit bilan kasallangan odam tasvirlangan degan taxminlar bor. 18-sulola (miloddan avvalgi 1580-1350-yillar). 1546-yilda girolamo fracastoro (1478-1553) qizamiqning klassik tavsifini keltirdi. uning fikricha, kasallik odamdan odamga tarqaladigan „urugʻlar“ (seminariya) tufayli yuzaga keladi. tomas syden ham (1624-1689) 1670-yilda londonda sodir boʻlgan …
4 / 23
onunlardan edi. kasallikning keyingi epidemiyalari shimoliy amerikada xii, xiii va xix asrlarda sodir boʻldi. denge isitmasi birinchi boʻlib 1779-yilda indoneziya va misrda qayd etilgan. savdo kemalari kasallikni 1780-yilda aqshga tashidi, bu filadelfiyada epidemiya sodir boʻlishiga olib keldi. fizioterapiya olayotgan poliomielit tashxisli bolalar rahima banu — 1975-yilda chechak bilan kasallangani aytilgan so'nggi bangladeshlik qiz. u tirik qolgan. oʻrta asrlar haqiqiy ruhiy epidemiyalarga ham, buzgʻunchi xarakterdagi turli sektalarga ham eng boy davr edi. viii asrda kalabriyada (italiya) jinlar epidemiyasi paydo boʻlib, jinni egallashning tegishli gallyutsinatsiyalari bilan birga keldi. epidemiya konstantinopolgacha tarqaldi. 1206-yilda perudjadagi ruhiy kasal bola odamlarni tavba qilishga chaqirib, kelajakdagi ofatlar va dunyoning oxiri haqida vaʼz qila boshladi. butun yevropani qamrab olgan va ommaviy ziyorat bilan birga kelgan „flageliatizm“, yaʼni oʻz-oʻzini qoʻzgʻatuvchi epidemiya paydo boʻldi. avliyo vitus raqsi epidemiyasi 14-asr oxirida anubiy germaniyada paydo boʻlgan va qoʻshni mamlakatlarga tarqaldi. bemorlar guruhlari qoʻllarini ushlab, koʻchalar boʻylab harakatlanib, aylanayotgan va yovvoyi raqslar va …
5 / 23
ishdi. shvetsiyada 1841—1842-yillarda diniy ekstaz epidemiyasi paydo boʻldi. kasallik eshitish va vizual gallyutsinatsiyalarda, vaʼz qilishning toʻxtovsiz istagi koʻrinishida namoyon boʻldi. kasallik spirtli ichimliklarni suiisteʼmol qilish va ochlik tufayli odamlarning notoʻgʻri ovqatlanishi taʼsirida rivojlangan. 1962-yilda zamonaviy tanzaniya hududida kulgi epidemiyasi boshlandi, u bir yarim yildan keyin toʻxtadi. 2020-yil boshida boshlangan covid-19 pandemiyasi kasallik tarqalishining barcha yuqori sur’ati va koʻlamini, oʻlim darajasining yuqori boʻlishi oqibatida aholi uchun xavf tugʻdirishini, odamlarning odatiy hayotini buzishi va moddiy yoʻqotishlarni, ruhiy kasalliklarning belgilarini koʻrsatadigan aholining hissiy reaksiyasi oʻzida jamladi. https://uz.wikipedia.org/wiki/viruslarning_ijtimoiy_tarixi www.library.oxu.uz www.tma.uz www.lex.uz e’tiboringiz uchun raxmat image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’rta asrlardagi epidemiyalar va ularga qarshi kurashish"

o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti fundamental fanlar kafedrasi tibbiyot tarixidan tayyorlangan mustaqil ishi o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti fundamental fanlar kafedrasi tibbiyot tarixidan tayyorlangan mustaqil ishi guruh: 37 dav 23 tekshirdi: karimova .y tayyorladi: panjiyeva .n mavzu: o’rta asrlardagi epidemiyalar va ularga qarshi kurashish epidemiya — infeksion kasalliklarning maʼlum hududda odatdagidan koʻp tarqalishi. endemiya epidemiyasi va pandemiya epidemiyasi farqlanadi. infeksiya manbai (kasallik qoʻzgʻatuvchisi bilan zararlangan odam yoki hayvon), qoʻzgʻatuvchining yuqish sabablari, shuningdek, organizmning mazkur kasallikka beriluvchanligi uzoq vaq...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (2,1 МБ). Чтобы скачать "o’rta asrlardagi epidemiyalar va ularga qarshi kurashish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’rta asrlardagi epidemiyalar v… PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram