ong haqida tushuncha

PPTX 44 pages 297.7 KB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 297.7 KB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

powerpoint presentation ong haqida tushuncha reja ruhdan ong sari dekartning ong haqidagi talimoti spinoza psix0logiyasi uning etika asari ong haqida umumiy tushuncha ongning strukturasi tuzilishi. ong haqidagi talimotning rivojlanishi ongning muhim psixologik ta’rifi. ong va ongsizlik. psixologiya bilimlar taraqqiyotining butun tarixida psixologiya predmetining uchta ta’rifi mavjud; ruh (jon) haqidagi fan, ong haqidagi fan va xulq haqidagi fan. psixologiyani ruh haqidagi fan sifatida talqin qilish, ruhni izoхiy printsip deb, uning faoliyat doirasini nihoyatda cheklab qo’ygan. ongni psixologiyaning predmeti sifatida talqin qilish va psixikaning ongli qismini tadqiqot obektiga aylantirib, bir vaqtning o’zida ong, ong ham predmet, ham izohiy printsip bo’lib xizmat qilgan. ong — psixik faoliyatning oliy shakli. u faqat insonga xos fenomendir. ong, uning mohiyati masalasi eng qadimgi muammolardan biri. ongni dastlab diniy va mifologik qarashlar doirasida tushuntirishga uringanlar. ongni diniy tushuntirish uni ilohiy hodisa, xudo yaratgan moʻjiza tarzida talqin qilishga asoslanadi. koʻpgina dinlarda inson ongi buyuk ilohiy aqlning namoyon boʻlish …

2 / 44

a xulq (faoliyat) birligi printsipi asosida ong va faoliyatning tarixiy buzilgan aloqasi tiklanmoqda. хar qanday boshqa fanda bo’lganidek psixologiya ham murakkab, qarama-qarshiliklarga to’la, ba’zan, turg’unlik, ba’zan voz kechilgan fikrlarga qaytish kabi bosqichlarni bosib o’tgan. psixika voqelikning kishi miyasida aksi sifatida har xil darajalar bilan farqlanadi. psixikaning odamga xos bo’lgan oliy darajasi ongni tashkil etadi. ong psixikaning uni yaxlit bir holga keltiruvchi shakli bo’lib kishining mehnat faoliyatida, boshqalar bilan til yordamida muloqot qilish jarayonida shakllanishini ijtimoiy tarixiy shart-sharoitlari natijasi hisoblanadi. shu ma’noda ong marksizm klassiklarining ta’kidlashicha ijtimoiy mahsul bo’lib anglagan borliqdan buyuk boshqa narsa emasdir. rene dekart (1598-1660) fransuz matematigi, tabiatshunos va faylasufi dekartning ismi bilan psixologiya tarixidagi g'oyat muhim bosqich boshlanadi. aynan, u o'zining ong haqidagi ta’limoti bilan aristotelning ruh haqidagi ta’limotidan psixika to'g'risidagi tushunchalaming ajralib chiqishi uchun asos yaratdi. u avtomat kabi mexanik ishlovchi organizm modelini tanlaydi va u bilan o'sha kunlargacha ruh bilan boshqariluvchi bo'lib hisoblangan tirik tanani …

3 / 44

inoza. (1632-1677) dekartning birinchi opponenti bo'lib gollandiyalik faylasuf barrux spinoza chiqdi. gegelning fikricha, b.spinoza dekart falsafasidagi dualizmni olib tashladi. unga ko‘ra yagona va abadiy ajralmas xususiyatlarga ega bo'lgan substansiya - bu tabiat. shuning uchun odamni substansivalar uchrashadigan “joy” sifatida spinoza inkor etadi. odam bir butun moddiy va ruhiy mavjudot deb biladi. o'zining eng mashhur psixologik asari “etnika”da faylasuf dastlab substansiyalar masalasida to'xtaladi. shu yerdanoq uning qarashlari dekartning qarashlaridan uzoqlashadi. dekartdan farqli ravishda spinoza monestik ta'limotni ilgari surdi. substansiya deganda spinoza bizdan tashqarida joylashgan tabiatni tushunadi. bu substansiya o'z navbatida bir qancha xususiyatlarga ega bo'lib, inson ularning faqat ikkitasi - tana va fikrni biladi. shuning uchun ruh va tana bitta individualni. ya’ni fikrlaydigan tanani tashkil etadi. alohida ruhiy substansiyaning borligini spinoza inkor etadi, lekin materiya va tafakkur birligi muammosini oxirida ochib berolmadi ongning strukturasi tuzilishi, uning muhim psixologik 4 ta ta’rifi uning birinchi ta’rifi-nomining o’zidayoq berilgan bo’lib, ong deganidir. kishining ongi …

4 / 44

’li bilan masalaning hal etilishini ta’minlaydi. aytib o’tilgan psixik bilish jarayonidan istalgan birining yo’q bo’lishi ongni batamom barbod bo’lishiga olib keladi. ongning ikkinchi ta’rifi unda sub’ekt bilan ob’ekt o’rtasida aniq farqlanishni o’ziga ifodasini topishi, ya’ni odam «men» degan tushunchaga nima tegishli ekanini aniq biladi. tirik organizmlar dunyosi tarixida birinchi bo’lib unda ajralib chiqqan va o’zini atrof-muhitiga qarama-qarshi qo’ygan inson o’z ongida ushbu qarama-qarshilik va tafovutni saqlab kelmoqda. jonli mavjudotlar ichida uning o’zigina o’zini bilishga ya’ni psixik faoliyatini o’zini tadqiq etishga yo’naltirishga qodirdir.odam o’z hatti-harakatlarini va umuman o’zini-o’zi ongli ravishda baholaydi. «men»ning «men emas» degan ajratish har bir kishi bolaligida boshdan kechiradigan yo’l bo’lib, uni o’zidan o’zi anglashi jarayonida yuz beradi. ongning uchinchi ta’rifi ongning uchinchi ta’rifi-odamning maqsadini ko’zlovchi faoliyatini ta’minlashdir. faoliyatning maqsadlarini yaratish ongning funktsiyasiga kiradi. bunda faoliyat motivlari yuzaga keladi va chamalab chiqiladi. irodaviy qarorlar qabul qilinadi. harakatlarni bajarishning qanday borishi hisobga olinadi. unga tegishli tuzatishlar kiritiladi va hakazo. …

5 / 44

deb hisoblaydi j.lokk. refleksiyaning obyekti aqlimiz faoliyati bilan egallangan va biz tashqaridan ololmaydigan fikrdir. ongning o b ’yekti shu fikrdir, chunki ong j.lokkning bergan ta’rifiga ko‘ra, aqlimizda ro‘y berayotgan narsalarni idrok etishdir. j.lokk tajriba manbalarini o'zaro farqlasada, ularni bir-biridan ajratmaydi funksionalizm amerika qo'shma shtalarida funksionalizm deb nomlangan уana bita yo'nalish paydo bo'ldi. e.titchener asos solgan bu yo'nalish vakillari nafaqat ko‘zga ko'rinmas ong tizimi elementlari, balki ko'z bilan ko'rish mumkin bo'lgan va faoliyai natijalariga asoslangan belgilar asosida ham inson xulq-atvoriga baho berisf mumkinligini isbotladi. boshqa bir yirik amerikalik psixolog v.jeymsning tadqiqotlari amaliy ahamiyatga molik bo'ldiki, endi u dadil psixologiyani ong elementlari emas, balki ong faoliyatini o'rganuvcht fan deb ta’riflay boshladi. ong dinamik. harakatdagi, o'zgaruvchan yaxlit tuzilma bo'lib, uning namoyon bo'lishida tananing shart-sharoitlari, uning faolligi muhim rol o'ynaydi. shuning uchun ham bu ikki tuzilmalar odamning yangi sharoitlarga moslashuvi va umuman tashqi muhitda o'z o'rnini topishga imkon beradi. bixeviorizm ushbu yo'nalish vakillarining asosiy …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ong haqida tushuncha"

powerpoint presentation ong haqida tushuncha reja ruhdan ong sari dekartning ong haqidagi talimoti spinoza psix0logiyasi uning etika asari ong haqida umumiy tushuncha ongning strukturasi tuzilishi. ong haqidagi talimotning rivojlanishi ongning muhim psixologik ta’rifi. ong va ongsizlik. psixologiya bilimlar taraqqiyotining butun tarixida psixologiya predmetining uchta ta’rifi mavjud; ruh (jon) haqidagi fan, ong haqidagi fan va xulq haqidagi fan. psixologiyani ruh haqidagi fan sifatida talqin qilish, ruhni izoхiy printsip deb, uning faoliyat doirasini nihoyatda cheklab qo’ygan. ongni psixologiyaning predmeti sifatida talqin qilish va psixikaning ongli qismini tadqiqot obektiga aylantirib, bir vaqtning o’zida ong, ong ham predmet, ham izohiy printsip bo’lib xizmat qilgan. ong — psixik faoliy...

This file contains 44 pages in PPTX format (297.7 KB). To download "ong haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: ong haqida tushuncha PPTX 44 pages Free download Telegram