farg'ona vodiysi chegara bo'yi hududlari o'zaro aloqalarini rivojlantirish muammolari

RTF 142,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663188953.rtf фарғона водийси чегарабўйи ҳудудлари ўзаро алоқаларини ривожлантириш муаммолари farg`ona vodiysi chegara bo`yi hududlari o`zaro aloqalarini rivojlantirish muammolari tashqi iqtisodiy aloqalar va mintaqaviy rivojlanishda chegarabo`yi hududlarida joylashgan ma`muriy-hududiy birliklarning o`zaro aloqalari muhim rol o`ynaydi. sobiq ittifoq parchalanib, uning tarkibidagi respublikalar siyosiy mustaqillikka erishgach, ilgari mavjud bo`lmagan holat – chegarabo`yi muammosi yuzaga qalqib chiqdi. transport vositalari, chorva mollari, xalq xo`jaligi yuklarining erkin harakatlanishi cheklandi; ishlash, o`qish va zarur tovarlarni xarid qilish uchun qo`shni respublikalar hududida joylashgan korxonalar, bilim yurtlari va bozorlarga qatnov (mokkisimon migratsiya) keskin qisqardi. o`zaro aloqalarning zaiflashuvi nafaqat iqtisodiy sohada, balki chegarabo`yi hududlarining ijtimoiy, ma`naviy va madaniy hayotida ham ko`pgina muammolarni keltirib chiqardi. turli millatga mansub bo`lsalar-da, tili, dini, an`analari va urf-odatlari o`xshash bo`lgan kishilar orasida quda-andachilik, qarindosh-urug`chilik rishtalari bog`langan. biroq, o`rnatilgan chegara va bojxona postlari ba`zi paytlarda to`y yoki azaga borayotgan kishilarga ham monelik qiladilar. 1-jadval 2000-2006 yillarda farg`ona vodiysi mintaqalarida sanoat ishlab chiqarish o`sish dinamikasi 2000 yil …

irilayotgan islohotlar natijalari bilan ham baholanadi. muallif tomonidan tadqiqot jarayonida o`zbekiston va qirg`iziston respublikalarining farg`ona vodiysida joylashgan 6 ta viloyati bo`yicha 2000-2006 yillardagi o`sish sur`atlarini qiyosiy tahlil amalga oshirildi. natijalar shuni ko`rsatadiki, vodiyning o`zbekiston hududidagi mintaqalarda sanoat ishlab chiqarish o`tgan 6 yil davomida 1,5 martadan salkam 4 barobargacha o`sish kuzatildi (1-jadval). asaka avtomobil zavodi, farg`ona neftni qayta ishlash korxonasi kabi yirik korxonalarda ishlab chiqarish hajmining ortishi, mahalliylashtirish, qo`shma korxonalarni tashkil etish, to`qimachilik, kimyo, neft va gaz sanoati kabi ustuvor tarmoqlarni rivojlantirish bo`yicha hukumat dasturlari qabul qilinib, izchil amalga oshirilishi mintaqada sanoat ishlab chiqarishning jadal o`sishiga ijobiy ta`sir ko`rsatdi. ayni paytda, qirg`izistonning barcha mintaqalarida ishlab chiqarish sur`atlari pasaygan. 2-jadval 2000-2006 yillarda farg`ona vodiysi mintaqalarida qishloq xo`jaligi ishlab chiqarishining o`sish dinamikasi 2000 yil - 100% № вилоятлар номи 2001 йил 2002 йил 2003 йил 2004 йил 2005 йил 2006 йил 1. андижон 107,1 109,3 109,6 117,2 123,5 127,8 2. наманган 102,2 103,7 …

ada ham mamlakatimiz mintaqalarining o`sishi o`z qo`shnilariga nisbatan yuqori bo`ldi (2-jadval). moddiy ishlab chiqarishning boshqa tarmoqlarida ham, ijtimoiy sohalarda ham bu kabi mintaqaviy tafovutlar mavjud. chegarabo`yi hududlari o`rtasidagi aloqalarning rivojlanishi bo`yicha muammolar orasida chegara va bojxona postlari faoliyatining ham o`rni bor. chegara qo`shinlari, ichki ishlar va bojxona organlari tomonidan chegarabo`yi hududlarida yashovchi fuqarolarini asossiz to`xtatib qolish hollari sodir etilmoqda. ayniqsa, bundan anklav yoki eksklav hududlarda – shoximardon, chungara qishloqlari hamda so`x tumanida istiqomat qilayotgan aholi ko`proq aziyat chekmoqda. o`zbekiston 1999 yilda bo`lib o`tgan «botkent voqealari»dan so`ng, 2000 yilda farg`ona va botkent viloyatlari mahalliy davlat organlari rahbarlarining kelishuviga asosan, farg`ona tumani hududidan o`tuvchi qirg`iziston respublikasining o`sh va botkent viloyatlarini bog`lab turuvchi 12 km avtoyo`l qirg`iziston uchun ochiq tranzit yo`l sifatida vaqtincha berilgan edi. buning evaziga qirg`iziston xududida shohimardon anklaviga boradigan yo`l o`zbek fuqarolari uchun tranzit sifatida to`siqsiz foydalanish uchun berishga kelishilgan. lekin, tomonlar ko`p hollarda o`z zimmalariga olgan majburiyatlarini bajarmayotirlar. xalq …

ан % да фарғона водийсига нисбатан % да андижон вилояти 302 72,4 81,9 7 1,0 6,2 23,1 3,7 16,4 наманган вилояти 29,4 7,0 8,0 4,1 0,6 3,6 11,5 1,8 8,2 фарғона вилояти 2,2 0,5 0,6 60,5 8,3 53,2 15,3 2,5 10,9 фарғона водийсининг ўзбекистон қисми 333,6 79,9 90,5 71,6 9,8 62,9 49,9 8,0 35,5 ўзбекистон республикаси бўйича жами 417,3 100,0 727,5 100,0 624,7 100,0 боткент вилояти 4,1 4,3 1,1 5,4 6,0 4,7 10,2 4,9 7,2 жалолобод вилояти 25,2 26,3 6,8 28,9 32,3 25,4 48,6 23,1 34,6 ўш вилояти 5,7 5,9 1,5 7,9 8,8 6,9 31,9 15,2 22,7 фарғона водийсининг қирғизистон қисми 35 36,5 9,5 42,2 47,1 37,1 90,7 43,1 64,5 қирғизистон республикаси бўйича жами 95,9 100,0 89,6 100,0 210,3 100,0 farg`ona vodiysida investitsion faollik umuman ijobiy bo`lgani holda, turli yillarda viloyatlarning o`rni o`zgarib turgan. 3-jadvaldan ko`rish mumkinki, 1995 yilda mintaqaga yo`naltirilgan investitsiyalarning 80 foizidan ko`prog`i andijon viloyati hududida joylashgan «uzdeuavto» …

korxonalarning qayta tiklanishi natijasida xorijiy kapital hajmi o`sib bormoqda. xorijiy sarmoyalar asosan mudofaa, tog`-kon, to`qimachilik, qurilish materiallari, qishloq xo`jalik mahsulotlarini qayta ishlash sohalariga yo`naltirilmoqda. jumladan, qozog`istonlik sarmoyadorlar kumush va rux konlarini o`zlashtirish bo`yicha shartnomalar tuzdilar, rossiya kompaniyalari uran, turli radioaktiv elementlar hamda “tojikredmet” ichb bazasidagi noyob metallarni qazib chiqarish va boyitish bo`yicha quvvatlarni qayta tiklash yuzasidan kelishuvlarga intilmoqdalar. xo`jand shahrida tojik-koreys va tojik-italyan munosabatlari gazlama va tayyor kiyim-kechaklar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan qo`shma korxonalar hamda tog`-kon va mashinasozlik tarmoqlarida kooperatsiya aloqalarini rivojlantirishda namoyon bo`lmoqda. shu bilan birga, ta`kidlash joizki, xorijiy investitsiyalar hajmi bo`yicha mintaqalararo farqlar katta. xorijiy sarmoyalarning faol oqimi va ulardan foydalanishda yuqori samaradorlik asosan infratuzilmasi yaxshi rivojlangan va mineral xom ashyo resurslariga boy mintaqalarida kuzatiladi, aksincha, sust rivojlangan mintaqalarda ularning salmog`i past. masalan, qirg`izistonning botkent viloyati yirik shaharlar va savdo markazlaridan yiroqligi tufayli unda xorijiy investitsiyalar hajmi juda kam. qirg`iziston 9 yildan beri umumjahon savdo tashkilotining a`zosi bo`lib, mdh …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "farg'ona vodiysi chegara bo'yi hududlari o'zaro aloqalarini rivojlantirish muammolari "

1663188953.rtf фарғона водийси чегарабўйи ҳудудлари ўзаро алоқаларини ривожлантириш муаммолари farg`ona vodiysi chegara bo`yi hududlari o`zaro aloqalarini rivojlantirish muammolari tashqi iqtisodiy aloqalar va mintaqaviy rivojlanishda chegarabo`yi hududlarida joylashgan ma`muriy-hududiy birliklarning o`zaro aloqalari muhim rol o`ynaydi. sobiq ittifoq parchalanib, uning tarkibidagi respublikalar siyosiy mustaqillikka erishgach, ilgari mavjud bo`lmagan holat – chegarabo`yi muammosi yuzaga qalqib chiqdi. transport vositalari, chorva mollari, xalq xo`jaligi yuklarining erkin harakatlanishi cheklandi; ishlash, o`qish va zarur tovarlarni xarid qilish uchun qo`shni respublikalar hududida joylashgan korxonalar, bilim yurtlari va bozorlarga qatnov (mokkisimon migratsiya) keskin qisqardi. o`zaro alo...

Формат RTF, 142,7 КБ. Чтобы скачать "farg'ona vodiysi chegara bo'yi hududlari o'zaro aloqalarini rivojlantirish muammolari ", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: farg'ona vodiysi chegara bo'yi … RTF Бесплатная загрузка Telegram