o'zbekiston aholisining tabiiy va migratsion harakatlari

RTF 48.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663189772.rtf ўзбекистон аҳолисининг табиий ва миграцион ҳаракатлари o`zbekiston aholisining tabiiy va migratsion harakatlari aholining shakllanish jarayoni, uning takror barpo bo`lishi va aholi migratsiyasi o`rtasidagi aloqalar bilan bog`liq. aholining takror barpo bo`lishi, uning tabiiy harakatini o`z ichiga olsa, migratsiya bu aholining xududiy harakatidir. 2007 yilda o`zbekistonda doimiy o`rtacha aholi soni 26867,8 ming kishini tashkil etdi. shundan 64 foizi qishloq joylarida yashadi. mustaqillik yillarida aholi soni 6 mln. kishidan ziyodga ko`payib, o`rtacha yillik mutlaq miqdori 375 ming kishini tashkil etdi. 2006 yilga nisbatan 2007 yilda aholi sonining o`sish sur`ati 1,4 foizni tashkil etdi. o`zbekiston xududlarida aholining o`sish sur`atlari bir-biridan farq qildi. xususan, o`tgan yilda aholining yillik o`sish sur`ati surhandaryo, qashqadardyo va xorazm viloyatlarida 1,6-1,7 foizni tashkil etgan bo`lsa, bu ko`rsatkich farg`ona, andijon va namangan viloyatlarida 1,4-1,5 foizni, buhoro, jizzah va sirdaryo viloyatlarida esa 1,1-1,3 foizni tashkil etdi. qolgan xududlarda esa u 1 foizdan past bo`ldi. shahar va qishloq joylari aholisining yillik o`sish …

a`ni boshqa davlatlardan ko`chib keluvchilar hisobiga ham hissasi katta bo`lgan. mustaqillik yillarida respublikada tabiiy o`sish ko`rsatkichining pasayib borayotganligi kuzatiladi. masalan, 1991 yilda aholi soni har ming kishi hisobiga 28,3 taga ortgan bo`lsa, bu ko`rsatkich 2006 yilda 15,6 tani tashkil etdi. aytish mumkinki keyingi 16- yilda tabiiy o`sishning umumiy koeffitsenti 12.3 taga qisqardi. agar mutlaq sonlarda ifodalansa, 1991-2006 yillarda aholi tabiiy ko`payishining mutlaq yillik miqdori 594 ming kishidan 411.6 ming kishiga tushdi yoki 182.4 mingga kamaydi. 2007 yil boshida respublika aholisining 34.2 foizini kichik yoshdagi bolalar va o`smirlar (0-15 yosh) tashkil etadi. bu ko`rsatkich rossiya, ukraina, belorusiya davlatlarnikidan deyarli ikki marta, yaponiya va gerniya davlaridan esa ikki yarim marta ko`p.umuman respublika aholisining o`rtacha yoshi 24 ga teng bo`lib, o`zbekiston aholisi yosh davlatlar tarkibiga kiradi. bu esa o`zbekistonda o`smir va yoshlarga alohida etibor berishni talab etadi. migratsiya aholi soniga, uning milliy tarkibiga va turli ijtimoiy guruhga xos aholi shakllanishiga o`z ta`sirini ko`rsatadi. …

o`lgan. lekin rossiya turkistonni bosib olgandan keyin ruslarning ko`chib kelish oqimi kuchaydi. 1897 yilda o`tkazilgan aholi ro`yxati ma`lumotlariga ko`ra, chetdan kelganlar ulushi 8,9%ni tashkil etdi. vaholanki, bu ko`rsatkich 1872 yilda 0,2%ga teng edi. tashqaridan o`zbekistonga ko`chib keluvchi migrantlarning miqdori 1917 yildan keyin yana ham ko`paydi. ikkinchi jahon urushi yillarida ko`plab yevropaliklar evakuatsiya qilindi. bundan tashqari 1966 yilda toshkent zilzilasi talofatlarini bartaraf etish maqsadida rossiya, ukraina, belorussiya davlatlaridan keluvchi yosh migrantlar oqimi yanada kuchaydi. ularning bir qismi o`z yurtlariga ma`lum vaqdan keyin qaytib ketgan bo`lsa, ma`lum qismi shu yerda qolib yashadilar. bularning hammasi respublikada aholining etnik tarkibida keskin o`zgarish yasadi. shu bilan birga mahalliy millatlarning turmush tarziga, ularning kiyinish va urf-odatiga, qadriyatlariga ta`sir ko`rsatdi. aholining bir joydan ikkinchi joyga ko`chib yurishiga avvalambor iqtisodiy-ijtimoiy omillar, jumladan ishsizlik, ya`ni ish qidirish, madaniy-maishiy sharoitdan qoniqmaslik, o`qish va boshqalar sabab bo`ladi. 2006 yilda respublikada jami 391.2 mingdan ortiq kishi o`z yashash joyini o`zgartirdi. bu ko`rsatkich …

, qishloq aholisining migratsion intensivligi shahar aholisiga nisbatan deyarli 3 marta kam. qishloq aholisining sust darajada migratsiya jarayonida ishtirok etishida qarindosh-urug`chilik aloqalarining mustahkamligi va tug`ilib o`sgan yerida yashashni afzal ko`rishi bilan izohlanadi. biroq, keyingi yillarda ko`chib yuruvchilar orasida shaharliklar salmog`i qisqarib qishloq aholisining ulushi ortib bormoqda. iqtisodiyotdagi isloxatlarning chuqurlashuvi hamda bozor munosabatlarining shakllanishi qishloqdan shaharga bo`lgan migratsiyaning o`sishiga obyektiv sharoit yaratdi. lekin, buning uchun shahar joylar ham katta migratsion oqimini qabul qilishga «tayyor» bo`lishlari talab etiladi. hozirgi kunda qishloqlardan asosan hech qanday malakaga ega bo`lmagan ishchilar kelmoqda. shahardagi mavjud ish o`rinlari esa kasbiy tayyorgarlikka ega bo`lgan kadrlarni talab etadi. hozirgi kunda eng dolzarb muammolardan biri qishloq joylarida ortiqcha ishchi kuchining to`planib qolishidir. o`zbekiston iqtisodiyotining hozirgi taraqqiyotida ishlab chiqaruvchi kuchlardan oqilona foydalanishning zarurligi, kichik va o`rta shaharlarni har tomonlama rivojlantirishni taqozo etadi. kichik va o`rta shaharlarda mahalliy hom-ashyo hisobiga yangi sanoat tarmoqlarini tashkil etish yoki xalq hunarmandchiligining umuman xalq iste`moli buyumlari …

chiqaruvchi korxonalarni, maishiy hizmat ko`rsatish sohalarini aholi zich joylashgan xududlarda keng ko`lamda rivojlantirishni amalga oshirish lozim. foydalanilgan adabiyotlar: 1. yermakov y.g. i dr. fizicheskaya geografiya materikov i okeanov. m: vqsshaya shkola, 1988. 2. ryabchikov a.m. fizicheskaya geografiya materikov i okeanov. m: vqsshaya shkola, 1988. 3. fizicheskaya geografiya mirovogo okeana. m: izdatelpstvo moskovskogo universiteta, 1988. 4. ryabchikov a.m. dunyo qitoalari tabiiy geografiyasi, toshkent, 1968. 5. vlasova t.m. fizicheskaya geografiya materikov i okeanov. tom i-ii, m: prosveo‘yeniye, 1976. 6. vlasova t.m. materiklar va okeanlar tabiiy geografiyasi. i-ii tom.toshkent, 1985. 7. leontpev o.k. fizicheskaya geografiya mirovogo okeana. m: 1982. ensiklopeditseskiy slovarp geograficheskix terminov. m.1968. 8. http://ziyonet.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekiston aholisining tabiiy va migratsion harakatlari "

1663189772.rtf ўзбекистон аҳолисининг табиий ва миграцион ҳаракатлари o`zbekiston aholisining tabiiy va migratsion harakatlari aholining shakllanish jarayoni, uning takror barpo bo`lishi va aholi migratsiyasi o`rtasidagi aloqalar bilan bog`liq. aholining takror barpo bo`lishi, uning tabiiy harakatini o`z ichiga olsa, migratsiya bu aholining xududiy harakatidir. 2007 yilda o`zbekistonda doimiy o`rtacha aholi soni 26867,8 ming kishini tashkil etdi. shundan 64 foizi qishloq joylarida yashadi. mustaqillik yillarida aholi soni 6 mln. kishidan ziyodga ko`payib, o`rtacha yillik mutlaq miqdori 375 ming kishini tashkil etdi. 2006 yilga nisbatan 2007 yilda aholi sonining o`sish sur`ati 1,4 foizni tashkil etdi. o`zbekiston xududlarida aholining o`sish sur`atlari bir-biridan farq qildi. xususan, o`tga...

RTF format, 48.2 KB. To download "o'zbekiston aholisining tabiiy va migratsion harakatlari ", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekiston aholisining tabiiy … RTF Free download Telegram