hayot va adabiyot

DOC 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662581970.doc αζαρ hayot va adabiyot r e j a : 1. hayot va uning badiiy in`ikosi. 2. fan, san`at va adabiyot 3. adabiyotning tasvir obyekti va vazifalari. 4. adabiyot - insonshunoslik. badiiy adabiyotning bosh xususiyati- uning ijtimoiy ong shakllaridan biri ekanligi va, ayni chog`da, ustko`rma xodisalariga mansubligidir. bas shunday ekan, bu o`rinda, dastavval, «ijtimoiy borliq va ijtimoiy ong», «bazis va ustko`rm» xaqidagi tushunchalarni eslash joizdir. zero, mazko`r tushunchalarsiz badiiy adabiyotning hayotni aks ettirishi va, ayni chog`da, hayot taraqqiyotiga kuchli ta`sir ko`rsatishi konuniyatlarini chuko`r anglash mumkin emas. ma`lumki, ijtimoiy borliq- jamiyatning moddiy hayota, soddiy ne`matlar ishlab chiqarish hamda shu ishlab chiqarish jarayonida kishilar kirishadigan munosabatlar. ijtimoiy ong - qarashlar, tasavvurlar g`oya; siyosiy, yuridik va estetik nazariyalar; filosofiya, axlok, din va xokazo. demak, jamiyat hayotining moddiy tomonlari - ijtimoiy borliq va uning ma`naviy jihlari ijtimoiy ong xodisasi ekan. ijtimoiy borliq ijtimoiy ingdan tashqarida va unga bog`liq bo`lmagan holda mavjuddir. ijtimoiy ong esa …

i, kishilarning ongi ularning borligini belgilamaydi, balki, aksincha, ularning ijtimoiy borligi ularning ongini belgilaydi. yuqoridagi fikrlardan anglashilarliki, jamiyatning iqtisodiy strukturasini tashqil etuvchi ishlab chiqarish munosabatlarining jumaljami bazisni tashqil etadi. siyosiy, xukukiy , axlokiy, estetik, diniy, falsafiy qarashlar kabi ijtimoiy ong formalari esa ustko`rmaga mansubdir. ijtimoiy ongning barcha formalari jamiyatning iqtisodiy munosabatlarini va iqtisodiy strukturasini aks ettiradi. ustko`rma munosabatlari mafko`raviy munosabatlarini o`z ichiga oladi. mafko`raviy munosabatlar esa dasttavval ong orqali vujudga keladi. bazis tomonidan belgilangan ustko`rma xodisalari o`z taraqqiyotida nisbiy mustaqillikka ega bo`ladi. bu gaplar badiiy adabiyotga to`la taalluklidir. xar bir ijtimoiy- iqtisodiy formatsiya muayyan bazisga va unga muvofik keladigan ustko`rmaga ega bo`ladi. bazis va ustko`rmaning o`zgarishi bilan bir ijtimoiy formatsiya ikkinchisi bilan o`rin almashtiradi. iqtisodiy bazis bunyodga keltirgan va uning in`ikosi bo`lgan ustko`rma tarixiy jarayonda faol rol uynaydi. shuningdek, adabiyot ustko`rma xodisasi sifatida jamiyatning ma`naviy hayotida g`oyatda katta ahamiyat kasb etadi. ammo u o`z taraqqiyoti konuniyatlari asosida rivojlanib boradi - …

lolasini jamiyat xodisalariga tadbik qiladi: shunga ko`ra, ijtimoiy borliq birlamchi bo`lib, u ijtimoiy ongni belgilab beradi, jamiyatning ma`naviy hayotini aniqlaydi. shu sababli, jamiyatning moddiy turmush qanday bo`lsa, uning ma`naviy hayoti – siyosiy muassasalari, siyosiy qarashlari, nazariyasi va g`oyalari ham shunday bo`ladi. biroq bunday jamiyatning ijtimoiy ongi uning ijtimoiy borligiga befarq karor ekanlarda dean yanglish xulosaga kelmaslik zarur. chunki, jamiyatning moddiy turmushini taraqqiy ettishda ilg`or ijtimoiy g`oyalarning tashqilotchilik, safarbarlik, kayta ko`ruvchilik roli nihoyatda kattadir. binobarin, ijtimoiy ong (siyosat,falsafa,fan,san`ant)ning jamiyatning moddiy turmushi (bazisi)ga faol ta`siri xaqidagi falsafiy xulosa adabiyot va san`atning kishilarni muayyan g`oyalar ruxida tarbiyalash- xalk hayotiga ta`sirini to`g`ri tushunishimizga yordam beradi. haqiqatan ham progressiv san`at va adabiyot hayotdagi yetakchi tandensiyalarni ifodalash yuli million- million kitobxonlarning tong-shuuriga, qalbiga estetik ta`sir qilgan- ularni porlok istikbolga da`vat etgan. shuning uchun ham biz san`at asarlarini sevib ukiymiz va o`rganamiz. fan, san`at va adabiyot. ijtimoiy ong - obyektiv olam va ijtimoiy borliqning kishilar ongidagi in`ikosi. …

i aks ettiradi. ongning xar bir formasi o`ziga xos in`tikos predmetiga ega bo`lganligidan alohida in`ikos formasi bilan ham xarakterlanadi. fan, siyosat, san`at va boshqalar ijtimoiy ong shakllari ekan, bo`larning, birinchidan, o`ziga xos xususiyatlarini va, ikkinchidan, ular urtasidagi mushtarakliklarni ko`zdan kechirish badiiy adabiyotning tabiatini anglashimiga kumak beradi. fan-ijtimoiy-taraxiy turmush taraqqiyoti jarayonida tabiat, jamiat va tafakko`r xaqida to`plangan bilimlar majmui, yigindisi. fanning maqsadi- xodisalarning obyektiv konunlarini ochish, ularni to`g`ri tushuntirib berishdan iborat. jamiyat va tabiatning obyektiv konunlarini bilmasdan turib ilmiy tafakko`rfan xaqida xech qanday gap ham bo`lishi mumkin emas. fanning kuchi uning ilmiy umumlashmalaridadir. fan insoniyatning ishlab chiqarish - amaliy faoliyati asosida tugiladi va rivojlanadi. tabiiyot fanlari (kimiyo, fizika, matematika, mexaniqa, biologiya kabi) tabiat xodisalarini o`rganish bilan shugullansa, ijtimoiy fanlar (tarix, iqtisod, falsafa kabilar) jamiyatning taraqqiyot konunlarini kashf etadi. tabiat va jamiyat xaqidagi fanlar ijtimoiy ong shakllari sifatida, birinchidan, ijtimoiy hayot va tabiat zaminida vujudga keladi va, ikkinchidan, ular ijtimoiy taraqqiyot uchun …

bir nazar» nomli maqolasida fan va san`atning o`ziga xosligi xaqida tuxtalib, shunday degan! filosof sillogizmlar orqali fikr yuritsa, shoir- obrazlar va kartikalar vositasida gapiradi va ularning xar ikkalasi ham ayni bir narsani aytadi. siyosiy iqtisodchi statistika rakamlari bilan ko`rollanib, o`z uquvchi yohud tinglovchilarning zehniga ta`sir etib, jamiyatdagi falon sinfning axvoli falon-falon sabablarga ko`ra ko`p yaxshilangani yohud ko`p yomonlashganini isbotlaydi. shoir voqelikning jonli va yorqin tasviri bilar ko`rollanib, o`z uquvchi yexud tinglovchilar zehniga ta`sir etib, jamiyatdagi faol sinfning axvoli falon-falon sabablarga ko`ra ko`p yaxshilangani yohud ko`p yemonlashgani isbotlaydi. shoir voqelik jonli va yorqin tasviri bilan ko`rollanib, o`z uquvchilarining fantaziyasiga ta`sir jamiyatdagi falon-falon sabablarga binoan xaqikatan ham ko`p yaxshilangani yohud yomonlashganini xaqqoniy kartinalarda ko`rsatadi. biri isbotlaydi, ikkinchisi ko`rsatadi va ikkalasi ham ishontiradi, bunga faqat ularning biri mantikan asoslash , boshqasi kartnalarda namoyon etish bilan erishadi. hayotni obrazlar orqali aks ettirish jihidan san`at turlari urtasida umumiylik, uxshashlik , mushtaraklik mavjud bo`lsada, obraz yaratash …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hayot va adabiyot"

1662581970.doc αζαρ hayot va adabiyot r e j a : 1. hayot va uning badiiy in`ikosi. 2. fan, san`at va adabiyot 3. adabiyotning tasvir obyekti va vazifalari. 4. adabiyot - insonshunoslik. badiiy adabiyotning bosh xususiyati- uning ijtimoiy ong shakllaridan biri ekanligi va, ayni chog`da, ustko`rma xodisalariga mansubligidir. bas shunday ekan, bu o`rinda, dastavval, «ijtimoiy borliq va ijtimoiy ong», «bazis va ustko`rm» xaqidagi tushunchalarni eslash joizdir. zero, mazko`r tushunchalarsiz badiiy adabiyotning hayotni aks ettirishi va, ayni chog`da, hayot taraqqiyotiga kuchli ta`sir ko`rsatishi konuniyatlarini chuko`r anglash mumkin emas. ma`lumki, ijtimoiy borliq- jamiyatning moddiy hayota, soddiy ne`matlar ishlab chiqarish hamda shu ishlab chiqarish jarayonida kishilar kirishadigan munosabatl...

DOC format, 2.0 MB. To download "hayot va adabiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: hayot va adabiyot DOC Free download Telegram