kompyuterlarning tarixi va rivojlanish bosqichlari

PPTX 8 pages 38.2 MB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.2 MB

File type PPTX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

kompyuterlarning tarixi va rivojlanish bosqichlari kompyuterlarning tarixi va rivojlanish bosqichlari 1-kompyuterlarning ilk bosqichlari mexanik hisoblash mashinalari: abakus - eng qadimiy hisoblash vositalaridan biri bo‘lib, eramizdan avvalgi 2300-yillarda mesopotamiyada paydo bo‘lgan. u toshlar yoki boncuklar yordamida matematik amallarni bajarish uchun ishlatilgan. abakus odatda yog‘ochdan tayyorlangan ramkadan iborat bo‘lib, gorizontal simlar ustida joylashgan boncuklar harakatlantiriladi. har bir sim turli darajadagi raqamlarni ifodalaydi. abakus yordamida qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish kabi arifmetik operatsiyalar tez va aniq bajarilgan. u asosan xitoy, yunoniston va rimda keng qo‘llanilgan va hali ham ba'zi joylarda o‘rgatiladi. blaise pascal 1642-yilda pascaline nomli mexanik hisoblash mashinasini yaratdi. bu qurilma qo‘shish va ayirish amallarini tez bajarish uchun mo‘ljallangan bo‘lib, tishli g‘ildiraklar tizimidan foydalanadi. pascaline fransiyada soliq hisoblarini yengillashtirish maqsadida ishlatilgan va birinchi mexanik kalkulyator sifatida tarixda qoldi. charles babbage 1837-yilda analitik mashina nomli birinchi mexanik kompyuter loyihasini yaratdi. ushbu mashina dasturlashtirilishi mumkin bo‘lgan, hisoblash operatsiyalarini avtomatlashtirishga mo‘ljallangan edi. u ma'lumotlarni saqlash …

2 / 8

mpyuterlar qanday ishlashini tushuntirib berdi va sun'iy intellekt rivojida ham katta ahamiyatga ega bo‘ldi. eniac (electronic numerical integrator and computer) 1945-yilda aqshda ishlab chiqilgan bo‘lib, dunyodagi birinchi elektron raqamli kompyuter hisoblanadi. u vakuum lampalar yordamida ishlagan va juda katta hajmga ega bo‘lgan (30 tonnadan ortiq). eniacning asosiy maqsadi ikkinchi jahon urushi davrida artilleriya uchun ballistik jadvallarni tez va aniq hisoblash edi. u juda katta hisoblash quvvatiga ega bo‘lib, bir necha soat davom etadigan hisob-kitoblarni bir necha soniya ichida amalga oshira olgan. eniac texnologik rivojlanishda muhim qadam bo‘lib, zamonaviy kompyuterlarning ajdodi hisoblanadi. kompyuterlarning rivojlanish bosqichlari birinchi avlod kompyuterlari (1940-1950-yillar) elektron lampalar yordamida ishlagan. ushbu kompyuterlar katta hajmli bo‘lib, bir xonani to‘ldiradigan darajada katta edi. lampalar elektr signallarini boshqarish uchun ishlatilgan, lekin ular juda ko‘p energiya sarflagan va tez qizigan, natijada tez-tez ishdan chiqishi mumkin edi. eniac va univac i birinchi avlod kompyuterlari orasida mashhur bo‘lib, asosiy vazifasi ilmiy hisoblashlar, ballistik jadval …

3 / 8

ompyuterlari (1950-1960-yillar) tranzistorlar asosida ishlay boshladi, bu esa elektron lampalarga qaraganda kamroq energiya talab qilgan va ishonchlilikni oshirgan. natijada kompyuterlar kichraydi, tezroq ishlay boshladi va uzoqroq vaqt ishdan chiqmasdan faoliyat yurita oldi. ushbu davrda kompyuterlar sanoat va ilmiy sohalarda keng qo‘llanila boshlandi. dasturlash tillari ham rivojlandi, masalan, fortran (ilmiy hisoblashlar uchun) va cobol (biznes ma'lumotlarini qayta ishlash uchun) kabi yuqori darajali tillar yaratildi. bu tillar dasturchilarga kompyuterlardan samaraliroq foydalanish imkoniyatini berdi. uchinchi avlod kompyuterlari (1960-1970-yillar) integral sxemalar (ic) yordamida ishlay boshladi. bu sxemalar ko‘plab tranzistorlarni bitta kichik chipga joylashtirish imkonini berdi, natijada kompyuterlar yanada kichik, tezkor va ishonchli bo‘ldi. ushbu kompyuterlar ko‘proq ma'lumotni tezroq qayta ishlash imkoniga ega edi. shuningdek, foydalanuvchi bilan muloqot qilish uchun monitorlar va klaviaturalar paydo bo‘ldi, bu esa kompyuterlardan foydalanishni osonlashtirdi. uchinchi avlod kompyuterlari sanoat, biznes va ilmiy doiralarda keng qo‘llanildi va dasturiy ta'minot yaratish imkoniyatlari kengaytirildi. to‘rtinchi avlod kompyuterlari (1970-yillardan hozirgacha) mikroprotsessorlar asosida rivojlandi. 1971-yilda …

4 / 8

ternet odamlar, bizneslar va tashkilotlar o‘rtasida tezkor axborot almashish, savdo qilish va muloqot qilish imkoniyatini yaratdi. bulutli texnologiyalar esa, 2000-yillardan boshlab keng joriy etilgan bo‘lib, ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlashni masofadan amalga oshirish imkonini berdi. foydalanuvchilar bulut orqali katta hajmdagi ma'lumotlarni xavfsiz saqlab, dasturlardan foydalanishi mumkin. bu texnologiyalarni kundalik hayotda ham, biznesda ham samarali qo‘llanmoqda, ularning qulayligi va osonligi katta afzallik yaratdi. sun'iy intellekt (ai) kompyuter texnologiyalarining muhim yo‘nalishiga aylanib, mashinalarga inson kabi fikrlash, o‘rganish va muammolarni hal qilish imkonini beradi. mashinaviy o‘rganish (ml) aining bir qismi bo‘lib, dasturlar ma'lumotlardan o‘rganib, o‘z faoliyatini yaxshilaydi. ai texnologiyasi turli sohalarda, jumladan, sog‘liqni saqlash (kasalliklarni aniqlash), transport (avtonom avtomobillar), xizmat ko‘rsatish (chatbotlar va ovozli yordamchilar), moliya (xavf va firibgarlikni aniqlash) va sanoat (avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish) kabi sohalarda keng qo‘llaniladi. ai biznes jarayonlarini optimallashtirish va kundalik hayotni osonlashtirishda muhim rol o‘ynamoqda. kvant kompyuterlar - bu kvant mexanikasi qonunlariga asoslangan yangi turdagi kompyuterlar bo‘lib, an'anaviy …

5 / 8

zanjiridan iborat bo‘lib, har bir blok ma'lumotlar, vaqt belgisi va avvalgi blok haqidagi ma'lumotni o‘z ichiga oladi. blokchayn markaziy nazoratga muhtoj bo‘lmagan tizim bo‘lib, ma'lumotlarni o‘zgartirish yoki o‘chirish qiyin. asosan kriptovalyutalar (masalan, bitcoin) uchun ishlatiladi, lekin moliya, logistika, ovoz berish, tibbiyot va boshqa ko‘plab sohalarda ham qo‘llaniladi. blokchayn texnologiyasi xavfsizlik, shaffoflik va kuzatuvchanlikni ta’minlaydi. image2.png image4.jpeg image3.png image5.png image6.jpeg image7.png image8.png image9.png image10.png image11.jpeg image12.png image13.png image14.png image15.jpeg image16.jpeg image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuterlarning tarixi va rivojlanish bosqichlari"

kompyuterlarning tarixi va rivojlanish bosqichlari kompyuterlarning tarixi va rivojlanish bosqichlari 1-kompyuterlarning ilk bosqichlari mexanik hisoblash mashinalari: abakus - eng qadimiy hisoblash vositalaridan biri bo‘lib, eramizdan avvalgi 2300-yillarda mesopotamiyada paydo bo‘lgan. u toshlar yoki boncuklar yordamida matematik amallarni bajarish uchun ishlatilgan. abakus odatda yog‘ochdan tayyorlangan ramkadan iborat bo‘lib, gorizontal simlar ustida joylashgan boncuklar harakatlantiriladi. har bir sim turli darajadagi raqamlarni ifodalaydi. abakus yordamida qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish kabi arifmetik operatsiyalar tez va aniq bajarilgan. u asosan xitoy, yunoniston va rimda keng qo‘llanilgan va hali ham ba'zi joylarda o‘rgatiladi. blaise pascal 1642-yilda pascaline nomli m...

This file contains 8 pages in PPTX format (38.2 MB). To download "kompyuterlarning tarixi va rivojlanish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuterlarning tarixi va rivo… PPTX 8 pages Free download Telegram