tibbiy kimyo fanidan mavzu tanlovi

PPT 30 pages 1.5 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPT

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

bufer eritmalar toshkent tibbiyot akademiyasi 2-son davolash ishi fakulteti 126 b-guruh talabasi jamoliddinova munisaning tibbiy kimyo fanidan mustaqil ishi mavzu: kislota-asosli muvozanat.bufer sistemalar. mavzu: kislota-asosli muvozanat.bufer sistemalar. reja: kislota-asosli muvozanat. bufer sistemalarning tarkibi. gidrokarbonatli fosforli oqsilli buffer sistemalar. bufer sistemalarni suyultirishning ph ga ta’siri. kislota va asos eritmalarining ph qiymati vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib qoladi. bunga asosiy sabab havodagi turli gazlarning kislota yoki asos eritmasiga yutilishi yoki idish devorlaridan ba’zi moddalarning erib eritmaga otishidir. masalan, havodagi co2 ning erishi tufayli naoh ph qiymatining o‘zgarishiga asosan quyidagi reaksiya sababchi bo‘ladi: naoh + co2 = nahco3 kislota-asosli muvozanat. bufer sistemalar: odam organizmida vodorod ionlarining konsentratsiyasi o`zgarmaydi. biologik suyuqliklarni bu hususiyati izogidriya deyiladi. masalan, odam qonining ph i 7,36 ga teng. bu ko‘rsatkichni saqlab turish bir qancha fizik-kimyoviy va fiziologik mexanizmlarga bog‘liq, eng muhimi organizm bufer sistemalarining birga ta’sir etishidir. bufer sistemalar (buferlar) deb, kislota yoki ishqor qo‘shilganda ham, suyultirilganda ham vodorod ionlarining …

2 / 30

irka kislota konsentratsiyasining ortishi bilan uning dissotsilanish darajasi pasayadi, buning natijasida esa buferdagi h+ ionlarining konsentratsiyasi kam o‘zgaradi. ko’pchilik organizmlarda, shu jumladan odam organizmida bufer sistemalar biologik jarayonlar borayotgan muhitning ph ko’rsatkichini doimiy saqlanishini ta’minlaydi. shuning uchun bufer sistemalarning turlari, tuzilishi, ularning ta’sir etish mehanizmi, sig’imini aniqlash, phini hisoblash yollarini o’rganish muhim ahamiyatga egadir. bufer sistemalarning ph ko`rsatkichi bufer sistemalarning turlari: bufer sistemalar ikki turga bo’linadi: 1. kuchsiz kislota va shu kislotaning kuchli asos bilan hosil qilgan tuzining aralashmasi. masalan: ch3cooh + ch3coona - atsetatli bufer eritma 2. kuchsiz asos va shu asosning kuchli kislota bilan hosil qilgan tuzining aralashmasi. masalan: nh4oh + nh4cl - ammiakli bufer eritma ko’riladigan bufer sistemalar. ch3cooh + ch3coona - atsetatli bufer sistema nh4oh + nh4cl - ammiakli bufer sistema h2co3 + nahco3 - gidrokarbonatli bufer sistema nah2po4 + na2hpo4 - fosfatli bufer sistema ptcooh + ptcoona - oqsilli bufer sistema hhb + khb - …

3 / 30

kdis.----------------- [ch3coo-] kislotali bufer sistema uchun genderson-gasselbah tenglamasi [ch3cooh] -lg [h+] = -lgkdis.- lg---------------- [ch3coo-] c tuz ph = pkk-ta + lg ----------- c k-ta asosli bufer sistema uchun genderson-gasselbah tenglamasi nh4oh nh4+ + oh- nh4cl nh4+ + cl- [nh4+][oh-] asos uchun: kdis.=------------------- yoki: [nh4oh] [nh4oh] [oh-] = kdis.----------------- [nh4+] asosli bufer sistema uchun genderson-gasselbah tenglamasi [nh4oh] -lg [oh-] = -lgkdis.- lg---------------- [nh4+] c tuz poh = pkasos + lg --------- casos c tuz ph = 14 - pkasos - lg --------- casos bufer ta’sirining mehanizmi ch3cooh ch3coo- + h+ ch3coona ch3coo- + na+ oz miqdorda kuchli kislota qo’shganda: h+ + ch3coo- = ch3cooh ya’ni muvozanat kuchsiz elektrolit ch3cooh hosil bo’lish tomonga siljiydi. oz miqdorda kuchli asos qo’shganda: oh- + h+ = h2o ya’ni muvozanat kuchsiz elektrolit h2o hosil bo’lish tomonga siljiydi. bufer sig’imi bufer eritmalarning ph qiymatini saqlab turish imkoniyati cheksiz emas. jadval 2.4 dan ko`rinib turibdiki, ular ma’lum …

4 / 30

li bufer sistemasi hisoblanadi. qonning umumiy bufer ta’sirining deyarli 10 foizi gidrokarbonat buferga to‘g‘ri keladi. qon ph ining normal qiymatida, ya’ni ph=7,4 da, gidrokarbonat bufer sistemasining tarkiblar nisbati h2co3: nahco3 = 1:20 ni tashkil etadi.qonga kuchli kislota yoki asos tushganda gidrokarbonat bufer sistema ta’sirini quyidagi sxemalarda tasvirlash mumkin. gidrokarbonatli buffer: masalan: 1 l qon zardobiga 10 ml 0,1 m xlorid kislota qo‘shilganda ph 7,4 dan 7,2 ga o‘zgaradi, vaxolanki shuncha miqdordagi xlorid kislota 1 l fiziologik eritma (0,15 m nacl eritmasi) ph ini 2,0 gacha o‘zgartiradi. gidrokarbonat ionlari ko`rinishida mavjud bo`lgan co2 ning hajmiy ulushi qonning ishqoriy zaxirasi deyiladi va odatda 50-70 % ni nashkil etadi. organizmning bufer sistemalari gidrokarbonatli bufer sistema - qonning asosiy bufer sistemasi: h2co3 h+ + hco3- nahco3 na+ + hco3- oz miqdorda kuchli kislota qo’shilganda kuchsiz elektrolit h2co3 hosil bo’ladi: h+ + hco3- = h2co3 oz miqdorda kuchli asos qo’shilganda kuchsiz elektrolit h2o hosil bo’ladi: …

5 / 30

uchsiz kislotalar va ularning kuchli asoslar bilan hosil qilgan tuzlaridan tashkil topgan bufer sistemalarga qo`yiladigan talablarga javob beradi. birlamchi fosfat, dissotsilanishida hosil bo‘ladigai fosfat kislota anioni h2po4- kam dissotsilanadi (k=1,54·10-7), shu sababli o‘zini kuchsiz kislotadek tutadi. fosfatli buferning ikkinchi tuzi na2hpo4 - deyarli to‘la dissotsilanadi va shu kuchsiz kislotaning kuchli asos bilan hosil qilgan tuzidan iborat. organizmning bufer sistemalari fosfatli bufer sistema - hujayra ichidagi suyuqliklarning asosiy bufer sistemasi: nah2po4 na+ + h2po4- na2hpo4 2na+ + hpo42- oz miqdorda kuchli kislota qo’shilganda kuchsiz elektrolit h2po4- hosil bo’ladi: h+ + hpo42- = h2po4- oz miqdorda kuchli asos qo’shilganda kuchsiz elektrolit h2o va hpo42- hosil bo’ladi: oh- + h2po4- = h2o + hpo42- oqsilli bufer sistema protein (oqsil) bufer sistemasi qon zardobidagi kislota-asos muvozanatini saqlashda yuqorida keltirilgan bufer sistemalarga nisbatan kamroq ahamiyatga ega. oqsil buferi ta’sir mexanizmini umumiy holda quyidagicha yozish mumkin. hujayra va to‘qimalar oqsil borligi uchun ma’lum miqdordagi kislota va …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy kimyo fanidan mavzu tanlovi"

bufer eritmalar toshkent tibbiyot akademiyasi 2-son davolash ishi fakulteti 126 b-guruh talabasi jamoliddinova munisaning tibbiy kimyo fanidan mustaqil ishi mavzu: kislota-asosli muvozanat.bufer sistemalar. mavzu: kislota-asosli muvozanat.bufer sistemalar. reja: kislota-asosli muvozanat. bufer sistemalarning tarkibi. gidrokarbonatli fosforli oqsilli buffer sistemalar. bufer sistemalarni suyultirishning ph ga ta’siri. kislota va asos eritmalarining ph qiymati vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib qoladi. bunga asosiy sabab havodagi turli gazlarning kislota yoki asos eritmasiga yutilishi yoki idish devorlaridan ba’zi moddalarning erib eritmaga otishidir. masalan, havodagi co2 ning erishi tufayli naoh ph qiymatining o‘zgarishiga asosan quyidagi reaksiya sababchi bo‘ladi: naoh + co2 = nahco3 kislota-aso...

This file contains 30 pages in PPT format (1.5 MB). To download "tibbiy kimyo fanidan mavzu tanlovi", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy kimyo fanidan mavzu tanl… PPT 30 pages Free download Telegram