kuydirgi kasalligi (023)-wps office

PPTX 21 pages 724.4 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 724.4 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu:xavfli yuqumli kasallik qo'zg'atuvchilarining mikrobiologik diagnostikasi oʻтa o'ta xavfli yuqumli kasalliklarga karantin infeksiyalari kiritilgan bo'lib, bu kasalliklar boʻyicha xalqaro sanitar shartnomalar (konvensiya lot. conventio shartnoma, kelishuv) tuziladi. shartnoma bemorlarning harakatini cheklaydi. karantin infeksiyalar ro'yxati: 1) poliomiyelit; 2) o'lat (o'pka shak-li); 3) vabo; 4) chinchechak; 5) sariq isitma; 6) ebola va marburg isitmasi; 7) gripp (yangi podtipi); 8) o'tkir respirator sindrom (tors) yoki sars xalqaro nazoratga muhtoj bolgan o'ta xavfli yuqumli kasalliklar ro'yxati: 1) toshmali tif va qaytalama tif; 2) gripp (yangi podtipi); 3) poliomiyelit; 4) malyariya (bezgak); 5) vabo; 6) o'lat (o'pka shakli); lass, marburg, ebola, g'arbiy nil isitmasi. mintaqaviy (milliy) nazoratga muhtoj bo'lgan o'ta xavfli yuqumli kasalliklar ro'yxati: 1) oits; 2) kuydirgi, manqa; 3) melioidoz; 4) tu-lyaremiya; 5) brutsellez; 6) rikketsioz; 7) ornitoz; 8) arbovirus infek-siyasi; 9) botulizm; 10) gistoplazmoz; 11) meningokokk infeksiyasi; 12) denge va rift-valli isitmasi kuydirgi (sibir yarasi) yuqumli kasalligining mikrobiologik diagnostikasi kuydirgi qo'zg'atuvchisi 1786-1788-yillari uralda, …

2 / 21

unligi 5-10 mkm, eni 1-2 mkm, organizmda ko'pincha juft yoki kalta zanjir, oziq muhitlarda esa uzun zanjir shaklida joylashadi (streptobatsilla). nukleoid dnk tarkibida g+s 32-62% ni tashkil etadi. batsillalar harakatsiz, tashqi muhitda noqulay sharoitda spora hosil qiladi, sporasi bakteriyaning markazida joylashib, tuxumsimon shaklda ko'rinadi, diametri bakteriya enidan katta emas, ular grammusbat bo'yaladi. oʻsishi. kuydirgi kasalligining qo'zg'atuvchisi aerob va fakultativ anaerob, ph 7,0-7,4 bo'lgan oddiy muhitlarda 35-37°c da (chegarasi 15-42°c) yaxshi o'sadi, go'sht-peptonli agarda o'stirilganda r-shakldagi yirik, chetlari g'adir-budir koloniyalar hosil qiladi. ularni mikroskop ostida kichik obyektiv yordamida ko'rilganda, ko'rinishi «sherning yolini» eslatadi. bunday kulturalar virulent bo'ladi. sillių s-shakldagi kulturalar esa kam virulentli bo'lib, organizmda kapsula hosil qilmaydi. kapsulasining yo'qligi mikrob virulentligining kamayishiga sabab bo'ladi. fermentativ xususiyati. batsillalar glyukoza, saxaroza, maltoza va boshqa qandlarni kislota hosil qilib, parchalaydi. ular degidroza, lipaza, diastaza, peroksidaza, katalaza fermentlarini ishlab chiqaradi. agar bu mikrobni tik qotirilgan jelatinaga sanchib ekilsa, avval jelatinaning ustki qismi suyuladi, so'ng …

3 / 21

gositoz va antitelolar ta'siridan himoya qiladi. antigen tuzilishi. kuydirgi qo'zg'atuvchisining kapsula (antigen tuzilishi. kuydirgi qo'zg'atuvchisining kapsula (oqsil) va somatik (polisaxariddan iborat) antigenlari bor. polisaxarid tabiatli, guruhga xos somatik antigen hujayra devorida joylashgan bo'lib, alfa-glyukozamin, d-galaktoza va sirka kislotasining qoldig'idan iborat. bu antigen temperaturaga chidamli, shuning uchun qaynatilganda ham bir necha vaqtgacha o'z xususiyatini yo'qotmaydi. antigenning shu xususiyatiga asoslanib, askolining pretsipitatsiya reaksiyasi qo'yiladi. kapsula antigeni oqsildan tashkil topgan bo'lib, tarkibiga poliglutamin kislota kiradi. kasallik batsillasi o'ziga xos himoya (protektiv) antigenni hosil qiladi. bu antigen toksin tarkibiga kiradi, issiqlikka chidamsiz oqsil bo'lib, zaharsiz, ammo immunogenlik xususiyati kuchli, shu sababli keyingi yillarda undan kimyoviy vaksina tayyorlash ustida ish olib borilmoqda. kuydirgi, antrakoid, soxta kuydirgi batsillalari va spora hosil qiluvchi saprofitlarda umumiy antigen-gapten bo'lib, u bir valentli antitelolarni hosil qiladi. chidamliligi. kuydirgi batsillasining vegetativ shakli tashqi muhitda uzoq yashamaydi, 55°c qizdirilganda 40 daqiqada, 60°c qizdirilganda 15 daqiqada, qaynatilganda esa, 1-2 daqiqada o'ladi. ammo, spora …

4 / 21

avo yo'llari orqali o'tadi. odam organizmiga kirgan kuydirgi tayoqchasining vegetativformasini bir qismini fagotsitlar yutib oladi (fagotsitoz), kolganlari limfa va qon orqali organizmiga tarqaladi. kuydirgi mikroblari jigar, taloq, o'pka, ichak devori, teri osti biriktiruvchi to'qimasiga etih boradi. keyinchalik shu organlarda ular organizmni himoya kuchlari ta'sirida halok bo'ladi yoki infeksiya o'choqlarini paydo qiladi. bemor organizmda pretsipitinlar, agglyutininlar, komplementni biriktiruvchi antitelalar hosil bo'ladi. o'lgan bemor jasadi yorib tekshirilganida qon quyilib, qorayib qolganligi, jigar va taloq kattalashganligi, to'q qizil rangdaligi ko'rinadi. boshqa organlarga qon quyiladi. gemorragiya yuz bergan joylarda ko'plab kuydirgi tayoqchalari topiladi. klinikasi : kasallikning inkubatsion davri bir necha soatdan 6-8 kungacha cho'ziladi, o'rtacha 2-3 kun davom etadi. klinik turlari: teri va septik turi. teri turida kuydirgi karbunkuli (pustulamaligna) deb ham yuritiladi. kuydirgi karbunkuli ko'pincha, badanning ochiq erlarida (yuz, bo'yin, qo'llar) joylashadi. kuydirgi tayoqchasi kirgan joyda avvalo qizil tuguncha (papula) paydo bo'ladi. bu tuguncha tez orada pufakchaga (vezikula) aylanadi. pufakcha ichida qon aralash …

5 / 21

qo'tiri ko'chib tushadi va tagida chandiq ko'rinadi. kuydirgi og'ir o'tganda kasallikning ikkilamchi septik xili boshlanishi mumkin. septik xili juda kam uchraydi. kasallik alimentar yoki havo-tomchi yo'li bilan yuqqan hollarda paydo bo'ladi. ba'zan teri xilining asorati tarzida ham uchraydi. septik turi birdanigaboshlanadi. bemor eti uvishib, qaltiraydi, harorati 39-40°ga ko'tariladi. tez-tez nafas oladi, taxikardiya aniqlanadi. ko'pincha bemorning biqini sanchib, yo'taladi va qon aralash balg'am tashlaydi. tekshirib ko'rilganda pnevmoniya va ekssudativ plevrit belgilari aniqlanadi. ba'zan infeksion toksik shok yuz beradi. bemorning qoni va balg'amida juda ko'p kasallik mikroblari topiladi. ba'zi bemorlar ko'ngli aynab, qon aralash qusadi, qorni qattiq og'riydi, qon aralash ichi ketadi. ba'zi hollarda bemorda meningoensefalit belgilari paydo bo'ladi. laboratoriya tashxisi. kasallikning shakliga qarab tekshirish uchun har xil materiallar olinadi. teri shaklida yaradan olingan suyuqlik, o'pka shaklida balg'am, ichak shaklida najas va siydik, septitsemiyada esa qon tekshiriladi. patologik materialdan surtma tayyorlanadi, gram, lyofler, gins-burri va romanovskiy-gimza usullari bilan bo'yaladi. so'ngra mikroskop ostiga …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kuydirgi kasalligi (023)-wps office"

mavzu:xavfli yuqumli kasallik qo'zg'atuvchilarining mikrobiologik diagnostikasi oʻтa o'ta xavfli yuqumli kasalliklarga karantin infeksiyalari kiritilgan bo'lib, bu kasalliklar boʻyicha xalqaro sanitar shartnomalar (konvensiya lot. conventio shartnoma, kelishuv) tuziladi. shartnoma bemorlarning harakatini cheklaydi. karantin infeksiyalar ro'yxati: 1) poliomiyelit; 2) o'lat (o'pka shak-li); 3) vabo; 4) chinchechak; 5) sariq isitma; 6) ebola va marburg isitmasi; 7) gripp (yangi podtipi); 8) o'tkir respirator sindrom (tors) yoki sars xalqaro nazoratga muhtoj bolgan o'ta xavfli yuqumli kasalliklar ro'yxati: 1) toshmali tif va qaytalama tif; 2) gripp (yangi podtipi); 3) poliomiyelit; 4) malyariya (bezgak); 5) vabo; 6) o'lat (o'pka shakli); lass, marburg, ebola, g'arbiy nil isitmasi. mintaqaviy (...

This file contains 21 pages in PPTX format (724.4 KB). To download "kuydirgi kasalligi (023)-wps office", click the Telegram button on the left.

Tags: kuydirgi kasalligi (023)-wps of… PPTX 21 pages Free download Telegram